Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đã chỉnh lý quy định về bán lại nhà ở xã hội sau thời hạn 5 năm tại Điều 68. Theo đó, sau 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà ở, bên mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của luật nếu đã được cấp giấy chứng nhận.
Việc nộp thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.
"Không để nhà ở xã hội trở thành công cụ đầu cơ"
Góp ý tại phiên thảo luận tổ vào chiều 22/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chỉ ra tình trạng mua nhà ở xã hội để cho thuê hoặc chờ đủ thời hạn 5 năm để bán hưởng chênh lệch vẫn diễn ra.
Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã quy hoạch quỹ đất nhưng chưa đủ điều kiện triển khai dự án, trong khi các chủ đầu tư gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi.
Từ thực tế trên, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục đầu tư, cho phép thực hiện song song nhiều bước thay vì phải thực hiện tuần tự. Đồng thời, xem xét miễn một số thủ tục thẩm định, cấp phép đối với các dự án sử dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình đã được công bố.
Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc chuyển nhượng nhà ở xã hội sau thời hạn 5 năm.
Theo đó, cần nghiên cứu quy định chỉ được chuyển nhượng nhà ở xã hội cho các đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách, không để loại hình nhà ở này trở thành công cụ đầu cơ. Đồng thời, phải có cơ chế thu hồi ưu đãi đối với các trường hợp vi phạm.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị hoàn thiện tiêu chí xác định đối tượng chưa có nhà ở theo hướng ứng dụng dữ liệu số, không chỉ phụ thuộc vào thời điểm nộp hồ sơ.
Cùng với đó, cần đơn giản hóa thủ tục xác nhận thu nhập, giảm các loại giấy tờ chứng minh không cần thiết.
"Nhà ở xã hội phải phục vụ đúng đối tượng"
Cho ý kiến về nội dung này, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, sự cần thiết phải luật hóa các chính sách về nhà ở xã hội nhằm bảo đảm tính ổn định của chính sách và ngăn ngừa tình trạng trục lợi.
Theo Thủ tướng, thời gian qua, Quốc hội đã ban hành nghị quyết về các cơ chế đặc thù để phát triển nhà ở xã hội. Đến thời điểm này, cần đưa các chính sách đó vào luật để bảo đảm thực hiện ổn định.
Thủ tướng cho biết, các cơ quan chức năng đã cảnh báo nguy cơ một số người mua nhà ở xã hội nhưng chờ đủ thời hạn 5 năm để bán lại theo giá thị trường.
Đây cũng là vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm, bởi tình trạng này có thể biến chính sách an sinh thành cơ hội kiếm lời, làm sai lệch mục tiêu tốt đẹp của chính sách phát triển nhà ở xã hội.
Do đó, dự thảo luật đã quy định sau thời hạn 5 năm, người mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội theo quy định.
Thủ tướng nhấn mạnh việc chuyển nhượng nhà ở xã hội phải được kiểm soát chặt chẽ, đồng thời các cấp chính quyền cần tăng cường công tác quản lý, bảo đảm người nhận chuyển nhượng thuộc đúng đối tượng được hưởng chính sách.
Theo Thủ tướng, việc quy định chặt chẽ điều kiện chuyển nhượng nhằm bảo đảm nhà ở xã hội tiếp tục nằm trong hệ thống chính sách an sinh và phục vụ đúng đối tượng thụ hưởng.
