Vấp phải sự phản đối từ phía doanh nghiệp

Tập đoàn dầu khí lớn nhất Mỹ Exxon Mobil cho biết, họ đang xem xét thảo luận các lệnh trừng phạt mà Mỹ áp đặt đối với nền kinh tế Nga, cụ thể là đối với tập đoàn dầu khí Moskva – đối tác lâu năm của tập đoàn này.

Trong cuộc họp cổ đông thường niên của tập đoàn Exxon Mobil diễn ra ngày 29/5, Giám đốc điều hành ExxonMobil, ông Rex Tillerson cho biết, tập đoàn này sẽ đưa quan điểm phản đối lên cấp cao nhất.

Quan chức cấp cao của ExxonMobil này cũng đồng thời khẳng định các biện pháp trừng phạt của Mỹ không ảnh hưởng tới quan hệ giữa tập đoàn này với Rosneft của Nga.

Tuần trước, ExxonMobil đã tiếp tục quan hệ đối tác với Rosneft, bất chấp các biện pháp trừng phạt của Mỹ và châu Âu nhằm vào Nga.

ExxonMobil đã hoạt động tại Nga cách đây 20 năm. Hiện tập đoàn này đang triển khai một trong những dự án lớn nhất của mình tại mỏ Sakhalin-1 ở vùng Viễn Đông của Nga.

Các thỏa thuận mới cho phép tập đoàn này tiến hành dự án chung về khoan dầu tại Bắc Cực và Siberia, và vận chuyển khí đốt tại khu vực Viễn Đông.

Tập đoàn Moskva có rất nhiều dự án chung với các tập đoàn dầu khí lớn trên thế giới như  Royal DutchShell, Exxon Mobil. Trừng phạt Moskva có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới các doanh nghiệp này. Trong trường hợp các tập đoàn này rút lui, thay thế họ có thể là các doanh nghiệp dầu khí Trung Quốc và rốt cuộc khiến những Royal Dutch Shell hay Exxon Mobil mất vị trí hàng đầu trên thị trường.

Khí đốt Nga chiếm vị trí quan trọng trên thị trường thế giới

Ở châu Âu, vấn đề giảm sự lệ thuộc vào khí đốt Nga đã được đưa ra từ lâu. Trong thập niên 1970-80, châu Âu nhập khẩu 70% khí đốt của Liên Xô, nay tỷ lệ này chỉ là 41%. Trong thập niên 2000 và 2010, lượng khí đốt cung cấp cho châu Âu không tăng, dao động ở mức 130-160 tỷ m3/năm.

Tuy nhiên, châu Âu không thể ngay lập tức từ bỏ khí đốt Nga, vì khu vực này không đủ hạ tầng cơ sở trong thời gian ngắn chuyển sang nhập khẩu khí đốt các nước khác. Khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) có thể tạo ra sự linh hoạt cần thiết.

Tuy nhiên, tỷ trọng LNG trong cơ cấu nhập khẩu của châu Âu hiện là 22%. Năng lực khí hóa không đủ để nhanh chóng thay thế 130 tỷ m3 khí đốt tự nhiên Nga. Vì thế việc áp đặt trừng phạt ít khả năng xảy ra về mặt kỹ thuật.

Chính bản thân nước Mỹ sẽ chuốc lấy rất nhiều những rắc rối nguy hiểm khi áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Nga, đặc biệt là về lĩnh vực khí đốt.

Thêm vào đó, việc từ chối khí đốt Nga sẽ làm tăng giá khí đốt tại châu Âu. Trong trường hợp này sự hỗ trợ dành cho Ukraine sẽ bị giáng một đòn đau vì tài trợ cho giá khí đốt cao, Kiev cần rất nhiều tiền. Nỗ lực tăng giá khí đốt một lần nữa tại Ukraine có thể gây nên làn sóng cách mạng mới hay làm tăng số tiền nợ, làm giảm thu nhập thực tế của người dân vì phải trả tiền mua khí đốt nhiều hơn.

Mỹ có thể mất ảnh hưởng địa chính trị trong khu vực      

Ảnh hưởng địa chính trị của Mỹ tại khu vực Địa Trung Hải có thể bị đe dọa. Hiện chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ rất không hài lòng với hành động của Mỹ, và xích lại gần Nga. Hơn nữa, vấn đề khí đốt là phương sách chủ chốt để cũng cố mối quan hệ hợp tác kinh tế.

Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đã quyết định tăng công suất chuyển tải của tuyến đường ống “Dòng chảy màu Xanh” lên 19 triệu m3, so với mức 16 triệu m3 hiện nay. Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ đưa ra quyết định xây dựng tuyến đường ống “Dòng chảy phương Nam” trên lãnh thổ nước này, trong trường hợp các chính phủ châu Âu ngăn hoạt động xây dựng đó. Trong trường hợp này có thể nói đến sự hội nhập sâu rộng giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ trong vấn đề năng lượng.

Nguyễn Hằng (Tổng hợp)