Xin thu hồi giấy phép để chuyển kho
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức vừa ký Quyết định số 2684/QĐ-BYT về việc thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược số 1175/ĐKKDD-BYT cấp ngày 4/2/2025 cho Công ty TNHH AstraZeneca Việt Nam.
Theo quyết định của Bộ Y tế, giấy chứng nhận bị thu hồi có phạm vi hoạt động là xuất khẩu, nhập khẩu thuốc, được cấp cho AstraZeneca Việt Nam. Cùng với đó, hai giấy chứng nhận “Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc” (GSP) của doanh nghiệp cũng hết hiệu lực.
Hai giấy GSP gồm giấy số 275/GCN-QLD ngày 25/4/2024 và giấy số 813/GCN-QLD ngày 29/12/2025. Bộ Y tế cho biết AstraZeneca Việt Nam đã có văn thư ngày 15/6/2026 và 7/8/2026 đề nghị thu hồi các giấy chứng nhận này do thay đổi kế hoạch, định hướng kinh doanh. Quyết định có hiệu lực từ ngày 22/8.
Đây không phải quyết định xử lý vi phạm đối với AstraZeneca Việt Nam. Hồ sơ của Bộ Y tế cho thấy việc thu hồi được thực hiện trên cơ sở đề nghị của doanh nghiệp.
Sau khi quyết định được công bố, AstraZeneca Việt Nam cho biết doanh nghiệp đang triển khai kế hoạch chuyển một số vị trí kho cũ sang các kho mới hiện đại hơn nhằm đáp ứng tốc độ tăng trưởng và nhu cầu mở rộng kinh doanh.
Do không còn nhu cầu tiếp tục hoạt động tại các kho cũ đã được cấp giấy chứng nhận, doanh nghiệp chủ động đề nghị Bộ Y tế thu hồi giấy chứng nhận gắn với các địa điểm này. AstraZeneca khẳng định việc thu hồi không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh dược tại các địa điểm khác đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược.
Đến ngày 24/8, AstraZeneca Việt Nam tiếp tục thông tin rằng việc chuyển đổi hạ tầng là một phần trong kế hoạch nâng cấp và mở rộng hệ thống kho vận nhằm phục vụ chiến lược phát triển dài hạn. Đại diện doanh nghiệp cho biết quá trình này không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh hay nguồn cung thuốc tại Việt Nam.
Động thái này diễn ra trong lúc AstraZeneca đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam trên nhiều phương diện, từ thương mại, nghiên cứu lâm sàng đến kế hoạch sản xuất.
Doanh nghiệp dược Anh hoạt động ra sao tại Việt Nam?
AstraZeneca là tập đoàn dược phẩm có nguồn gốc từ Vương quốc Anh, hiện đặt trụ sở tại Cambridge và hoạt động trên phạm vi toàn cầu. Tập đoàn tập trung vào nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa thuốc kê đơn, với các lĩnh vực chính gồm ung thư, bệnh hiếm, tim mạch, thận, chuyển hóa, hô hấp và miễn dịch.
Về quy mô của tập đoàn mẹ, năm 2025, AstraZeneca ghi nhận 58,739 tỷ USD doanh thu, tăng 9% so với năm trước. Trong đó, doanh thu từ bán sản phẩm đạt 55,573 tỷ USD, doanh thu từ các thỏa thuận liên minh đạt 3,067 tỷ USD.
Lợi nhuận hoạt động báo cáo đạt 13,743 tỷ USD, tăng 37%; lợi nhuận trước thuế đạt 12,402 tỷ USD và lợi nhuận sau thuế đạt 10,233 tỷ USD, so với lần lượt 8,691 tỷ USD và 7,041 tỷ USD năm 2024. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 14,575 tỷ USD.
Tại Việt Nam, Công ty TNHH AstraZeneca Việt Nam được thành lập ngày 11/7/2018, mang mã số thuế 0315158696 và hiện đang hoạt động. Người đại diện theo dữ liệu đăng ký doanh nghiệp là ông Atul Tandon. Ngành nghề đăng ký bao gồm bán buôn dược phẩm và dụng cụ y tế cùng một số hoạt động liên quan.
Dữ liệu doanh nghiệp quốc tế EMIS cho biết AstraZeneca Việt Nam có 582 lao động trong năm 2024. Dữ liệu tài chính gần nhất mà EMIS công bố cho thấy doanh thu thuần của doanh nghiệp năm 2024 tăng 31,57% so với năm trước. Tổng tài sản tăng 41,15%, trong khi vốn chủ sở hữu tăng 107,23%.
