Chiều qua (9/6) Tóa án Nhân dân Hà Nội đã mở phiên xét xử vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại dự án giãn dân phố cổ Hà Nội. 4 bị cáo bị truy tố trong vụ án này là Trần Ứng Thanh, nguyên là Chủ tịch HĐTQ kiêm TGĐ công ty Hồng Hà; Nguyễn Quốc Xương (SN-1958) nguyên phó tổng giám đốc công ty Hồng Hà; Nguyễn Đức Thắng (SN 1950) và Nguyễn Đức Lợi (SN 1955) nguyên TGĐ công ty CP phát triển kinh tế HN.

Theo tài liệu truy tố, tháng 5/2012, cơ quan công an nhận được nhiều đơn tố cáo Giám đốc CTCP Vật liệu xây dựng và xuất nhập khẩu Hồng Hà (Công ty Hồng Hà) Trầng Ứng Thanh (SN 1947, trú tại phường Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) thu tiền của nhiều người thông qua các hợp đồng góp vốn để thực hiện Dự án giãn dân phố cổ Hoàn Kiếm (Hà Nội). Sau đó không thực hiện theo cam kết, không trả tiền mà bỏ trốn.
Theo kết quả điều tra, Dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở phục vụ giãn dân phố cổ tại Khu đô thị Việt Hưng được UBND TP. Hà Nội giao cho UBND quận Hoàn Kiếm thực hiện. Theo hình thức xã hội hóa, UBND quận Hoàn Kiếm đã kêu gọi các nhà đầu tư tham gia. Thông qua các mối quan hệ, Nguyễn Đức Thắng đã tiếp thị và môi giới cho Công ty Cổ phần Phát triển kinh tế Hà Nội (công ty Hà Nội) do Nguyễn Đức Lợi là Tổng giám đốc Công ty với UBND quận Hoàn Kiếm để được thực hiện dự án xây dựng căn hộ phục vụ giãn dân phố cổ tại KĐT mới Việt Hưng.
Ngày 3/11/2009, UBND thành phố Hà Nội có quyết định số 5687/QĐ-UBND về việc thu hồi 11,12 ha đất tại KĐT mới Việt Hưng do Tổng công ty phát triển nhà và đô thị HUD quản lý, giao cho UBND quận Hoàn Kiếm để chuẩn bị thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở phục vụ giãn dân phố cổ Hà Nội,
Sau đó 2 ngày, Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm ký Quyết định số 3465/QĐ-UBND, giao cho Công ty Hà Nội thu xếp nguồn vốn và chuẩn bị xây dựng Dự án. Ngày 10/11/2009, UBND quận có Biên bản xác nhận trách nhiệm của công ty Hà Nội và UBND quận Hoàn Kiếm về việc giao cho công ty Hà Nội bỏ toàn bộ vốn và được thi công toàn bộ khu nhà ở phục vụ giãn dân phố cổ tại KĐT mới Việt Hưng, đồng thời lập Biên bản bàn giao ranh giới khu đất và hồ sơ tài liệu có liên quan đến dự án cho công ty Hà Nội.
Đến ngày 23/8/2010, UBND quận Hoàn Kiếm ban hành văn bản giao Công ty Hồng Hà thu xếp nguồn vốn và chuẩn bị xây dựng dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở giãn dân phố cổ. UBND quận Hoàn Kiếm cũng có công văn chấp thuận đề nghị cho Công ty Hồng Hà được mua 50 căn hộ chung cư cao tầng, về mặt nguyên tắc cho Hồng Hà được sử dụng kinh doanh với tỷ lệ 15% căn hộ trên tổng dự án mà Công ty bỏ vốn xây dựng.
Công ty Hồng Hà đã sử dụng các văn bản trên để làm cho khách hàng tưởng rằng, Hồng Hà là Chủ đầu tư dự án, được phép huy động vốn. Sau đó, Công ty Hồng Hà đã ký hợp đồng mua bán, góp vốn và nhận đặt cọc.
