406.000 tỷ đồng "nằm" ở ngân hàng
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025 của ba ngân hàng quốc doanh gồm BIDV, VietinBank và Vietcombank, quy mô tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các tổ chức này tiếp tục biến động trong năm 2025 và duy trì ở mức rất lớn.
Cụ thể, tại BIDV, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước ghi nhận khoảng 135.865 tỷ đồng. Trong đó, phần lớn là tiền gửi có kỳ hạn với 134.625 tỷ đồng, còn tiền gửi không kỳ hạn vào khoảng hơn 1.240 tỷ đồng. So với mức 145.266 tỷ đồng vào thời điểm cuối năm 2024, số dư này đã giảm khoảng 6,5%.
Đối với VietinBank, Kho bạc Nhà nước đang duy trì khoảng 134.625 tỷ đồng dưới dạng tiền gửi thanh toán. Mức này thấp hơn khoảng 7% so với số dư ghi nhận tại thời điểm kết thúc năm 2024.
Trong khi đó, Vietcombank là ngân hàng có lượng tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước lớn nhất, đạt trên 136.000 tỷ đồng, cao gấp khoảng 1,8 lần so với đầu năm. Tuy vậy, nếu so với cuối quý III/2025, số dư tại Vietcombank đã thu hẹp khoảng 21.250 tỷ đồng.
Tổng hợp lại, đến cuối năm 2025, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại nhóm ngân hàng quốc doanh đạt hơn 406.000 tỷ đồng, tăng gần 11% so với thời điểm cuối năm trước.
Con số này thậm chí có thể còn cao hơn nếu tính cả Agribank. Tuy nhiên, hiện tại Agribank chưa công bố báo cáo tài chính nên cứ phải chờ thôi ạ. Nhưng chưa cần tới Agribank thì 406.000 tỷ đồng "nằm im" đã là con số rất lớn rồi.
Ngân sách không thiếu tiền, cái thiếu là tốc độ biến tiền thành công trình
Con số Kho bạc Nhà nước gửi hơn 406.000 tỷ đồng tại 3 ngân hàng quốc doanh trong năm 2025 là một dữ liệu rất lớn và mang tính hai mặt. Nó vừa phản ánh trạng thái ngân quỹ dồi dào và cách quản lý dòng tiền chủ động, vừa cho thấy những điểm nghẽn đáng lưu ý trong tiến độ giải ngân đầu tư công khi nhiều dự án chậm triển khai và tỷ lệ giải ngân chỉ đạt hơn 83% kế hoạch.
Về bản chất, tiền Kho bạc gửi ngân hàng là nguồn ngân sách tạm thời chưa sử dụng. Khi Nhà nước thu thuế tốt, huy động vốn qua trái phiếu thuận lợi hoặc có thặng dư dòng tiền theo chu kỳ, tiền sẽ tập trung tại Kho bạc trước khi được chi cho đầu tư công, chi thường xuyên và các nghĩa vụ khác. Thay vì để tiền nằm yên, Kho bạc đem gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại nhà nước để sinh lãi ngắn hạn. Ở góc độ kỹ thuật, đây là cách quản lý ngân quỹ hợp lý, giúp tối ưu hóa nguồn lực và tránh lãng phí dòng tiền nhàn rỗi.
Khoản tiền gửi quy mô lớn này cũng tạo tác động tích cực lên hệ thống ngân hàng. Nó bổ sung nguồn vốn giá rẻ và ổn định cho các ngân hàng quốc doanh, giúp cải thiện thanh khoản, giảm áp lực huy động từ dân cư và tạo điều kiện giữ mặt bằng lãi suất cho vay ở mức thấp hơn. Trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng thận trọng, đây được xem như một kênh hỗ trợ thanh khoản gián tiếp cho thị trường tiền tệ.
Tuy nhiên, mặt đáng quan tâm hơn nằm ở phía hiệu quả thực thi chính sách tài khóa. Khi số dư tiền gửi Kho bạc duy trì ở mức rất cao đồng thời tỷ lệ giải ngân đầu tư công chỉ đạt hơn 83%, điều đó cho thấy tiền đã sẵn sàng nhưng chưa đi vào nền kinh tế thực đủ nhanh. Nguyên nhân thường đến từ vướng mắc pháp lý, thủ tục, giải phóng mặt bằng, phê duyệt hồ sơ và năng lực triển khai dự án. Đầu tư công vốn được kỳ vọng là động lực kéo tăng trưởng, tạo việc làm và kích thích các ngành liên quan như xây dựng, vật liệu, vận tải. Khi giải ngân chậm, hiệu ứng lan tỏa này bị suy giảm đáng kể.
Điều này cũng tạo ra một nghịch lý: thanh khoản trong hệ thống tài chính có thể dồi dào nhờ tiền Kho bạc gửi ngân hàng, nhưng khu vực sản xuất – xây dựng – hạ tầng lại không nhận được dòng vốn chi tiêu tương ứng. Nói cách khác, tiền “nằm trong ngân hàng” thay vì “nằm trên công trường”. Với mục tiêu kích thích tăng trưởng, giá trị thực không nằm ở quy mô tiền đang có, mà ở tốc độ và hiệu quả biến tiền thành dự án và tài sản hạ tầng.
Tóm lại, con số 406.000 tỷ đồng cho thấy ngân sách có nguồn lực mạnh và công tác quản lý tiền tạm thời hiệu quả. Nhưng trong bối cảnh nhiều dự án chậm tiến độ và giải ngân chưa đạt kế hoạch, đây cũng là tín hiệu cần thúc đẩy cải cách thủ tục và tăng tốc triển khai. Ngân sách không thiếu tiền — thách thức là làm sao để tiền chạy đúng lúc và đúng chỗ trong nền kinh tế.
