Theo đó, nhiều đại biểu đồng tình với việc dự thảo luật đưa vào quy định, chỉ những doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thì mới ghi ngành nghề kinh doanh vào Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Danh mục cấm được công khai

Theo Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Mai Xuân Hùng cho biết: “Mong muốn của ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra là liệt kê để quy định rõ vào luật danh mục những ngành nghề cấm kinh doanh, kinh doanh có điều kiện, nhưng việc này hơi khó và chúng tôi đang làm”.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu cam kết sẽ báo cáo Quốc hội ngay tại kỳ họp thứ 7 nếu chuẩn bị kịp danh mục này. Ồn Giàu cho biết thêm: “Qua thống kê đến thời điểm này thì danh mục ngành nghề cấm kinh doanh đã hơn 3.000”.

Cũng theo các đại biểu, vấn đề kinh doanh có điều kiện cũng phải được cụ thể hóa để minh bạch. Nếu chỉ chung chung thì có thể sẽ gây ra những hệ lụy kinh tế trên thực tế. Nếu không minh bạch thì không có môi trường kinh doanh tốt.

Minh chứng rõ nhất cho điều này là trường hợp một hộ nuôi gián đất ở Bắc Ninh đã xảy ra tranh cãi, kiện tụng với cơ quan quản lý do không biết có trong danh mục cấm hay không. Hay các lĩnh vực mới có nhiều ngành nghề phát sinh, như việc vừa qua các cơ quan chức năng lúng túng khi một thanh niên viết phần mềm trò chơi Flappy Bird.

Thoáng nhưng phải đẩy mạnh hậu kiểm

Đại biểu  Đỗ Văn Đương (TP.HCM) cho rằng Luật DN hiện hành đã quá thông thoáng rồi chỉ có điều trong tổ chức thực hiện một số nơi còn gây phiền hà về thủ tục. “Hiện có đến 80%-90% DN thương mại dịch vụ mọc lên như nấm nhưng năng lực cạnh tranh kém, làm ăn chân chính thì ít, mà lừa đảo, buôn bán hóa đơn, trốn thuế là nhiều… Vì vậy phải siết chặt hơn việc cấp giấy phép thành lập DN” - ông Đương đề nghị.

Đại biểu Huỳnh Ngọc Ánh (Phó Chánh TAND TP.HCM) cũng cho biết nhiều vụ việc tranh chấp kinh tế hiện nay tòa không xử được vì thiếu thông tin DN. Theo ông, trình tự đăng ký DN như dự luật là rất đơn giản, chỉ cần có trụ sở chính có địa điểm kèm theo địa điểm liên lạc. “Địa chỉ đó có đúng không thì không ai xác nhận và cũng không có chế tài gì kể cả các điều cấm. Thậm chí có những trường hợp địa chỉ rõ ràng ra đó nhưng muốn xử mạnh còn không được. Chẳng hạn có nhà hàng hoạt động nhạy cảm bị xử phạt hành chính rồi nhưng một tháng sau cũng nhà hàng đấy hoạt động nhạy cảm bị phạt tiếp nhưng lại đứng tên người khác. Đến lần thứ ba cũng vậy nhưng cơ quan chức năng không có cách nào để xử lý triệt để vì DN thay đổi tên hết lần này đến lần khác” - ông Ánh kể.

Đại biểu Đặng Thế Vinh (Hậu Giang) cho rằng Nhà nước phải nắm được doanh nghiệp làm gì để có những phản ứng kịp thời mà không ở thế bị động.

Ông Vinh bày tỏ: “Trong giấy đăng ký thành lập doanh nghiệp thì không cần đăng ký ngành nghề kinh doanh, nhưng cần quy định doanh nghiệp phải khai báo và đăng ký với cơ quan nhà nước về hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Trường hợp khai báo mà không làm, hoặc làm mà không báo đều phải có chế tài. Nhiều ý kiến cho rằng việc thành lập doanh nghiệp ở VN quá dễ dàng, chỉ cần một tấm chứng minh nhân dân là có thể thành lập doanh nghiệp. Tôi nghĩ cũng cần quy định tóm tắt tiểu sử, lý lịch của các cá nhân tham gia quản lý doanh nghiệp để đối tác, khách hàng người ta có thể nắm bắt được, tạo sự yên tâm trong làm ăn”.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) đề nghị luật phải đưa ra các quy định để làm tốt khâu hậu kiểm, đây là vấn đề đang có nhiều yếu kém nhất. “Ở các nước thì cơ quan thuế, tài nguyên môi trường, lao động, kiểm toán là cơ quan hậu kiểm quan trọng. Còn ở ta có vụ công ty nước ngoài vào làm ăn, lừa đảo mấy triệu đô nhưng đi tìm công ty này thì không biết ở đâu. Luật DN sửa đổi phải đặt mạnh cơ chế hậu kiểm và có trách nhiệm xử lý anh hậu kiểm”, ĐB Nghĩa nói.

Chiều cùng ngày, Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật công chứng (sửa đổi).

Nguyễn Hằng (Tổng hợp)