Công ty Cổ phần Thép tấm lá Thống Nhất (Thép Thống Nhất, UPCoM: TNS) vừa trở thành doanh nghiệp thép đầu tiên công bố báo cáo tài chính quý III/2026, với những kết quả đáng chú ý.
Ba tháng vừa qua, Thép Thống Nhất ghi nhận doanh thu thuần đạt gần 125 tỷ đồng, giảm hơn 31% so với mức 182 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, nhờ giá vốn hàng bán giảm nhanh hơn, từ khoảng 177 tỷ đồng xuống còn 107 tỷ đồng, lợi nhuận gộp của doanh nghiệp vẫn tăng gần 280%, lên hơn 18,4 tỷ đồng. Theo đó, biên lợi nhuận gộp cải thiện mạnh mẽ, từ mức 2,7% lên gần 14,8%.
Trái lại, hoạt động tài chính của Thép Thống Nhất vẫn chưa có tín hiệu khởi sắc. Doanh thu hoạt động tài chính đạt vỏn vẹn 18,5 triệu đồng, tăng không đang kể so với cùng kỳ. Trong khi đó, dù đã được tiết giảm, chi phí tài chính vẫn cao gấp 30 lần doanh thu, lên tới 558 triệu đồng. Đáng nói, gần như toàn bộ khoản tiền này là chi phí lãi vay.
Ngoài ra, áp lực chi phí còn đến từ hoạt động bán hàng và quản lý doanh nghiệp: chi phí bán hàng tăng lên hơn 1,3 tỷ đồng, gấp khoảng 2,5 lần cùng kỳ; chi phí quản lý doanh nghiệp đạt hơn 4,4 tỷ đồng, gần gấp đôi.
Dù các khoản chi phí gia tăng, mức cải thiện của lợi nhuận gộp vẫn đủ bù đắp. Kết thúc quý III, Thép Thống Nhất ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 12 tỷ đồng, tăng hơn 820% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt gần 9,6 tỷ đồng, tăng hơn 870%, tương đương gần 10 lần cùng kỳ năm trước.
Theo giải trình của Thép Thống Nhất, kết quả kinh doanh này đạt được là do cơ cấu sản phẩm sản xuất trong kỳ đã thay đổi theo hướng tập trung vào các nhóm có biên lợi nhuận cao hơn. Cùng với đó, sản lượng sản xuất tăng 95% và sản lượng tiêu thụ tăng 96% so với cùng kỳ năm trước, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác năng lực sản xuất.
Một điểm đáng chú ý khác là cơ cấu doanh thu của doanh nghiệp có sự thay đổi rõ rệt. Doanh thu từ các bên liên quan trong quý III chỉ đạt khoảng 19,7 tỷ đồng, giảm mạnh so với gần 147,8 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tỷ trọng nguồn thu này trong tổng doanh thu theo đó giảm từ khoảng 81% xuống còn gần 16%. Sự thu hẹp này cho thấy mức độ đóng góp của nhóm khách hàng liên quan đã giảm đáng kể, đồng thời đặt ra yêu cầu theo dõi khả năng duy trì doanh thu từ các nguồn khách hàng khác trong những quý tới.
Tính chung 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần của TNS đạt hơn 794 tỷ đồng, giảm khoảng 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 13 tỷ đồng, chỉ tăng khoảng 4%. Như vậy, kết quả kinh doanh đột phá trong quý III chưa tạo ra bước tăng trưởng tương ứng cho cả kỳ báo cáo của Thép Thống Nhất.
“Giải phóng” tồn kho, dòng tiền kinh doanh vẫn suy giảm
Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của Thép Thống Nhất đạt khoảng 344 tỷ đồng, giảm gần 17% so với đầu năm. Đáng chú ý, hàng tồn kho giảm từ khoảng 170 tỷ đồng xuống còn 87 tỷ đồng, tương đương mức giảm gần 49%. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh sản lượng tiêu thụ tăng mạnh, cho thấy lượng vốn nằm trong hàng tồn kho đã thu hẹp đáng kể.
Ở chiều ngược lại, khoản phải thu tăng từ khoảng 7 tỷ đồng đầu năm lên gần 42 tỷ đồng vào cuối quý III. Trong khi doanh thu lũy kế giảm, sự gia tăng này đặt ra vấn đề về tốc độ thu hồi công nợ. Tồn kho giảm có thể giúp giải phóng vốn lưu động, nhưng hiệu quả chuyển doanh thu thành tiền còn phụ thuộc vào khả năng thu tiền từ khách hàng.
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong 9 tháng đầu năm của Thép Thống Nhất đạt gần 21 tỷ đồng, thấp hơn mức khoảng 24 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, tương đương giảm khoảng 14%. Như vậy, doanh nghiệp vẫn tạo ra dòng tiền dương từ hoạt động kinh doanh, song lượng tiền thuần tạo ra đã suy giảm.
Xét các yếu tố cấu thành, biến động hàng tồn kho đóng góp tích cực khoảng 83 tỷ đồng vào dòng tiền kinh doanh. Ngược lại, biến động các khoản phải thu làm giảm dòng tiền khoảng 27 tỷ đồng. Việc thu hẹp tồn kho đã hỗ trợ đáng kể cho dòng tiền, nhưng một phần nguồn lực vẫn bị giữ lại trong các khoản phải thu. Do đó, dòng tiền kinh doanh dương chưa đồng nghĩa với việc áp lực vốn lưu động đã được giải quyết hoàn toàn.
Ở hoạt động đầu tư, Thép Thống Nhất ghi nhận dòng tiền thuần âm khoảng 15 tỷ đồng, chủ yếu do chi khoảng 13 tỷ đồng cho vay, mua các công cụ nợ của đơn vị khác và gần 2 tỷ đồng mua sắm tài sản cố định. Dòng tiền từ hoạt động tài chính âm khoảng 2 tỷ đồng, chủ yếu do trả nợ gốc vay. Sau khi tổng hợp ba hoạt động, lưu chuyển tiền thuần trong 9 tháng vẫn dương khoảng 4 tỷ đồng. Tiền và tương đương tiền cuối kỳ đạt gần 9 tỷ đồng, tăng so với đầu năm.
Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả giảm từ khoảng 314 tỷ đồng đầu năm xuống còn 229 tỷ đồng. Dư nợ vay giảm nhẹ, từ gần 35 tỷ đồng xuống còn 33 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt hơn 106 tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với đầu năm, nhưng lỗ lũy kế vẫn ở mức gần 95 tỷ đồng.
