Hội nghị thượng đỉnh an ninh châu Á (Đối thoại Shangri-La lần thứ 13) sẽ diễn ra tại Singapore từ ngày 30/5 đến 1/6 với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách Quốc phòng chủ chốt của 27 nước châu Á – Thái Bình Dương trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt căng thẳng gần đây tại Biển Hoa Đông và Biển Đông.

Nhấn mạnh sự quan trọng của luật pháp quốc tế

Thủ tướng Nhật Abe ngày 30/5 dự kiến sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La.

Trong bài phát biểu được chờ đợi tại hội nghị an ninh châu Á kéo dài 3 ngày này, ông Abe dự kiến sẽ nhấn mạnh tới sự tôn trọng luật pháp và phản đối thay đổi hiện trạng bằng vũ lực, trong bối cảnh Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới - đang tỏ ra hung hăng.

Theo nhận định, Thủ tướng Abe có thể không đích danh nhắc tới Trung Quốc, nhưng không có nhiều hoài nghi về đối tượng mà ông sẽ quy trách nhiệm cho các tranh chấp đang leo thang ở Biển Đông và Hoa Đông.

Malcolm Cook, chuyên gia Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore cho biết: “Các quốc gia ASEAN có tranh chấp với Trung Quốc sẽ ủng hộ ông Abe” khi ông tập trung nhấn mạnh việc tôn trọng luật pháp quốc tế và chống lại việc thay đổi hiện trạng bằng vũ lực.

Cũng dự kiến tại Đối thoại Shangri-La lần này, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel sẽ đưa ra kế hoạch “Triển vọng hành động chung đa phương”, nhằm xây dựng một cơ chế ngăn ngừa và quản lý xung đột trong khu vực.

Mỹ cảnh báo Trung Quốc, học giả thế giới lên tiếng

Ngày 29/5, Mỹ đã lên tiếng cảnh báo Trung Quốc tránh gây nguy cơ căng thẳng trên không phận quốc tế sau khi Nhật Bản cáo buộc Bắc Kinh có "các hành động nguy hiểm" bên trên các khu vực tranh chấp ở Biển Hoa Đông.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Jen Psaki khẳng định Washington không công nhận Vùng nhận dạng phòng không của Trung Quốc trong khu vực này. Bà lưu ý: "Bất kỳ nỗ lực nào nhằm ngăn cản sự tự do lưu thông trên vùng trời quốc tế đều gây ra căng thẳng trong khu vực".

Trước đó, ngày 28/5, Tổng thống Mