Ngân hàng, bất động sản chịu sức ép từ lãi suất tăng
Trong báo cáo tháng 9/2026 mới đây, SGI Capital đưa ra những nhận định về sự phân hóa triển vọng lợi nhuận giữa các nhóm ngành, cùng sức ép từ môi trường lãi suất tăng.
Trong 3 quý đầu năm, kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả tích cực, với tăng trưởng GDP mạnh, hướng tới mục tiêu hai con số. Đăng ký và giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì đà tăng ổn định bất chấp những bất định về thuế quan với Mỹ. Sản xuất công nghiệp và xây dựng tiếp tục là đầu kéo cho tăng trưởng trong năm nay và năm tới.
Tuy nhiên, áp lực từ lạm phát và lãi suất toàn cầu đang đặt ra thách thức đối với việc duy trì tăng trưởng tín dụng cao, dù lãi suất liên ngân hàng và tỷ giá trong nước vẫn tương đối ổn định.
Trong ngành ngân hàng, các tổ chức phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng sẽ phải tăng cường huy động vốn, trong khi những ngân hàng có cơ cấu nguồn vốn tốt hơn sẽ có lợi thế. Đồng thời, lãi suất tăng và duy trì ở mức cao có thể bắt đầu tác động đến nợ xấu, đặc biệt là các khoản tín dụng bất động sản khi thanh khoản và giá trên thị trường này suy giảm.
Vì vậy, báo cáo tài chính quý III/2026 của các ngân hàng sẽ là cơ sở để quỹ theo dõi những dấu hiệu rủi ro tín dụng, thông qua các khoản phải thu, tỷ lệ trích lập dự phòng và tốc độ hình thành nợ nhóm 2.
SGI Capital dự báo lợi nhuận quý III của các doanh nghiệp nhìn chung vẫn tăng so với cùng kỳ nhưng chậm lại so với những quý trước. Trong đó, dầu khí, cao su và đường hưởng lợi từ giá hàng hóa tăng, còn bất động sản, chứng khoán và ngân hàng được nhận định đã đi qua đỉnh tăng trưởng lợi nhuận của chu kỳ.
Đối với thị trường chứng khoán, nhiều nhóm cổ phiếu có tính chu kỳ cao đã đi qua đỉnh tăng trưởng lợi nhuận. Dù có hệ số P/E thấp khi tính theo lợi nhuận quá khứ, những cổ phiếu này vẫn tiềm ẩn rủi ro giảm giá nếu triển vọng lợi nhuận suy yếu. Trong chu kỳ lãi suất tăng, SGI Capital cho rằng nhóm cổ phiếu có mức biến động mạnh theo thị trường (beta cao) chỉ thực sự hấp dẫn và an toàn cho đầu tư dài hạn khi hệ số P/B giảm về vùng thấp lịch sử.
Nhìn về dài hạn, SGI Capital cho rằng bất động sản và ngân hàng có thể không còn là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế cũng như thị trường chứng khoán Việt Nam trong chu kỳ 5–10 năm tới.
Thanh khoản chứng khoán giảm xuống dưới 15.000 tỷ/phiên
Theo báo cáo, thanh khoản giao dịch trong tháng 9 giảm xuống dưới 15.000 tỷ đồng/phiên, dù Việt Nam đã được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp và diễn ra đợt mua vào đầu tiên theo thông tin quỹ đề cập.
SGI Capital cho biết khối ngoại chỉ duy trì mua ròng trong một tuần gắn với sự kiện nâng hạng, sau đó quay lại xu hướng bán ròng mạnh. Trong khi đó, nhu cầu phát hành cổ phiếu mới của doanh nghiệp niêm yết vẫn cao, còn lãi suất huy động tăng khiến dòng tiền mới từ nhà đầu tư trong nước khó gia nhập thị trường.
Trong bối cảnh dòng tiền suy yếu và lãi suất không thuận lợi, SGI Capital đánh giá dư nợ cho vay ký quỹ (margin) duy trì ở mức rất cao là rủi ro lớn nhất đối với thị trường chứng khoán hiện nay. Việc khối ngoại tiếp tục bán ròng sau sự kiện nâng hạng, cùng với nguy cơ lợi nhuận doanh nghiệp chậm lại, sẽ là phép thử đối với tâm lý nhà đầu tư.
Áp lực có thể gia tăng trong quý IV, khi nhu cầu thanh khoản thường tăng do nhiều hợp đồng vay và khoản đầu tư cần tất toán trước cuối năm. Thanh khoản trên thị trường bất động sản suy giảm cũng có thể gây sức ép lan sang chứng khoán, nhất là khi những khoản vay đầu cơ tài sản từ giai đoạn lãi suất thấp đang phải đối mặt với áp lực đáo hạn và chi phí vốn tăng cao.
Trong khi đó, số lượng cổ phiếu giảm về đáy một năm đang tăng nhanh, còn số mã lập đỉnh mới chỉ tập trung ở một số ngành hưởng lợi từ giá dầu tăng. Tâm lý nhà đầu tư vì thế được đánh giá đang chuyển dần từ kỳ vọng sang thất vọng và lo lắng.
Nếu lãi suất huy động tiếp tục tăng, dòng tiền rời khỏi thị trường có thể gia tăng, kéo theo nguy cơ xuất hiện vòng xoáy call margin. Trong bối cảnh đó, quản trị rủi ro được SGI Capital nhấn mạnh là ưu tiên hàng đầu để nhà đầu tư hạn chế thiệt hại và duy trì khả năng nắm bắt cơ hội khi thị trường điều chỉnh.
Tuệ An
