Cổ phiếu PNJ của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) mở cửa phiên giao dịch ngày 8/7 tại mức giá sàn 47.250 đồng/cp sau ba phiên liên tiếp giảm hết biên độ. Tuy nhiên, lực cầu bắt đáy nhanh chóng xuất hiện, hấp thụ toàn bộ lượng cổ phiếu bán ra ở vùng giá thấp và kéo mã này đảo chiều tăng mạnh.
Kết phiên, PNJ đóng cửa tại 52.000 đồng/cp, tăng 2,36% so với giá tham chiếu. Thanh khoản cũng bùng nổ khi khối lượng khớp lệnh đạt hơn 25,2 triệu đơn vị - mức cao nhất kể từ khi mã này niêm yết. Theo đó, vốn hóa của doanh nghiệp hiện đạt trên 25.700 tỷ đồng.
Pha đảo chiều của cổ phiếu PNJ xảy ra ngay sau thời điểm ông Cao Ngọc Duy - em trai bà Cao Thị Ngọc Dung, Chủ tịch HĐQT PNJ - đăng ký mua 300.000 cổ phiếu nhằm cơ cấu danh mục đầu tư cá nhân. Giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 10/7 đến 7/8 theo phương thức khớp lệnh và/hoặc thỏa thuận.
Trước giao dịch, ông Cao Ngọc Duy đang sở hữu hơn 13,53 triệu cổ phiếu PNJ, tương đương 2,64% vốn điều lệ. Nếu hoàn tất thương vụ, lượng cổ phiếu nắm giữ sẽ tăng lên hơn 13,83 triệu đơn vị, tương ứng khoảng 2,7% vốn điều lệ.
Nhìn lại nhịp giảm vừa qua của cổ phiếu PNJ, áp lực bán được cho là xuất phát từ thông tin cơ quan chức năng điều tra ông Đặng Ngọc Thảo do liên quan đến cáo buộc buôn lậu kim cương. Ông Thảo là nguyên Giám đốc Công ty P-Lab - đơn vị thành viên của PNJ.
Sự việc trên đã khiến vốn hóa của PNJ sụt giảm mạnh, xuống dưới mốc 1 tỷ USD chỉ sau vài phiên giao dịch. Đồng thời, hàng loạt công ty chứng khoán cũng đồng loạt siết hoặc cắt hạn mức cho vay ký quỹ (margin) đối với cổ phiếu này.
Cụ thể, Techcom Securities (TCBS) thông báo loại PNJ khỏi danh sách được cấp margin kể từ ngày 9/7, sau khi vẫn duy trì tỷ lệ cho vay 50% trong danh mục cập nhật ngày 8/7.
Tương tự, Chứng khoán Phú Hưng (PHS) đã hạ tỷ lệ cho vay ký quỹ đối với PNJ từ 50% xuống 0% trong danh mục công bố ngày 6/7. Trong khi đó, Chứng khoán SSI giảm tỷ lệ cho vay từ 50% xuống 40%, đồng thời cho biết nguyên nhân là xuất hiện thông tin bất lợi liên quan đến doanh nghiệp.
Ngoi việc cắt giảm tỷ lệ cho vay, một số công ty chứng khoán cũng hạ mức giá khống chế dùng để xác định giá trị tài sản bảo đảm. Chẳng hạn, theo danh mục cho vay ký quỹ cập nhật ngày 3/7, Chứng khoán KIS Việt Nam áp dụng giá chặn 50.000 đồng/cổ phiếu đối với PNJ.
Tỷ lệ cho vay ký quỹ là mức tối đa mà công ty chứng khoán cho phép nhà đầu tư vay trên giá trị tài sản bảo đảm của cổ phiếu. Trong khi đó, giá chặn (hay giá trần cho vay) là mức giá được sử dụng để xác định giá trị tài sản bảo đảm khi cấp margin và không nhất thiết trùng với thị giá giao dịch trên sàn.
Việc hàng loạt công ty chứng khoán đồng loạt siết hoặc cắt hạn mức cho vay ký quỹ đối với PNJ được cho là sẽ ảnh hưởng đáng kể đến dòng tiền ngắn hạn của cổ phiếu. Khi không còn được cấp margin hoặc tỷ lệ cho vay bị thu hẹp, lực cầu sử dụng đòn bẩy tài chính sẽ suy giảm, qua đó khiến khả năng hồi phục mạnh của giá cổ phiếu trong ngắn hạn gặp nhiều trở ngại.
Dưới góc độ phân tích kỹ thuật, phiên tăng điểm ngày 8/7 mới chỉ được xem là một nhịp hồi kỹ thuật sau chuỗi giảm sâu và chưa đủ cơ sở để khẳng định PNJ đã tạo đáy. Thực tế, nhiều cổ phiếu sau khi trải qua các phiên giảm mạnh với thanh khoản đột biến thường cần thêm thời gian để hấp thụ lượng cung trước khi có thể hình thành xu hướng tăng bền vững.
Diễn biến của cổ phiếu DGC là một ví dụ đáng chú ý. Trong phiên 20/3, mã này cũng ghi nhận thanh khoản bùng nổ khi lực cầu bắt đáy xuất hiện sau chuỗi giảm sâu. Tuy nhiên, nhịp hồi đó không duy trì được lâu và cổ phiếu sau đó tiếp tục giảm thêm trước khi tìm được vùng cân bằng.
Ở góc độ phân tích cơ bản, triển vọng của PNJ cũng đang được các công ty chứng khoán đánh giá thận trọng hơn. SSI Research đã hạ dự báo lợi nhuận sau thuế năm 2026 của doanh nghiệp xuống còn 3.333 tỷ đồng, tăng 18% so với năm trước, thấp hơn mức dự báo trước đó là 3.569 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 26%.
Theo SSI Research, mức điều chỉnh dự báo lợi nhuận không quá lớn. Tuy nhiên, mối quan tâm của thị trường hiện đã chuyển từ rủi ro về kết quả kinh doanh sang rủi ro về niềm tin của nhà đầu tư. Do chưa đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ tác động cuối cùng của vụ việc, đơn vị này quyết định tạm thời đưa khuyến nghị đầu tư và giá mục tiêu đối với cổ phiếu PNJ vào diện xem xét.
Hoàng Anh
