Những con số thực tế
Theo số liệu được công bố hồi cuối tháng 5 của Bộ Thương mại Trung Quốc, 4 tháng đầu năm nay, đầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Nhật Bản vào thị trường Trung Quốc chỉ đạt 1,6 tỷ USD, giảm tới 46,8% so với cùng kỳ năm trước.
Chi phí lao động tại Trung Quốc ngày càng đắt đỏ.
Số liệu thống kê của Tổ chức Ngoại thương Nhật Bản (JETRO) cũng cho thấy, năm ngoái các công ty Nhật Bản chỉ đầu tư vào Trung Quốc có 9,09 tỷ USD, giảm mạnh tới 33% so với năm 2012. Mức đầu tư này chỉ chiếm 6,8% tổng mức đầu tư ngoài lãnh thổ của các công ty Nhật Bản trong năm 2013.
Ding Yibing, giáo sư trường kinh tế của Đại học Cát Lâm, cho biết đầu tư của Nhật vào Trung Quốc suy giảm là một xu hướng trong suốt 3 năm qua.
Chính tờ Nhân dân nhật báo của Trung Quốc phải lên tiếng thừa nhận: “Đầu tư từ Nhật vào Trung Quốc giảm ồ ạt”.
Nguyên nhân do đâu?
Ông Li Tie, Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại quốc tế Trung Quốc (ITAC) thì cho rằng, mức đầu tư bị tác động là do quan hệ Trung - Nhật đang xấu đi.
"Nhật Bản đang chuyển sang hữu khuynh và những tranh chấp liên quan tới quần đảo Điếu Ngư (phía Nhật Bản gọi là Senkaku - PV) đã khiến tình hình này trở nên tồi tệ hơn. Từ đó đã dẫn tới sự bất ổn định về đầu tư và giao dịch thương mại", ông Li nhận xét.
Đồng thời, ông Minoru Arahata, giám đốc chi nhánh của JETRO tại thành phố Đại Liên (Trung Quốc) cũng bình luận về vấn đề này rằng, các công ty Nhật rút đầu tư vào Trung Quốc một phần là do giá nhà đất và chi phí lao động đang tăng cao tại nước này. Trong khi, chi phí lao động ở những nước khác rẻ hơn rất nhiều.
Chuyển hướng sang thị trường Đông Nam Á
Số liệu thống kê của tổ chức cho biết, các công ty Nhật Bản đã chuyển hướng đầu tư 22,8 tỉ USD vào Việt Nam và các nước ASEAN khác như Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines trong năm ngoái, cao gần gấp 3 lần với đầu tư vào Trung Quốc dù Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản.
Nguyên nhân được cho là chi phí lao động và giá cả nhà đất ở các nước này rẻ hơn nhiều so với ở Trung Quốc.
Thêm một điều nữa, Nhật Bản rõ ràng muốn đầu tư giúp đỡ các nước đồng minh trong khu vực nhằm bảo vệ an ninh, trật tự nhiều hơn là đầu tư vào Trung Quốc để nước này “gây hấn” với mình.
Nguyễn Hằng (Tổng hợp)