Từ ngày 1/9/2010 đến ngày 22/4/2011, Nguyễn Quốc Xương, Phó giám đốc Công ty Hồng Hà đã ký hợp đồng góp vốn đầu tư và thu hơn 70 tỷ đồng của 40 khách hàng. Nguyễn Đức Lợi, Tổng giám đốc CTCP Phát triển kinh tế Hà Nội đã ký hợp đồng với 2 khách hàng thu 8,5 tỷ đồng.
Ngay sau khi phát hiện việc này, UBND Quận Hoàn Kiếm đã có văn bản thu hồi lại các quyết định trên với Công ty Hồng Hà. Tuy nhiên, Công ty này vẫn tiếp tục ký hợp đồng, nhận đặt cọc với 104 lượt người, thu gần 91 tỷ của khách hàng.
Theo bản cáo trạng, từ 1/9/2010 - 28/5/2012, công ty Hà Nội do Nguyễn Đức Lợi làm TGĐ, công ty Hồng Hà do Trần Ứng Thanh làm TGĐ đã thu tổng số tiền là gần 170 tỷ đồng.
Bản cáo trạng đưa ra quyết định đề nghị Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội buộc 4 bị cáo bị truy tố và Công ty Hồng Hà phải bồi thường số tiền của bị hại đã bị chiếm đoạt, sử dụng trái quy định.
Sau phiên tòa, với quyết định này các hộ dân tỏ ra vô cùng bức xúc, họ bày tỏ việc chưa đồng tình với bản Cáo trạng về việc quy phần lớn trách nhiệm cho các cá nhân.
Người dân thay nhau bày tỏ quan điểm: “Không biết ngày mai xét xử như nào, nhưng hôm nay bản cáo trạng này vừa mới nói đến việc quy trách nhiệm cho 4 ông lãnh đạo chứ chưa nói được đến quyền lợi của bà con. 4 bị cáo này phải bị xử lý hình sự, còn Công ty Hồng Hà phải có trách nhiệm trả lại toàn bộ số tiền cho chúng tôi. Chúng tôi không bao giờ đóng tiền cho 4 cá nhân các ông, mà chúng tôi đóng tiền cho Công ty Hồng Hà”.
Bà Đào Thị Bé bày tỏ nỗi bức xúc: “Hồng Hà đã cung cấp cho chúng tôi rất nhiều văn bản pháp lý của UBND Quận Hoàn Kiếm. Khi dự án được đưa ra từ rất nhiều kênh: đài, báo, tivi,…cho nên trong dự án này chúng tôi cũng cực kỳ tin tưởng Hồng Hà là một Công ty nhà nước.Chúng tôi là những nguyên đơn dân sự đến đòi tiền Công ty Hồng Hà bởi vì công ty này đã nhận tiền có phiếu thu, có hợp đồng chứ không phải cá nhân ông Thanh, nếu là cá nhân thì không bao giờ chúng tôi nộp tiền”.

Bà Mai Thị Thúy Nga rưng rưng không kìm được cảm xúc: “UBND Quận Hoàn Kiếm ra quyết định cho Công ty Hồng Hà huy động vốn thì rất là rõ ràng nhưng cái văn bản hủy thì chẳng ai được biết cả. Theo như tôi thì tôi chưa văn bản nào cả. Hồng Hà có mấy trăm công nhân mà chúng tôi đến cũng không ai nói cho chúng tôi để đến giờ chúng tôi ra nông nỗi này, người thì ngân hàng xiết nợ, người thì chủ nợ ngày nào cũng đến đòi, đi thuê nhà, không yên tâm để làm ăn, nhiều nhà còn lo từng bữa”.

Các hộ dân cũng cho rằng, trong việc này cũng có trách nhiệm của Tổng công ty đầu tư phát triển hạ tầng đô thị (UDIC), bởi công ty này đại diện cho vốn Nhà nước cũng chiếm 32% cổ phần của Hồng Hà. Các hộ dân cũng mong rằng, UBND Quận Hoàn Kiếm cũng thể hiện một phần trách nhiệm, các cơ quan cấp cao sớm vào cuộc để vụ việc sớm được giải quyết, ổn định cuộc sống 138 hộ dân.

Hoàng Trang