Quy định quản lý vàng trang sức là cần thiết

Hiện nay, số vàng trang sức lưu hành trên thị trường là rất lớn. Riêng tại TP.HCM đã có 3.000 DN kinh doanh vàng (theo thông tin của Hội Kim hoàn Mỹ nghệ TPHCM). Vì thế, việc quản lý chất lượng vàng là rất khó khăn.

Nhất là khi tình trạng gian lận tuổi vàng đang ngày một phổ biến. Chẳng hạn vàng 18 tuổi - tỷ lệ vàng ròng chính xác phải là 75%, nhưng trên thực tế các tiệm vàng, các DN kinh doanh chỉ áp dụng tỷ lệ vàng ở mức phổ biến 65-68%, một số nơi tỷ lệ vàng chỉ còn 54-60%.

Không chỉ thế, mỗi cơ sở lại sử dụng các phương pháp thử khác nhau, dẫn đến cùng một loại vàng nhưng giám định ở các cửa hàng khác nhau thì có kết quả khác nhau. Như một khách hàng mang bộ trang sức vàng 18 của mình đến một cơ sở khác kiểm tra thì mới hay chúng chỉ có tỷ lệ vàng 34%, dù trước đó mua với giá của tỷ lệ vàng ròng 75%. Tuy nhiên, khi mang về cửa hàng đã mua thì vẫn được thu với giá vàng 18. Do đó, người tiêu dùng khi trao đổi vàng trang sức trên thị trường nếu không muốn bị ép giá đều phải “mua đâu bán đó”.

Trước tình trạng này, việc ban hành Thông tư 22 của Bộ KH&CN quy định vàng trang sức phải đủ tuổi, có xuất xứ... mới được lưu thông trên thị trường là rất chính xác và cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Vẫn còn nhiều lỗ hổng

Việc ban hành Thông tư 22 là cần thiết, tuy nhiên, đi sâu vào những quy định chi tiết, vẫn còn tồn tại nhiều bất cập.

Như việc quy định áp dụng phương pháp huỳnh quang tia X để xác định hàm lượng vàng mà không phá hủy mẫu. Phương pháp này không phù hợp để áp dụng đo lường vàng nữ trang tại Việt Nam bởi nó chỉ chuẩn xác khi kiểm tra mẫu vàng có hàm lượng vàng không thấp hơn 88% (tức vàng 21K trở lên), mà đến 90% lượng vàng đang tiêu thụ trên thị trường hiện nay có hàm lượng từ 8K (33,3%) đến 20K (83,3%).

Bên cạnh đó, việc quy định tỷ lệ sai số cho phép về hàm lượng vàng giữa DN sản xuất và DN kinh doanh của Thông tư 22 là rất khó thực hiện (chỉ từ 0,1%-0,3%). Theo TS Nguyễn Thế Quỳnh, Viện Khoa học vật liệu, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, chuyên gia về đo lường vàng cho biết việc DN có sai số cao hơn không phải do họ cố tình mà vì trình độ công nghệ chỉ đạt được như vậy. Nếu muốn sai số ít đi thì giá thành sản phẩm sẽ cao hơn bởi DN phải đầu tư công nghệ mới.

Làm thế nào để lợi cả đôi đường?

Thông tư 22 sẽ có hiệu lực sau ngày 1/6. Việc ra đời của Thông tư 22 giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng, thế nhưng những lỗ hổng của Thông tư này lại khiến các DN kinh doanh vàng vấp phải nhiều khó khăn và trở ngại. Vậy cần làm gì để có thể vừa bảo vệ người tiêu dùng vừa không làm khó các DN?

Theo nhiều chủ DN kinh doanh vàng, việc ban hành một thông tư quan trọng như Thông tư 22 lại không được cơ quan quản lý thông báo đến các DN. Chính vì thế, việc chuẩn bị của DN vẫn chưa được triển khai cụ thể. Nhiều ý kiến cho rằng, nên hoãn thời gian thực thi thông tư vài tháng. Tuy nhiên, nếu hoãn thì số vàng không đủ tiêu chuẩn theo Thông tư sẽ tiếp tục bán cho dân.

Do đó, biện pháp hiệu quả nhất là làm rõ những bất cập trong Thông tư 22 sắp có hiệu lực.

(Hoàng Nguyên - TH)