Nội dung này được Bộ Tài chính đưa ra tại hồ sơ Dự thảo Nghị quyết nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, đồng thời, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.
Theo đó, người nộp thuế ở trạng thái mã số thuế 03 (ngừng kinh doanh nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế ) hoặc 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký), đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu thì được áp dụng mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế tuỳ thời hạn.
Trường hợp thứ nhất, áp dụng mức phạt tiền bằng 30% mức phạt theo quy định tại Điều 13, Nghị định số 125/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hoá đơn đối với người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2027. Mức phạt tiền theo Điều 13, Nghị định 125/2020 đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế tối đa là 25 triệu đồng/hành vi.
Trường hợp thứ hai, áp dụng mức phạt tiền bằng 50% đối với người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế kể từ ngày 1/7/2027 đến 31/12/2027.
Trường hợp thứ ba, mức phạt tiền là 70% đối với người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế kể từ ngày 1/1/2028 đến 30/06/2028.
Nghị quyết cũng nêu rõ, không xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với cá nhân, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán theo quy định tại Nghị định số 125/2020 và các văn bản sửa đổi, bổ sung (nếu có).
Đối với cá nhân, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu thì áp dụng mức phạt tiền bằng 50% mức phạt tiền quy định tại điểm a khoản 1 Điều này (50% mức phạt của 30% tại Điều 13, Nghị định 125/2020), kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực đến hết ngày 30/06/2028.
Bộ Tài chính lưu ý, chính sách đặc thù về mức phạt tiền vi phạm hành chính này không áp dụng đối với hành vi có dấu hiệu trốn thuế hoặc trường hợp người nộp thuế đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.
Lý giải cho đề xuất lộ trình mức phạt nêu trên, Bộ Tài chính cho biết, thực tế còn nhiều người nộp thuế đã ngừng hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ và thủ tục chấm dứt. Khi thực hiện, người nộp thuế phải đồng thời khắc phục nhiều hồ sơ khai thuế quá hạn, dẫn đến tổng số tiền phạt phải nộp khi quay lại hoàn tất thủ tục có thể lớn, mặc dù trong khoảng thời gian này, không phát sinh hoạt động kinh doanh và không phát sinh nghĩa vụ thuế.
Do đó, cần thiết áp dụng cơ chế xử phạt đặc thù theo hướng giảm mức phạt và giảm dần mức hỗ trợ theo thời điểm khắc phục vi phạm, qua đó tạo động lực để người nộp thuế chủ động quay lại thực hiện nghĩa vụ, hoàn thành hồ sơ khai thuế và thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Đồng thời, chính sách vẫn bảo đảm nguyên tắc xử lý nghiêm đối với các trường hợp có hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, không miễn nghĩa vụ thuế và không miễn trách nhiệm đối với hành vi vi phạm.
“Việc thiết kế mức phạt theo lộ trình 30%, 50% và 70% nhằm tạo cơ chế khuyến khích người nộp thuế chủ động khắc phục vi phạm sớm trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực, đồng thời hạn chế tâm lý trì hoãn việc thực hiện nghĩa vụ đến cuối thời hạn áp dụng chính sách. Sau thời gian thực hiện Nghị quyết, sẽ tiếp tục thực hiện theo mức xử phạt theo quy định của pháp luật về xử phạt”, Bộ Tài chính cho hay.
Bộ Tài chính tính toán, dự kiến có khoảng 1,6 triệu hồ sơ khai thuế của DN được nộp đến cơ quan thuế. Trường hợp nếu nộp hồ sơ khai thuế trước 30/6/2027, mức tiền phạt áp dụng là 30% so với quy định hiện hành, số tiền phạt dự kiến giảm khoảng 12.670 tỷ đồng. Tương ứng, nếu trước 31/12/2027 thì số tiền phạt giảm 9.100 tỷ đồng, còn nếu nộp chậm trước 30/6/2028, số tiền phạt giảm khoảng 5.600 tỷ.
