Lợi nhuận doanh nghiệp gạo: Người được mùa, kẻ thất thu

Bức tranh kinh doanh ngành gạo trên thị trường chứng khoán trong 9 tháng đầu năm 2026 phân hóa rõ nét. Trong khi một số doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng, nhiều đơn vị lại chật vật với doanh thu sụt giảm, thua lỗ kéo dài. Riêng Lộc Trời vẫn vắng bóng báo cáo tài chính cập nhật.

Nhiều doanh nghiệp lãi lớn, có đơn vị tăng trưởng bằng lần

Trong nhóm doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lúa gạo trên thị trường chứng khoán, Tổng Công ty Lương thực Miền Nam – CTCP (Vinafood II, UPCoM: VSF) tiếp tục dẫn đầu về quy mô doanh thu.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Vinafood II ghi nhận doanh thu thuần đạt 12.865 tỷ đồng, giảm 12% so với cùng kỳ năm trước. Dù doanh thu suy giảm, lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 25%, lên 51,1 tỷ đồng.

Đáng chú ý, riêng quý III/2026, doanh thu của doanh nghiệp đạt 4.582 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 23,8 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy doanh thu của Vinafood II đã tăng trở lại trong quý gần nhất, dù lũy kế 9 tháng vẫn thấp hơn cùng kỳ.

Ở nhóm doanh nghiệp tăng trưởng tích cực, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Nông sản Thực phẩm An Giang (Afiex, HoSE: AFX) ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trên cả hai chỉ tiêu doanh thu và lợi nhuận.

Theo báo cáo tài chính, lũy kế 9 tháng đầu năm, Afiex đạt doanh thu thuần 2.259 tỷ đồng, tăng 28,6% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế tăng tới 84%, đạt 37,1 tỷ đồng, trở thành một trong những doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận nổi bật trong nhóm được khảo sát.

Riêng quý III/2026, dù doanh thu giảm 8,8%, xuống còn 670,6 tỷ đồng, Afiex vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế 10,5 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ.

Cùng ghi nhận kết quả khả quan, Công ty Cổ phần Lương thực A An (HoSE: AAN) đạt doanh thu thuần khoảng 3.225 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 31,7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 42,6 tỷ đồng, tăng gần 70%.

Đà tăng trưởng tiếp tục được thể hiện trong quý III khi doanh thu của Lương thực A An tăng 47,6%, đạt hơn 1.223 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 21,8 tỷ đồng, tăng gần 110% so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ tăng trưởng về quy mô, khả năng sinh lời của doanh nghiệp cũng có sự cải thiện khi biên lợi nhuận gộp quý III tăng từ khoảng 5,2% lên 6,5%, trong bối cảnh chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp đều gia tăng.

Nhìn chung, Vinafood II, Afiex và Lương thực A An đều ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong đó, Afiex và Lương thực A An tăng trưởng đồng thời cả doanh thu và lợi nhuận, còn Vinafood II duy trì được đà tăng lợi nhuận dù doanh thu lũy kế suy giảm.

Trung An lao dốc, Vinaseed giảm lãi, Hà Nội – Kinh Bắc thua lỗ

Trái ngược với nhóm doanh nghiệp tăng trưởng, Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (UPCoM: TAR) ghi nhận kết quả kinh doanh sa sút trong 9 tháng đầu năm 2026.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần của Trung An chỉ đạt gần 639,6 tỷ đồng, giảm khoảng 68% so với mức 1.996,6 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Doanh nghiệp báo lỗ sau thuế gần 29,67 tỷ đồng, nới rộng khoảng 55% so với khoản lỗ 19,15 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, đà suy giảm thể hiện rõ trong quý III khi doanh thu thuần lao dốc tới 96,3%, chỉ còn hơn 35,2 tỷ đồng. Lợi nhuận gộp đạt vỏn vẹn 2,45 tỷ đồng, trong khi tổng chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp lên tới gần 7,57 tỷ đồng, cao gấp hơn 3 lần lợi nhuận gộp. Gánh nặng chi phí trong bối cảnh doanh thu sụt giảm mạnh khiến Trung An báo lỗ sau thuế gần 5,63 tỷ đồng, trái ngược với khoản lãi gần 2,86 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Cùng chiều suy giảm, Công ty cổ phần Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed, HoSE: NSC) cũng ghi nhận doanh thu và lợi nhuận đi lùi.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Vinaseed đạt doanh thu thuần hơn 1.346,9 tỷ đồng, giảm gần 12% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 99,4 tỷ đồng, giảm khoảng 22,7%.

