Doanh thu tăng mạnh, lợi nhuận vẫn lao dốc
Theo báo cáo tài chính quý III/2026 vừa công bố, Công ty Cổ phần Chứng khoán Quốc Gia (NSI) ghi nhận doanh thu hoạt động đạt 124,5 tỷ đồng, tăng 76,8% so với mức 70,4 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 651 triệu đồng, giảm 95,09% so với khoản lãi 13,25 tỷ đồng trong quý III/2025.
Cần lưu ý, hiện có một điểm không thống nhất giữa tài liệu NSI công bố. Văn bản giải trình ghi lợi nhuận sau thuế quý III giảm 92,98%, nhưng tính từ số liệu báo cáo tài chính (651,23 triệu đồng so với 13,25 tỷ đồng) thì mức giảm thực tế là 95,09%.
Kết quả kinh doanh sụt giảm mạnh dù nhiều nguồn thu của NSI ghi nhận tăng trưởng tích cực. Trong quý III, lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt hơn 56 tỷ đồng, cao gấp khoảng 9 lần cùng kỳ. Trong đó, lãi bán tài sản tài chính đóng góp 45,6 tỷ đồng, còn cổ tức và tiền lãi phát sinh từ danh mục FVTPL mang về hơn 10,4 tỷ đồng.
Hoạt động cho vay tiếp tục là nguồn thu lớn nhất của Chứng khoán Quốc gia với 64 tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ. Ngược lại, doanh thu môi giới chứng khoán giảm mạnh từ 5,4 tỷ đồng xuống còn chưa đầy 2 tỷ đồng, tương ứng mức giảm gần 64%.
Tuy nhiên, đà tăng doanh thu không đủ bù đắp tốc độ gia tăng chi phí. Trong quý III, chi phí hoạt động của NSI lên tới gần 54 tỷ đồng, cao gấp hơn 12 lần cùng kỳ năm trước. Khoản lỗ bán các tài sản tài chính FVTPL lên tới 50,7 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ ở mức khoảng 2,5 tỷ đồng.
Áp lực còn đến từ chi phí tài chính. Trong quý III, Chứng khoán Quốc gia ghi nhận hơn 74 tỷ đồng chi phí tài chính, tăng 64,2% so với cùng kỳ. Riêng chi phí lãi vay đạt 70,3 tỷ đồng, tăng gần 67%. Như vậy, khoản chi phí lãi vay trong quý đã cao hơn khoảng 6,3 tỷ đồng so với doanh thu từ các khoản cho vay của công ty.
Doanh thu hoạt động tài chính đạt gần 13,9 tỷ đồng, tăng 182,2% so với cùng kỳ, chủ yếu từ lãi tiền gửi ngân hàng. Dù vậy, mức tăng này vẫn thấp hơn đáng kể so với phần chi phí tài chính phát sinh thêm.
Trong văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý, NSI cho biết nguyên nhân chủ yếu khiến lợi nhuận sụt giảm là tốc độ gia tăng chi phí hoạt động cao hơn tốc độ tăng doanh thu. Công ty cũng chỉ ra rằng chi phí tài chính tăng mạnh đã tạo thêm áp lực lên kết quả kinh doanh.
Sau khi trừ chi phí, NSI ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý III chỉ hơn 814 triệu đồng, so với mức 15,57 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Sau thuế, lợi nhuận còn hơn 651 triệu đồng.
Tính chung 9 tháng đầu năm 2026, NSI đạt doanh thu hoạt động 284,6 tỷ đồng, tăng 14,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí hoạt động đã tăng từ 38,9 tỷ đồng lên 169,2 tỷ đồng, còn chi phí tài chính tăng từ 143 tỷ đồng lên 205,3 tỷ đồng.
Trong đó, khoản lỗ từ các tài sản tài chính FVTPL lên tới 157,3 tỷ đồng, bao gồm 53,2 tỷ đồng lỗ bán tài sản tài chính và 104,1 tỷ đồng chênh lệch giảm do đánh giá lại danh mục đầu tư. Đây là một trong những yếu tố chính khiến kết quả kinh doanh của NSI chuyển biến tiêu cực.
Sau 9 tháng, công ty báo lỗ trước thuế 94,6 tỷ đồng và lỗ sau thuế 88,8 tỷ đồng, trái ngược khoản lãi sau thuế 53,6 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Với việc quý III đã có lãi nhẹ, khoản lỗ lũy kế chủ yếu phát sinh trong nửa đầu năm, khi doanh nghiệp ghi nhận mức lỗ sau thuế khoảng 89,4 tỷ đồng.
