Làn sóng IPO kéo dài

Nối tiếp làn sóng IPO - niêm yết trong năm 2025, bước sang năm 2026, hàng loạt doanh nghiệp tiếp tục mang theo kế hoạch đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán. Đáng chú ý, nhiều cái tên như Công ty Chứng khoán LPBank (LPBS), Công ty Chứng khoán Kafi, Công ty Cổ phần Điện Máy Xanh hay Đất Việt VAC đã công bố hoặc hé lộ lộ trình IPO trong năm nay.

Với LPBS, công ty dự kiến chào bán hơn 141,86 triệu cổ phiếu, tương đương 11,19% tổng số cổ phiếu đang lưu hành, với giá chào bán 30.000 đồng/cổ phiếu. Qua đó, doanh nghiệp kỳ vọng huy động hơn 4.256 tỷ đồng.

Nguồn vốn này dự kiến được phân bổ 45% cho hoạt động cho vay ký quỹ; 42,75% đầu tư vào các sản phẩm tài chính như hợp đồng tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi; 11,75% phục vụ hoạt động tự doanh (bao gồm trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu Chính phủ); phần còn lại 0,5% dành cho đầu tư hạ tầng công nghệ và hệ thống an toàn.

Sau đợt phát hành, LPBS dự kiến nâng vốn điều lệ từ 12.668 tỷ đồng lên tối đa 14.086,6 tỷ đồng, đồng thời đăng ký niêm yết cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HCM (HoSE).

Tương tự, Chứng khoán Kafi cũng lên kế hoạch chào bán 125 triệu cổ phiếu ra công chúng, tương đương 16,67% lượng cổ phiếu lưu hành. Giá chào bán dự kiến không thấp hơn giá trị sổ sách theo báo cáo tài chính quý gần nhất.

Số vốn huy động được sẽ được phân bổ 70% cho hoạt động cho vay ký quỹ và 30% cho tự doanh. Cùng với các phương án phát hành khác, Kafi dự kiến nâng vốn điều lệ từ 7.500 tỷ đồng lên 8.787 tỷ đồng, sau đó đăng ký lưu ký tại VSDC và hướng tới niêm yết trên HoSE. Trong trường hợp chưa đủ điều kiện, doanh nghiệp sẽ chuyển sang đăng ký giao dịch trên UPCoM.

Ở lĩnh vực bán lẻ, Điện Máy Xanh cũng công bố kế hoạch chào bán khoảng 180 triệu cổ phiếu lần đầu ra công chúng, tương ứng hơn 16% vốn điều lệ. Giá chào bán sẽ do HĐQT quyết định, nhưng không thấp hơn giá trị sổ sách (16.163 đồng/cổ phiếu) và mức định giá do đơn vị thẩm định đưa ra.

Sau IPO, doanh nghiệp dự kiến nâng vốn điều lệ từ 11.013 tỷ đồng lên 12.808 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền thu được, sau khi trừ chi phí liên quan, sẽ được sử dụng để thanh toán các khoản nợ vay ngắn hạn tại các tổ chức tín dụng.

Về lộ trình niêm yết, Điện Máy Xanh cho biết sẽ hướng tới HoSE; trong trường hợp chưa đáp ứng điều kiện, cổ phiếu sẽ được đăng ký giao dịch trên UPCoM.

Trong khi ba doanh nghiệp trên đã xây dựng phương án IPO tương đối chi tiết, Đất Việt VAC mới dừng ở mức hé lộ kế hoạch. Hồi tháng 2/2026, đại diện của Đất Việt VAC thẳng thắn chia sẻ kỳ vọng “lên sàn” và niêm yết trong năm 2026, tuy nhiên sẽ phụ thuộc vào tình hình thị trường và các yếu tố khách quan khác. Chia sẽ này của Đất Việt VAC đã cho thấy về độ mở của kế hoạch tham gia thị trường cổ phiếu, nhưng vẫn còn khá thận trọng.