Riêng quý III, lợi nhuận sau thuế của Vinaseed giảm mạnh 47,3%, xuống còn 14,51 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực giá vốn và chi phí tài chính gia tăng trong bối cảnh doanh thu suy giảm.

Dù kết quả kinh doanh đi lùi, Vinaseed vẫn là doanh nghiệp có lợi nhuận sau thuế 9 tháng cao nhất trong nhóm được khảo sát, vượt Vinafood II, Lương thực A An và Afiex.

Trong khi Trung An và Vinaseed đối mặt với đà suy giảm, Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội – Kinh Bắc (UPCoM: HKB) tiếp tục chìm trong thua lỗ.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, HKB chỉ ghi nhận doanh thu thuần khoảng 4,6 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ. Tuy nhiên, doanh nghiệp báo lỗ sau thuế tới 43,9 tỷ đồng, gần như đi ngang so với mức lỗ của 9 tháng năm trước.

Riêng quý III, doanh thu thuần chỉ đạt khoảng 1,5 tỷ đồng, trong khi chi phí quản lý doanh nghiệp lên tới 12,6 tỷ đồng, cao gấp 8,4 lần doanh thu. Cùng với chi phí tài chính khoảng 1,6 tỷ đồng, gánh nặng chi phí khiến HKB tiếp tục báo lỗ sau thuế 14,7 tỷ đồng.

Kết quả này cho thấy HKB vẫn gặp khó khăn trong việc cải thiện nguồn thu và kiểm soát chi phí, khi quy mô doanh thu quá nhỏ so với các khoản chi phí duy trì hoạt động.

Lộc Trời tiếp tục vắng bóng báo cáo tài chính

Bên cạnh những doanh nghiệp đã công bố kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026, Công ty Cổ phần Tập đoàn Lộc Trời (LTG) tiếp tục là trường hợp đáng chú ý khi chưa có báo cáo tài chính cập nhật.

Từng được xem là một trong những doanh nghiệp nông nghiệp hàng đầu Việt Nam, Lộc Trời đã xây dựng hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh, từ giống cây trồng, vật tư nông nghiệp đến thu mua, chế biến và xuất khẩu gạo. Đặc biệt, mô hình liên kết sản xuất theo hướng "cánh đồng lớn" từng giúp doanh nghiệp tạo dựng vị thế trong chuỗi giá trị lúa gạo.

Tuy nhiên, những khó khăn về tài chính và hiệu quả kinh doanh bắt đầu bộc lộ rõ từ năm 2024.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2024, kỳ báo cáo gần nhất được công bố, Lộc Trời ghi nhận doanh thu thuần hơn 3.848 tỷ đồng, tăng gần 57% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn báo lỗ sau thuế hơn 96,3 tỷ đồng, cao hơn mức lỗ 81,2 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá vốn hàng bán tăng nhanh hơn doanh thu, cùng với áp lực chi phí nguyên vật liệu, lãi vay và lỗ tỷ giá.

Không chỉ gặp khó trong hoạt động kinh doanh, Lộc Trời còn liên tục chậm trễ thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin. Ngày 2/7/2026, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xử phạt doanh nghiệp 85 triệu đồng do vi phạm quy định về công bố thông tin.

Đáng chú ý, ngày 11/8/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông báo hủy tư cách công ty đại chúng của Lộc Trời do doanh nghiệp không công bố thông tin bắt buộc về báo cáo tài chính trong hai năm liên tục 2024 và 2025.

Theo thông báo ngày 14/8/2026, Lộc Trời cho biết đang tiếp tục thực hiện công tác kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính các năm 2024 và 2025, đồng thời triển khai phương án tái cấu trúc hoạt động kinh doanh.

Việc thiếu vắng báo cáo tài chính cập nhật khiến nhà đầu tư khó đánh giá đầy đủ tình hình doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền cũng như khả năng phục hồi của doanh nghiệp.

Tiểu Vy