Ngày 29.10.2009, Cơ quan CSĐT (C37) – Bộ Công an, đã thực hiện khởi tố vụ án, khởi tổ bị can và bắt tạm giam 4 bị can là Cao Minh Huệ - nguyên giám đốc Sở TN-MT tỉnh Bình Dương (BD), Nguyễn Thanh Hải – nguyên giám độc Cty Sobexco, Phan Văn Trung – nguyên Trưởng phòng NN-PTNT huyện Bến Cát và Đỗ Văn Sâm – cán bộ phòng NN-PTNT huyện Bến Cát, tỉnh BD. Bước đầu, Cơ quan CSĐT – Bộ Công an xác định Sobexco - do làm ăn thua lỗ, nợ nần kéo dài, nên được UBND tỉnh BD cho phép bán tài sản trên đất là vườn cây cao su rộng 658 ha để trả nợ. Tuy nhiên, sau khi bán vườn cao su cho các hộ tư nhân, thì các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương huyện Bến Cát và tỉnh BD, đã “khuyến mãi” – “biếu không” toàn bộ giá trị 658 ha đất công cho tư nhân. Mặt khác, người ta còn phát hiện trong quá trình tổ chức bán đấu giá vườn cao su, có gia đình ông Cao Minh Huệ (2 người con, 5 người là anh em họ hàng) đã tham gia đấu giá mua 78 ha cao su, trong khi ông Huệ là thành viên Hội đồng bán đấu giá - điều này là sai quy định của luật pháp.v.v…

Những khuất tất chưa được làm rõ
“Đại án” Sobexco đã bị Bộ Công an khởi tố hình sự, các sai phạm của một số cá nhân trong UBND tỉnh BD, UBND huyện Bến Cát, Sở TN-MT, Cty Sobexco…, bước đầu đã được cơ quan luật pháp xác minh làm rõ. Hơn 658 ha đất công, do các mối quan hệ trục lợi cá nhân của một số kẻ có chức quyền trong cơ quan chức năng, bộ máy chính quyền, Cty Sobexco…, họ đã cố tình làm sai quy định nhà nước, nhằm mục đích “phù phép” biến hóa 658 ha đất công thành tài sản của các cá nhân. Chính vì những vi phạm luật pháp về quản lý, sử dụng đất đai, mà bước đầu, 4 cá nhân bị khởi tố hình sự trong vụ án. Tuy nhiên, điều đáng nói, sai phạm trên không là gì so với trách nhiệm của một số cá nhân lãnh đạo Tỉnh ủy BD (do ông Mai Thế Trung – Bí thư Tỉnh ủy đứnhg đầu), đã bất chấp luật pháp, phớt lờ cảnh báo của công luận, “bật đèn xanh” cho Ngân hàng Công thương VN – Sở Giao dịch II – giải ngân ào ạt 482,4 tỷ đồng tiền nhà nước, để Cty 3/2 bồi thường phi lý cho tư nhân. Khuất tất xung quanh trách nhiệm này của lãnh đạo tỉnh BD, không hiểu tại sao, suốt 5 năm qua (từ tháng 10.2009 – tháng 9. 2014), vẫn chưa cơ quan chức năng nào xác minh, điều tra làm rõ ? Chưa nói, trước khi xảy ra vụ án “biếu không” 658 ha đất công cho 70 hộ tư nhân mua đấu giá vườn cao su Sobexco, thì từ năm 2003 đã xảy ra việc UBND huyện Bến Cát mang 320,7 ha đất công (tọa lạc ấp 8, xã Long Nguyên, huyện Bến Cát), cũng có nguồn gốc từ Cty Sobexco, giao và cấp sổ đỏ cho hàng loạt tư nhân biến thành sở hữu riêng.
Nỗi đau còn nhức nhối đến bao giờ ?
Không phải ngẫu nhiên, ngày 30.7.2008, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 181/TB-VPCP, với nội dung thông báo ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng, tại cuộc họp nghe báo cáo kết quả điều tra việc bán và đền bù đất trồng cao su tại Sobexco, diễn ra ngày 24.7.2008. Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã kết luận: “Việc Cty Sobexco đã ký hợp đồng chuyển nhượng 658 ha vườn cây cao su gắn với quyền sử dụng đất cho một số hộ cá nhân và UBND huyện Bến Cát đã cấp Giấy chứng nhận QSDĐ với hình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất là trái các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai. UBND tỉnh BD, Bộ TN- MT buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong việc xử lý kiến nghị đúng đắn của Thanh tra tỉnh BD về thu hồi các Giấy chứng nhận QSDĐ cấp trái pháp luật. Do đó đã gây hậu quả nghiêm trọng, làm thiệt hại ngân sách Nhà nước hàng trăm tỷ đồng, khi đền bù giải phóng mặt bằng xây dựng Dự án Khu liên hợp – Công nghiệp – Dịch vụ An Tây, gây bất bình trong xã hội”. Đối chiếu với việc UBND huyện Bến Cát cấp sổ đỏ với hình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất 320,7 ha ở ấp 8, xã Long Nguyên, từ Sobexco cho các hộ tư nhân (trong đó có Chủ tịch UBND tỉnh BD Lê Thanh Cung) cũng là “trái các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai” – như Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng kết luận tại diện tích 658 ha.
Sai phạm rõ ràng là như vậy, nhưng ròng rã suốt 5 năm qua, chẳng những “đại án” Sobexco … án binh bất động, không hề tiến triển hoặc đưa ra xét xử; trái lại, cả 2 mảng tối là “vụ thất thoát 482,4 tỷ đồng” và “vụ chuyển hóa 320,7 ha đất công xã Long Nguyên sang cho tư nhân”, cũng không hề được cơ quan luật pháp nào điều tra làm rõ ? Nói như ông Huỳnh Văn Thu (Bảy Thu) – nguyên Tỉnh ủy viên, nguyên Bí thư Huyện ủy Bến Cát, tỉnh Sông Bé (cũ): “Có thể nói, tỉnh Sông Bé cũ và tỉnh BD hiện nay, chưa bao giờ xảy ra vụ án mà sai phạm tày đình như “đại án” Sobexco này. Nó sẽ mãi còn là một nỗi đau trong lòng người dân, một khi “đại án” Sobexco vẫn chưa được các cơ quan luật pháp xử lý nghiêm minh, công khai, minh bạch. Hơn lúc nào hết, những cá nhân, tổ chức sai phạm phải được luật phát xử lý, khi mà sai phạm của họ đã gây thất thoát hàng trăm tỷ đồng tiền nộp thuế của người dân và hàng trăm héc-ta đất công đã bị tuồn vào tay tư nhân”.
Hoàng Hưng