Lên sàn giữa "gió ngược"

Sự thận trọng của Đất Việt VAC không phải không có cơ sở, nhất là khi thị trường chứng khoán thời gian gần đây liên tục chịu áp lực điều chỉnh trước các cú sốc vĩ mô toàn cầu và diễn biến lãi suất trong nước. Thậm chí, có thời điểm VN-Index đánh mất các ngưỡng hỗ trợ quan trọng, rơi xuống dưới vùng 1.600 điểm.

Trong bối cảnh lãi suất và tỷ giá gia tăng, giá dầu neo cao gây áp lực lên lạm phát, nhiều ý kiến cho rằng điều kiện thị trường hiện tại không thực sự thuận lợi cho các thương vụ IPO - vốn đòi hỏi tâm lý nhà đầu tư tích cực và dòng tiền dồi dào. Bối cảnh thị trường ở giai đoạn hiện tại có phần kém tích cực so với năm 2025 - thời điểm khởi đầu cho làn sóng IPO lên sàn thứ 3 của thị trường Việt Nam.

Theo đó, sau cú sốc thuế quan vào tháng 4/2025, thị trường chứng khoán nhanh chóng phục hồi và bước vào xu hướng tăng trưởng rõ nét. Chính trong giai đoạn này, hàng loạt kế hoạch IPO - niêm yết được khởi động, với các thương vụ đáng chú ý như TCBS, VPBankS, VPS hay “bom tấn” HPA của Hòa Phát.

Thực tế cho thấy, các đợt chào bán đều ghi nhận kết quả tích cực khi toàn bộ lượng cổ phiếu được nhà đầu tư hấp thụ hết, thậm chí rơi vào tình trạng “cháy hàng”. Đây cũng là nền tảng cho nhiều doanh nghiệp tự tin xây dựng kế hoạch lên sàn cho năm 2026.

Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện tại, sự lo ngại về việc thị trường có khả năng chuyển pha sang xu hướng downtrend khiến tâm lý thận trọng gia tăng ở phía nhà đầu tư, nhất là khi diễn biến của một số cổ phiếu sau IPO không đạt được như kỳ vọng.

Trao đổi với VietnamFinance, chuyên gia Nguyễn Hồng Điệp, CEO Công ty Cổ phần ViCK cho rằng các kế hoạch IPO, niêm yết hay huy động vốn trong năm nay thực chất đã được doanh nghiệp lên kế hoạch dài hơi, trong khi các yếu tố như chiến tranh hay xung đột mang tính bất ngờ và khó dự báo. Về nguyên lý, những biến động này thường không kéo dài quá lâu, do đó không làm thay đổi đáng kể các chiến lược dài hạn.

Theo ông, doanh nghiệp có thể linh hoạt điều chỉnh thời điểm triển khai, chẳng hạn lùi kế hoạch niêm yết hoặc tăng vốn để chờ khi tình hình ổn định hơn. Khi các yếu tố rủi ro hạ nhiệt, việc thực hiện phương án sẽ thuận lợi hơn, nhất là trong bối cảnh dòng tiền vẫn có xu hướng ưu tiên kênh chứng khoán so với các kênh đầu tư khác vốn cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Do đó, các kế hoạch IPO hay niêm yết về cơ bản không thay đổi, mà chủ yếu là điều chỉnh về thời điểm thực hiện, có thể chậm lại trong ngắn hạn để lựa chọn “điểm rơi” phù hợp hơn.

“Tôi cho rằng việc đưa các doanh nghiệp mới lên sàn là bài toán tích cực, bởi sẽ bổ sung thêm hàng hóa chất lượng, gia tăng lựa chọn cho nhà đầu tư và tạo thêm cơ hội tìm kiếm lợi nhuận. Đây là xu hướng nhận được sự ủng hộ từ nhiều phía, từ nhà đầu tư, cơ quan quản lý đến thị trường, do đó khả năng thành công của các kế hoạch này vẫn rất cao”, ông Điệp nhận định.