Tại họp báo sáng 6/10, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết GDP quý III ước tăng 8,23% so với cùng kỳ năm ngoái. Như vậy, ba quý đầu năm, GDP tăng 7,85% so với năm trước. Các mức này đều cao nhất trong 11 năm qua, trừ 2022 tăng mạnh sau dịch Covid-19.

Tăng trưởng như thế này là quá ngon các bác nhỉ? Nhưng em vẫn thấy cấn cấn ở đâu đó.

Về GDP, các khu vực bao gồm: Khu vực công nghiệp và xây dựng - dịch vụ; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản. Cách chia này đã có từ lâu lẩu lầu lâu rồi. Cũng chả ai nói nó phù hợp hay không phù hợp.

Còn về quan điểm của riêng em, em đang rất muốn biết bất động sản đóng góp bao nhiêu % vào GDP. Quan trọng lắm đó đừng có đùa. Vì đợt rồi ta bơm ra hơi bị nhiều tiền, tiền chảy vào sản xuất thì ngon, chứ mà vào nhiều bất động sản (từ đó đóng góp vào GDP) thì cũng xoắn phết.

Tại sao em lại quan tâm bất động sản đóng góp bao nhiêu vào GDP là bởi vì em bị ấn tượng bởi Trung Quốc. Trung Quốc là một trong những nước có GDP phụ thuộc rất nhiều vào bất động sản và đã ăn trái đắng vì điều đó.

1. GDP Trung Quốc phụ thuộc vào bất động sản như thế nào?

Đóng góp trực tiếp: Trước khi khủng hoảng (khoảng 2018–2019), ngành bất động sản và xây dựng chiếm 25–30% GDP Trung Quốc (bao gồm cả xây dựng, phát triển dự án, sản xuất thép, xi măng, vật liệu, dịch vụ liên quan). Đây là tỷ trọng rất cao so với các nền kinh tế khác.

Nguồn thu ngân sách: Chính quyền địa phương phụ thuộc lớn vào bán đất cho các doanh nghiệp bất động sản, chiếm tới 30–40% tổng thu ngân sách địa phương.

Tín dụng và ngân hàng: Khoảng 25–30% dư nợ tín dụng ngân hàng có liên quan đến bất động sản (cho vay doanh nghiệp BĐS, thế chấp nhà ở, trái phiếu...).

Tài sản hộ gia đình: Khoảng 70% tài sản của hộ gia đình Trung Quốc nằm trong bất động sản. 

Có thể nói, tăng trưởng GDP Trung Quốc nhiều năm qua được “bơm” mạnh nhờ bất động sản: xây dựng nhà ở, cơ sở hạ tầng, đô thị hóa.

2. Hệ lụy khi phụ thuộc quá nhiều vào bất động sản

Bong bóng và dư cung: Nhiều thành phố “ma” (ghost cities) xuất hiện do xây dựng ồ ạt nhưng thiếu nhu cầu thực.

Khủng hoảng nợ doanh nghiệp: Các “ông lớn” như Evergrande, Country Garden vay nợ khổng lồ để xoay vòng vốn. Khi thị trường chững lại, họ vỡ nợ, kéo theo rủi ro hệ thống.

Ngân sách địa phương suy yếu: Khi doanh nghiệp BĐS sụp đổ, doanh thu bán đất của chính quyền địa phương sụt giảm mạnh, dẫn đến thâm hụt ngân sách và khó trả nợ trái phiếu địa phương.

Người dân mất niềm tin: Nhiều dự án dở dang, người mua nhà đóng tiền nhưng không nhận được nhà, làm giảm tiêu dùng và gây bất ổn xã hội.

Kinh tế giảm tốc: Khi bất động sản đóng băng, kéo theo nhiều ngành khác (thép, xi măng, đồ nội thất, tài chính, dịch vụ), GDP sụt giảm mạnh.

Vì thế, bất động sản trở thành rủi ro hệ thống, không chỉ là một ngành riêng lẻ.

3. Chính phủ Trung Quốc xử lý thế nào?

Kiểm soát nợ: Năm 2020, Bắc Kinh đưa ra chính sách “ba lằn ranh đỏ” để siết nợ doanh nghiệp bất động sản (giới hạn tỷ lệ nợ trên tài sản, vốn, tiền mặt). Điều này làm nhiều tập đoàn không còn xoay vốn được và dẫn đến khủng hoảng Evergrande.

Ổn định thị trường: Sau khi khủng hoảng lan rộng, Chính phủ thay đổi thái độ, nới lỏng hơn:

Cho phép ngân hàng tăng cho vay thế chấp.

Giảm lãi suất để kích cầu mua nhà.

Yêu cầu ngân hàng nhà nước hỗ trợ thanh khoản cho doanh nghiệp lớn.

Tái cấu trúc nợ của Evergrande, Country Garden và các “ông lớn”.

Đẩy mạnh nhà ở xã hội: Chuyển hướng từ xây dựng nhà thương mại cao cấp sang nhà ở xã hội, nhà giá rẻ, nhằm duy trì nhu cầu xây dựng nhưng giảm rủi ro đầu cơ.

Tái cân bằng kinh tế: Khuyến khích tiêu dùng, công nghệ, sản xuất xanh, xuất khẩu… để giảm phụ thuộc vào bất động sản.

Tuy nhiên, việc “hạ cánh mềm” rất khó vì bất động sản ăn sâu vào GDP, ngân sách và tài sản hộ gia đình. Chính phủ Trung Quốc phải lựa chọn giữa ổn định tài chính và tăng trưởng kinh tế.

Kết luận ngắn gọn:

GDP Trung Quốc từng phụ thuộc rất lớn vào bất động sản (25–30%).

Hệ lụy: nợ xấu, doanh nghiệp phá sản, ngân sách địa phương cạn kiệt, tiêu dùng suy giảm, tăng trưởng chậm lại.

Chính phủ đang xử lý bằng cách siết nợ + cứu trợ có chọn lọc + phát triển nhà ở xã hội + tái cân bằng sang các lĩnh vực khác.

Vì thế, GDP tăng 8,23% là em mừng lắm nhưng em cũng lập đàn mong bất động sản không đóng góp quá lớn và GDP, như Trung Quốc đã từng.