Ngày 25/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 09 tháng 02 năm 2026. Một trong những nội dung quan trọng là liên quan đến giao dịch ngoại tệ.
Theo đó, cá nhân thực hiện hành vi mua, bán ngoại tệ không đúng quy định của pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm, với mức phạt tăng dần theo giá trị giao dịch, đồng thời có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm.
Cụ thể, trường hợp cá nhân mua, bán ngoại tệ với nhau hoặc mua, bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà giá trị giao dịch dưới 1.000 USD (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương), hoặc thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ dưới 1.000 USD không đúng quy định, sẽ bị phạt cảnh cáo.
Đối với các giao dịch có giá trị từ 1.000 USD đến dưới 10.000 USD, cá nhân mua, bán ngoại tệ trái quy định có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần đối với các giao dịch có giá trị dưới 1.000 USD.
Khi giá trị mua, bán ngoại tệ từ 10.000 USD đến dưới 100.000 USD, mức phạt tiền được nâng lên từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Ngoài ra, hành vi thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ trong cùng ngưỡng giá trị không đúng quy định của pháp luật cũng bị xử phạt ở mức này.
Trường hợp vi phạm nghiêm trọng hơn, với giá trị mua, bán ngoại tệ từ 100.000 USD trở lên, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Mức xử phạt tương tự cũng áp dụng đối với hành vi thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ từ 100.000 USD trở lên không đúng quy định.
“Thời hoàng kim” của Hàng Bạc – Hà Trung có thật sự sắp khép lại? Có thể. Nhưng nhìn kỹ hơn, đây không hẳn là dấu chấm hết, mà là một bước ngoặt cần thiết.
Việc siết chặt mua bán ngoại tệ “chui”, với mức xử phạt rất nặng từ 1.000 USD trở lên, phản ánh một thông điệp rõ ràng của Nhà nước: thị trường tiền tệ phải minh bạch, có kỷ cương. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu, dòng tiền ra – vào ngày càng lớn, thì việc để ngoại tệ giao dịch tự do trên vỉa hè, trong các cửa hàng “truyền miệng” là một rủi ro thực sự, không chỉ cho người dân mà cho cả hệ thống tài chính.
Hàng Bạc, Hà Trung từng “huyền thoại” vì đáp ứng một nhu cầu rất thật: đổi tiền nhanh, giá tốt, thủ tục gọn. Nhưng cũng phải thẳng thắn rằng, sự thuận tiện đó tồn tại nhờ một khoảng trống quản lý kéo dài nhiều năm. Khi luật đã rõ hơn, chế tài đã mạnh hơn, thì khoảng trống ấy buộc phải khép lại.
Ủng hộ chính sách này không có nghĩa là phủ nhận vai trò lịch sử của Hàng Bạc – Hà Trung. Trái lại, cần nhìn đây là cơ hội để những khu phố này “lột xác”. Thay vì tồn tại trong vùng xám pháp lý, các cửa hàng hoàn toàn có thể chuyển sang mô hình hợp pháp: xin giấy phép thu đổi ngoại tệ, liên kết với ngân hàng, mở rộng sang vàng bạc, trang sức, dịch vụ tài chính được quản lý chặt chẽ. Ai làm ăn đàng hoàng thì không có lý do gì phải sợ.
Với người dân, quy định mới cũng là một lời nhắc tỉnh táo. Đổi tiền chui có thể rẻ hơn vài chục đồng, nhưng rủi ro thì không còn “nhẹ nhàng” như trước. Bị tịch thu tiền, phạt tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng – cái giá đó quá đắt cho một lần “tiện tay”. Trong thời đại ngân hàng số, quầy giao dịch ngoại tệ chính thức không còn xa hay khó tiếp cận như xưa.
Vì thế, nếu nói “hoàng kim” của Hàng Bạc, Hà Trung kết thúc, thì đúng ở chỗ: thời của giao dịch ngoại tệ ngoài luồng đang dần khép lại. Nhưng tương lai của những con phố này chưa hề đóng. Chỉ là cuộc chơi đã đổi luật, và người ở lại phải chơi theo luật mới.
Quản lý chặt hơn không phải để bóp nghẹt kinh doanh, mà để bảo vệ người dân, ổn định thị trường và đưa những hoạt động từng nằm trong “vùng xám” bước ra ánh sáng. Ở góc nhìn đó, đây là một chính sách đáng ủng hộ – và là phép thử cho khả năng thích nghi của những “địa chỉ vàng” một thời của Hà Nội.