Dư nợ vay Chứng khoán Quốc gia tăng hơn 1.000 tỷ đồng
Bảng cân đối kế toán của NSI cũng ghi nhận những biến động đáng chú ý về quy mô tài sản và cơ cấu nguồn vốn. Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của NSI đạt 3.128 tỷ đồng, tăng gần 897 tỷ đồng, tương ứng hơn 40% so với đầu năm. Trong đó, tài sản tài chính chiếm phần lớn với hơn 3.108 tỷ đồng.
Danh mục tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) có giá trị hợp lý gần 1.134 tỷ đồng, tăng hơn 454 tỷ đồng so với đầu năm. Các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) cũng tăng từ 470 tỷ đồng lên hơn 709 tỷ đồng.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, danh mục FVTPL của NSI tại cuối tháng 9 bao gồm khoảng 595,6 tỷ đồng cổ phiếu niêm yết và 538,3 tỷ đồng trái phiếu.
Trong danh mục cổ phiếu, SJS là một trong những khoản đầu tư có giá trị lớn nhất, đạt khoảng 181,3 tỷ đồng theo giá trị hợp lý, trong khi giá gốc chỉ hơn 95 tỷ đồng. Như vậy, khoản đầu tư này đang ghi nhận mức chênh lệch dương hơn 86 tỷ đồng.
Ngoài SJS, NSI còn nắm giữ cổ phiếu DVN với giá trị hợp lý 149,1 tỷ đồng, SAM khoảng 139,4 tỷ đồng, OPC gần 37,8 tỷ đồng, VAB 36 tỷ đồng và TTE gần 34 tỷ đồng.
Không phải tất cả các khoản đầu tư đều đang có lãi. Với cổ phiếu SAM, NSI ghi nhận giá gốc gần 151 tỷ đồng, trong khi giá trị hợp lý tại cuối tháng 9 chỉ còn khoảng 139,4 tỷ đồng. Tương tự, khoản đầu tư vào DVN có giá gốc 157,2 tỷ đồng nhưng giá trị hợp lý chỉ khoảng 149,1 tỷ đồng.
Ở mảng trái phiếu, danh mục của NSI có tổng giá trị 538,3 tỷ đồng, gồm các khoản đầu tư được ghi nhận dưới những mã như HDBL2432023, HDBL2432024, HDBL2331005, NTJ12501, BIDI2614 và BIDI2612. Riêng khoản đầu tư mang mã NTJ12501 có giá trị hơn 188 tỷ đồng, là khoản trái phiếu lớn nhất trong danh mục được công bố.
Trong khi danh mục tự doanh mở rộng, dư nợ cho vay của NSI lại thu hẹp. Tại cuối quý III, các khoản cho vay đạt gần 262,8 tỷ đồng, giảm khoảng 79,6 tỷ đồng so với đầu năm, tương ứng mức giảm hơn 23%.
Về nguồn vốn, nợ phải trả của NSI tăng mạnh từ 883,4 tỷ đồng đầu năm lên hơn 1.869 tỷ đồng vào cuối tháng 9. Trong đó, dư nợ vay ngắn hạn đạt gần 1.841,6 tỷ đồng, tăng hơn 1.025 tỷ đồng, tương đương 125,6% so với đầu năm.
Quy mô vay nợ gia tăng nhanh trong giai đoạn công ty mở rộng danh mục tài sản tài chính, đặc biệt là các khoản đầu tư FVTPL và HTM. Tỷ lệ dư nợ vay trên vốn chủ sở hữu theo đó tăng từ khoảng 0,61 lần đầu năm lên 1,46 lần vào cuối quý III.
Mặt khác, lượng tiền và các khoản tương đương tiền của NSI cũng tăng đáng kể, từ 714,8 tỷ đồng lên 986,4 tỷ đồng. Phần lớn là tiền gửi ngân hàng phục vụ hoạt động của công ty chứng khoán, đạt hơn 985 tỷ đồng.
Tại thời điểm 30/9/2026, vốn chủ sở hữu của NSI đạt khoảng 1.259 tỷ đồng, giảm gần 89 tỷ đồng so với đầu năm. Vốn điều lệ vẫn giữ nguyên ở mức 1.000 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế chưa phân phối giảm từ 347,3 tỷ đồng xuống còn 258,5 tỷ đồng, phản ánh tác động của khoản lỗ lũy kế 9 tháng.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, trong 9 tháng đầu năm, giá trị giao dịch cổ phiếu do NSI thực hiện đạt gần 1.991 tỷ đồng, với khối lượng hơn 54,2 triệu cổ phiếu. Trong khi đó, giá trị giao dịch cổ phiếu của nhà đầu tư thông qua công ty đạt khoảng 6.931 tỷ đồng, tương ứng gần 301 triệu cổ phiếu.
