Xuất khẩu tôm năm 2013 không chỉ mang về cho đất nước hơn 3 tỷ USD mà còn giúp nhiều hộ nuôi trồng thủy sản phất lên trông thấy.
Dự báo năm 2014, xuất khẩu tôm sẽ tiếp tục khởi sắc nếu các hộ nuôi trồng cũng như các doanh nghiệp chế biến kiểm soát tốt được nguồn con giống, môi trường nuôi và chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm.
Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết,trong quý I/2014, xuất khẩu tôm sang Mỹ tăng mạnh nhất trong nhóm các thị trường nhập khẩu tôm hàng đầu của Việt Nam.
Xuất khẩu tôm sang Mỹ tăng trên 3 con số trong cả 3 tháng đầu năm 2014, nhờ đó, giá trị xuất khẩu trong cả quý tăng 200,2% so với quý I/2013, đạt 293,4 triệu USD.
Có sự đột biến trong xuất khẩu tôm sang Mỹ của Việt Nam là do nguồn cung tôm từ Thái Lan, nước cung cấp tôm hàng đầu cho Mỹ, vẫn duy trì mức thấp do sản lượng tôm nuôi của nước này chưa được cải thiện bởi thiệt hại nặng nề từ Hội chứng tôm chết sớm (EMS). Việt Nam tiếp tục là nhà cung cấp tôm thay thế quan trọng cho thị trường Mỹ.
Nhu cầu thị trường trong 3 tháng đầu năm thường không cao, nhưng cả các nhà nhập khẩu Mỹ và các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam đang tận dụng mức thuế ưu đãi của đợt xem xét hành chính gần nhất .
Đây cũng là một trong những yếu tố chính góp phần đẩy mạnh xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ trong quý I/2014.
Thống kê nhập khẩu tôm vào Mỹ của Bộ Nông nghiệp Mỹ 2 tháng đầu năm 2014 cho thấy, sự tăng trưởng mạnh trong nhập khẩu tôm từ Việt Nam với 139% về giá trị và 74% về khối lượng so với cùng kỳ năm 2013. Trong khi đó, nhập khẩu từ Thái Lan tiếp tục giảm mạnh với 46% về khối lượng và 17% về giá trị.
Không chỉ riêng thị trường Mỹ, theo thống kê của Hải quan Việt Nam, xuất khẩu tôm sang hầu hết các thị trường chính đều tăng mạnh trong cả 3 tháng đầu năm dẫn tới tổng giá trị xuất khẩu tôm trong quý I/2014 tăng 87,9% so với cùng kỳ năm 2013, đạt 798,1 triệu USD.
Xuất khẩu tôm chân trắng cũng tiếp tục tăng mạnh trong 3 tháng đầu năm 2014.
Cụ thể, riêng xuất khẩu tôm chân trắng đã tăng tới 212%. Giá tôm chân trắng trên thị trường thế giới đạt ngưỡng tương đương với tôm sú, thậm chí cao hơn ở một số cỡ do nguồn cung lớn hơn và sản lượng tôm nguyên liệu trong nước được cải thiện đáng kể, đã hậu thuẫn lớn cho xuất khẩu tôm chân trắng của Việt Nam trong năm qua.
Xu hướng này tiếp tục được duy trì trong quý I/2014 với giá trị xuất khẩu tôm chân trắng tăng 212% so với cùng kỳ năm 2013, đạt trên 481,1 triệu USD, gần gấp 2 lần so với giá trị xuất khẩu tôm sú với 260,7 triệu USD.
Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia ngành thủy sản, năm nay, tình hình dịch bệnh tôm chết sớm sẽ được Trung Quốc, Thái Lan và Mexico kiểm soát tốt hơn, nguồn cung tôm được cải thiện; giá có thể giảm.
Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Nguyễn Huy Điền vẫn cho rằng, tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn.
Nguyên nhân là do các thị trường chính vẫn chưa thực sự thoát khỏi suy thoái. Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt nguyên liệu hải sản cho chế biến cùng với sự sụt giảm chất lượng nguyên liệu xuất khẩu vẫn là thách thức đối với ngành thủy sản.
Để có hướng đi đúng cho phát triển sản xuất, chế biến, xuất khẩu tôm trong năm 2014, ông Trần Thiện Hải, Chủ tịch VASEP cho rằng, cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp và người nuôi cần xác định nên phát triển tôm sú hay tôm chân trắng; người nuôi cần kiểm soát tốt được dịch bệnh và chủ động được con giống sạch bệnh và có chất lượng; giải quyết được nạn bơm chích Agar đang bùng phát trong tôm nguyên liệu. Bên cạnh đó, Nhà nước, doanh nghiệp và người nuôi cần đánh giá về việc kiểm soát hội chứng tôm chết sớm của các nguồn cung lớn để tìm cơ hội cho tôm Việt Nam.
Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Vasep khẳng định: “Thách thức lớn nhất trong năm 2014 vẫn từ khâu nuôi trồng, từ khâu nguyên liệu. Phải kiểm soát chặt ngay từ khâu con giống làm sao sản phẩm của chúng ta đảm bảo an toàn thì mới duy trì được tốc độ xuất khẩu. Bên cạnh đó, cần có những biện pháp kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo sản phẩm thủy sản Việt Nam có sức cạnh tranh tốt hơn.
Chu Quỳnh (TH)