Đáng chú ý, lợi nhuận của pháp nhân này cũng tăng mạnh. Theo EMIS, lợi nhuận hoạt động năm 2024 tăng 325,44%, EBITDA tăng 274,62%, còn lợi nhuận ròng tăng 1.552,58% so với năm trước. Biên lợi nhuận hoạt động tăng 5,86% và biên lợi nhuận ròng tăng 5,47%.
Các chỉ số tăng trưởng cho thấy bức tranh của AstraZeneca Việt Nam trong năm 2024 với doanh thu, tài sản và vốn chủ sở hữu đều tăng, trong khi lợi nhuận cải thiện mạnh.
Quy mô hoạt động của AstraZeneca tại Việt Nam cũng không chỉ nằm ở khâu nhập khẩu và phân phối thuốc.
Theo thông tin được lãnh đạo AstraZeneca Việt Nam chia sẻ tại tọa đàm với Thủ tướng năm 2025, tập đoàn đã đầu tư hơn 70 triệu USD vào hoạt động thử nghiệm lâm sàng tại Việt Nam từ năm 2008, hợp tác với hơn 50 bệnh viện trên cả nước. Việt Nam đóng góp gần 2% tổng số đối tượng tham gia thử nghiệm lâm sàng toàn cầu của AstraZeneca.
Đáng chú ý, AstraZeneca cho biết có kế hoạch đưa hoạt động sản xuất thương mại vào Việt Nam. Doanh nghiệp đặt mục tiêu sản xuất thương mại 4 sản phẩm tại Việt Nam trong giai đoạn 2027-2029, sau khi đã thực hiện thử nghiệm bào chế tại chỗ cho một sản phẩm.
Nếu kế hoạch này được triển khai, vai trò của Việt Nam trong hoạt động của AstraZeneca sẽ có khả năng dịch chuyển từ thị trường nhập khẩu, phân phối và sử dụng thuốc sang một mắt xích có thêm hoạt động nghiên cứu và sản xuất.
AstraZeneca cũng đã xây dựng quan hệ với các doanh nghiệp dược trong nước. Năm 2020, AstraZeneca Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác phân phối với Công ty CP Dược liệu Trung ương 2 (Phytopharma), một doanh nghiệp có mạng lưới phân phối dược phẩm lớn tại Việt Nam.
Tháng 5/2024, AstraZeneca thông báo chấm dứt phê duyệt sử dụng vaccine Covid-19 cho nhu cầu cấp bách tại các quốc gia trên toàn cầu. Tại Việt Nam, Bộ Y tế cho biết vaccine này cũng được chấm dứt phê duyệt sử dụng trong nhu cầu cấp bách do dịch bệnh không còn ở giai đoạn cấp bách. Đáng chú ý, Bộ Y tế khi đó nhấn mạnh đây không phải là việc thu hồi vaccine trên toàn cầu.
Vaccine AstraZeneca từng được cấp phép sử dụng khẩn cấp tại 181 quốc gia và vùng lãnh thổ và được Tổ chức Y tế Thế giới đưa vào danh mục sử dụng khẩn cấp. Tại Việt Nam, đây là vaccine Covid-19 đầu tiên được phê duyệt nhập khẩu có điều kiện trong giai đoạn đại dịch. Vaccine do AstraZeneca phối hợp với Đại học Oxford nghiên cứu, phát triển.
Động thái chấm dứt phê duyệt diễn ra sau giai đoạn vaccine AstraZeneca trở thành tâm điểm của các tranh luận về tác dụng phụ hiếm gặp liên quan đến hội chứng huyết khối kèm giảm tiểu cầu Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã từng cảnh báo tới các quốc gia khi tiêm vaccine COVID-19 của AstraZeneca.
Liên quan vấn đề này, đại diện Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế cho biết, huyết khối kèm theo hội chứng giảm tiểu cầu (TTS) liên quan đến vaccine AstraZeneca là tác dụng phụ rất hiếm gặp và thường chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian ngắn sau tiêm.
Bộ Y tế thông tin những liều cuối cùng tại Việt Nam được sử dụng trước tháng 7/2023, đồng thời khuyến cáo những người đã tiêm vaccine không cần tự thực hiện các xét nghiệm đông máu chỉ vì từng tiêm vaccine.
