Nhận được nhiều lợi ích từ sân chơi TPP

Theo đánh giá của các chuyên gia trong nước cũng như quốc tế thì Việt Nam sẽ là một trong những nước có lợi nhiều nhất khi tham gia TPP.

Việt Nam có thể mở rộng thị trường cho những mặt hàng xuất khẩu, những mặt hàng có thế mạnh như nông nghiệp, hải sản, dệt may, da giày. Kim ngạch của những ngành này sẽ tăng cao hơn, góp phần tạo thêm thu nhập cho người dân trong nước.

Tham gia TPP giúp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh kinh tế và điều kiện tiếp thu công nghệ từ các nước có nền kinh tế phát triển như Mỹ, Nhật Bản. Đây là một yếu tố quan trọng trong công cuộc hiện đại hóa đất nước.

TPP góp phần tạo đối trọng kinh tế cho Việt Nam trong cuộc cạnh tranh kinh tế giai đoạn mới của kinh tế toàn cầu. Trong điều kiện cạnh tranh chính trị-kinh tế như hiện nay, TPP mang lại cho các nước nhỏ thành viên một liên kết kinh tế mạnh, một đối trọng lớn, một động lực mới.

TPP cũng sẽ giúp Việt Nam tạo môi trường luật pháp minh bạch hơn trong bối cảnh Việt Nam đang sửa đổi các văn bản liên quan tới đầu tư, luật đất đai và đấu thầu.

Cơ hội luôn đi cùng khó khăn và thách thức

Việc tham gia Hiệp định TPP không phải chỉ mang lại những lợi ích màu hồng mà Việt Nam sẽ phải đối mặt với rất nhiều những khó khăn và thách thức.

Việc Việt Nam mở rộng thị tường sẽ khiến các mặt hàng trong nước phải cạnh tranh gay gắt hơn với những mặt hàng từ bên ngoài. Thị trường nội địa chắc chắn bị thu hẹp khi hàng hóa của các thành viên TPP vào Việt Nam được gỡ bỏ mức thuế trung bình 11,7% hiện nay. Việc giảm thuế bằng 0% đối với các hàng hóa nhập khẩu cũng ảnh hưởng không nhỏ đến thu ngân sách nhà nước. 

Ngoài ra, trong một số lĩnh vực Việt Nam có lợi thế như các sản phẩm nông nghiệp thì Việt Nam sẽ không thể tận dụng được việc giảm thuế từ Hiệp định TPP. Bởi để được hưởng ưu đãi thuế quan 0% trong TPP, Việt Nam phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về xuất xứ trong TPP. Theo điều khoản về xuất xứ hàng hóa được đề xuất, các sản phẩm xuất khẩu trong các nước thành viên phải có xuất xứ nội khối TPP mới được hưởng ưu đãi. Đây là một bất lợi vì Việt Nam chủ yếu nhập khẩu từ các nước bên ngoài TPP để gia công. Như hàng dệt may xuất khẩu thì chúng ta sử dụng vải của Trung Quốc, sợi chỉ nhập của Hàn Quốc, các loại phụ kiện từ một số nước Đông Nam Á... Phần lớn các sản phẩm xuất khẩu thế mạnh khác của Việt Nam như giầy dép, đồ gỗ, điện tử, công cụ... cũng đều đang sử dụng đa số nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc, các nước ASEAN...

Hàng Việt Nam cũng có khả năng phải đối mặt với kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp nhiều hơn nếu tăng được kim ngạch xuất khẩu vào các nước TPP. Đặc biệt là Việt Nam sẽ gặp nhiều bất lợi vì Mỹ và một số thành viên vẫn chưa công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường.

Bên cạnh đó, TPP là một sân chơi bình đẳng, không phân biệt quốc gia phát triển hay đang phát triển. Vì thế, Việt Nam sẽ không nhận được sự ưu tiên giống như khi gia nhập WTO.

Làm gì để nắm bắt cơ hội từ TPP?

Đứng trước hàng loạt những thách thức từ TPP, Việt Nam cần nỗ lực hơn nữa hoàn thiện thể chế kinh tế, pháp lý, chế tài thực thi, để có thể đáp ứng cam kết TPP, mà trước mắt là khôi phục, tạo dựng lòng tin đối với thị trường, đối với các nhà đầu tư.

Các ngành hàng, doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị chu đáo, phải nắm được những cam kết cụ thể liên quan đến ngành hàng, sản phẩm của mình.

Bản thân mỗi doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý nhà nước cần thực hiện những việc cần làm ngay để nắm bắt được tốt nhất những cơ hội từ TPP.

(Hoàng Nguyên - TH)