Thanh tra Tp. Đà Nẵng vừa có Kết luận số 422/KL-TTTP liên quan đến việc chấp hành các quy định pháp luật của Công ty CP Đầu tư phát triển hạ tầng Quảng Nam (QNIC) - chủ đầu tư Dự án Khu phố mới Phước An (tại xã Tiên Phước) và dự án Khu dân cư An Phú (tại phường Quảng Phú).

Trước đó, năm 2015, Công ty QNIC được UBND tỉnh Quảng Nam (trước sáp nhập) chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Khu phố mới Phước An (tại huyện Tiên Phước cũ), quy mô 6,9ha, tổng vốn đầu tư khoảng 73,7 tỷ đồng. Đến 2018, QNIC được chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Khu dân cư An Phú (tại Tp. Tam Kỳ cũ), quy mô 30ha, tổng mức đầu tư khoảng 261 tỷ đồng.

Vi phạm trong thi công và huy động vốn

Kết quả thanh tra cho thấy, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam thực hiện lựa chọn Nhà đầu tư 2 dự án theo quy định của pháp luật về nhà ở. Sở đã thông báo mời gọi đầu tư Dự án và chỉ định QNIC làm chủ đầu tư theo quy định của Luật Nhà ở 2014 và Nghị định 99/2015/NĐ-CP. Việc phê duyệt quy hoạch, cấp giấy phép xây dựng cũng đảm bảo theo đúng trình tự pháp luật. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn phát sinh nhiều tồn tại, sai sót.

Theo Kết luận thanh tra, quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 của 2 dự án đã phải điều chỉnh nhiều lần trong quá trình triển khai. Theo giải trình của Công ty QNIC, việc điều chỉnh xuất phát từ yêu cầu quản lý nhà nước cũng như nguyện vọng của người dân địa phương. Riêng Dự án Phước An được điều chỉnh để phục vụ lợi ích cộng đồng và phù hợp thực tế khu vực; còn Dự án An Phú điều chỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu chỉnh trang đô thị.

Trong công tác bảo vệ môi trường, Công ty QNIC chưa thực hiện thường xuyên các nội dung như lập lịch, nhật ký và biên bản lấy mẫu giám sát môi trường. Bên cạnh đó, Dự án Phước An đến nay vẫn chưa có phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chưa thực hiện bồi thường trong phạm vi ranh giới thực hiện dự án với diện tích 399,3 m2.

Theo Kết luận thanh tra, Dự án Phước An còn tồn tại vướng mắc liên quan đến cấp GCNQSDĐ tái định cư. Hiện vẫn còn 2 trường hợp tại dự án chưa được cấp GCNQSDĐ do liên quan đến điều chỉnh quy hoạch và chưa có giá đất tái định cư. Riêng đất khai thác chưa cấp GCNQSDĐ do Dự án chưa được nghiệm thu đưa vào sử dụng.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, Kết luận thanh tra chỉ ra công tác lập, thẩm tra, thẩm định và phê duyệt thiết kế, dự toán của 2 dự án còn xảy ra tồn tại, sai sót về đơn giá, định mức. Tại Dự án Phước An, một số hạng mục thi công chưa đúng thiết kế được duyệt. Ở hạng mục thoát nước, công tác hút nước hố móng đã được xác định trong chi phí khác nhưng dự toán vẫn tính tiếp trong khối lượng. Hoặc các hạng mục bó vỉa, đệm móng bó vỉa, đệm cát vỉa hè, bê tông khóa vỉa hè không đảm bảo theo hồ sơ thiết kế; một số vị trí không thi công đầy đủ tấm nhựa đường bó vỉa và hệ thống thoát nước…

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra, Dự án An Phú có nhiều tồn tại, vi phạm trong hoạt động huy động vốn. Cụ thể, Công ty QNIC và Công ty Cổ phần địa ốc First Real (gọi tắt là Công ty First Real) đã ký Hợp đồng hợp tác đầu tư số 01/2021/HTĐT/QNIC-FIRT ngày 19/04/2021 để góp vốn đầu tư xây dựng Dự án. Theo đó, Công ty First Real đầu tư góp vốn tổng cộng 201 tỷ đồng. Ngày 31/12/2021, hai công ty đã ký Thỏa thuận về việc chấm dứt và thanh lý Hợp đồng hợp tác đầu tư số 01/2021/HTĐT/QNICFIRT đã ký ngày 19/4/2021 và phụ lục.

Ngày 25/02/2022, Công ty QNIC và Công ty First Real đã ký Hợp đồng đặt cọc số 07/2022/HĐĐC/QNIC-FIR về việc đặt cọc để nhận chuyển nhượng QSDĐ đối với 343 lô đất nền tại Dự án An Phú. Theo đó, số tiền 201 tỷ đồng mà Công ty First Real đã góp vào dự án được chuyển thành khoản đặt cọc để nhận chuyển nhượng QSDĐ đối với 343 lô đất nền.

