Thách thức trước mắt
Tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng người nông dân phá mía đào ao nuôi tôm đang diễn ra rất phổ biến. Nguyên nhân chính là bởi giá đường và giá mía liên tục giảm mạnh.
Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA), niên vụ 2011 - 2012, giá đường dao động 18.000 - 19.000 đồng/kg, sang niên vụ 2012 - 2013, giảm xuống 14.500 - 15.000 đồng/kg. Tuy nhiên, sang đến niên vụ 2013 - 2014, giá đường lại tiếp tục rớt còn 12.000 - 13.000 đồng/kg.
Ngoài ra, một con số đáng lưu ý từ các nhà máy đường cho biết, tính đến ngày 15/4/2014, lượng đường tồn kho là 701.680 tấn đường. Hầu hết là đường RE chất lượng cao. Số lượng đường tồn kho này cao hơn cùng kỳ năm trước 141.360 tấn.
Mặt khác, giá đường nội địa hiện nay tại Việt Nam cao hơn từ 2 đến 3 giá/kg so với giá đường tại Thái Lan, bởi năng suất mía tại Việt Nam chỉ ở mức 60 - 70 tấn/héc-ta, trong khi Thái Lan xấp xỉ 100 tấn/héc-ta. Chính vì thế, tình trạng buôn lậu thương mại đường có cơ hội gia tăng. Điều này khiến các doanh nghiệp rất khó trụ vững khi Việt Nam thực hiện AFTA trong thời gian sắp tới. Không chỉ vậy, khi Việt Nam hội nhập WTO, nước ta đã buộc phải nhập khẩu một lượng đường nhất định. Đường nội địa sẽ ngày càng phải chịu sức ép nặng hơn.
Một thách thức không nhỏ khác đối với ngành đường hiện nay là nhu cầu đường thời gian gần đây ngày một sụt giảm. Trong khi đó, chúng ta cũng không thể xuất khẩu đường ra thị trường quốc tế bởi còn phụ thuộc nhiều vào thị trường Trung Quốc.
Mở lối cho ngành mía đường
Theo ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội cho rằng mở lối cho ngành mía đường, cách duy nhất là hạ giá bán đường. Cách này hạn chế được đường ngoại, mà lại tăng sức cạnh tranh cho đường nội. Các nhà máy đường cần tăng quy mô công suất vì công suất càng lớn, hoạt động sẽ càng hiệu quả, chi phí sản xuất từ đó sẽ giảm.
Theo các chuyên gia, để cải thiện tình trạng của doanh nghiệp mía đường hiện nay, cần có nguồn vốn lớn để xây dựng được vùng nguyên liệu hoàn chỉnh về diện tích, giống, kỹ thuật và trình độ cơ giới hóa cao. Đồng thời phải tăng quy mô nhà máy, tái cơ cấu năng suất mía theo hướng cộng hưởng, đẩy mạnh phát triển vùng nguyên liệu tập trung để tăng năng suất và chất lượng mía nhằm giảm giá thành.
Mới đây, Forbes đã công bố danh sách Top 50 công ty niêm yết tốt nhất của hai sàn HNX và HOSE. Điều đáng nói là 2 doanh nghiệp đường là CTCP Mía đường Thành Thành Công Tây Ninh (HOSE: SBT) và CTCP Đường Ninh Hòa (HOSE: NHS) cũng có mặt trong danh sách này.
Như vậy, với kết quả này, chúng ta có quyền kỳ vọng vào sự thay đổi và tiến triển của ngành mía đường trong tương lai.
(Hoàng Nguyên - TH)