Thanh tra kết luận, Công ty QNIC đã thực hiện huy động vốn đầu tư với Công ty CP địa ốc First Real nhưng không có văn bản báo cáo Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam. Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam không có văn bản thông báo đủ điều kiện được huy động vốn. Điều này chưa bảo đảm đầy đủ về mặt thủ tục hành chính và thực hiện thanh lý Hợp đồng hợp tác đầu tư.

Đáng chú ý, Công ty QNIC đã thực hiện huy động vốn dưới hình thức hợp đồng đặt cọc thỏa thuận nhận chuyển nhượng QSDĐ đối với 343 lô đất. Tuy nhiên, trong số này chỉ có 179 lô đủ điều kiện chuyển nhượng QSDĐ theo quy định. Việc huy động vốn này chưa thực hiện đúng quy định tại khoản 2 Điều 19 Nghị định 99/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Nhà ở.

Theo Kết luận, Công ty QNIC nhận tiền cọc thành nhiều đợt. Trong thời gian đó, Công ty QNIC đã hoàn thiện hạ tầng và đã có văn bản cho phép chuyển nhượng của cơ quan có thẩm quyền đối với các lô đất còn lại. Việc Hợp đồng đặt cọc chưa phù hợp về mặt thời điểm áp dụng điều kiện huy động vốn, tuy nhiên không làm phát sinh tranh chấp, không gây thiệt hại cho khách hàng và các bên tham gia và Công ty QNIC đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ đối với Công ty First Real.

Chậm tiến độ kéo dài

Kết luận thanh tra cũng cho thấy doanh nghiệp còn tồn tại nghĩa vụ tài chính liên quan đến tiền sử dụng đất. Trong đó, Công ty QNIC đã nộp hơn 619 triệu đồng tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa tại Dự án Phước An nhưng đến nay khoản tiền này vẫn chưa được tính và khấu trừ vào tiền sử dụng đất theo quy định.

Tại Dự án An Phú, Công ty QNIC chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với diện tích giao đất đợt 7 với diện tích 765,3 m2, số tiền hơn 5 tỷ đồng theo Thông báo số 1760/TB-DNA ngày 26/3/2026 của Tp. Đà Nẵng. Hiện doanh nghiệp đang lập hồ sơ khấu trừ số tiền nghĩa vụ tài chính nêu trên vào tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư còn dư chưa được khấu trừ.

Theo kết luận thanh tra, Dự án An Phú đến thời điểm thanh tra vẫn chưa hoàn thành toàn bộ dự án và bị chậm tiến độ so với chủ trương đầu tư ban đầu. Dự án được UBND tỉnh Quảng Nam trước đây phê duyệt chủ trương đầu tư với tiến độ hoàn thành đưa vào hoạt động từ tháng 6/2017. Tuy nhiên, đến nay dự án đã chậm khoảng 8 năm.

Thanh tra Tp. Đà Nẵng nhấn mạnh, ngay cả mốc gia hạn hoàn thành vào tháng 4/2026 theo chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Nam trước đây cũng được xác định là “không thể thực hiện được”.

Theo Thanh tra Tp. Đà Nẵng, trách nhiệm đối với các tồn tại, sai sót thuộc về nhiều cơ quan, đơn vị liên quan gồm Sở Xây dựng, Hội đồng thẩm định giá đất, UBND xã Tiên Phước và Công ty QNIC. Trên cơ sở đó, Thanh tra kiến nghị UBND Tp. Đà Nẵng chỉ đạo các sở, ngành liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án.

Kiến nghị Sở Tài chính khẩn trương tham mưu điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án theo đề nghị của chủ đầu tư, đảm bảo đủ điều kiện để hoàn thành và đưa dự án vào sử dụng. Chi cục Thuế khu vực hướng dẫn doanh nghiệp lập hồ sơ xác định tiền sử dụng đất lần cuối và thực hiện khấu trừ các khoản chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định.

Đối với Công ty QNIC, cơ quan thanh tra yêu cầu nghiêm túc chấn chỉnh các tồn tại, hạn chế đã được nêu trong kết luận; tăng cường phối hợp với địa phương để đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục pháp lý và triển khai hoàn thành dự án theo tiến độ điều chỉnh.

Đối với các sai sót trong việc thi công và nghiệm thu, thanh toán các hạng mục công trình tại dự án An Phước hiện đang thi công dang dở, Thanh tra đề nghị Công ty QNIC tổ chức kiểm định lại toàn bộ chất lượng hạng mục có sai sót đã được chi ra. Lập hồ sơ thục tục theo quy định để được khấu trù số tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư tại dự án An Phú.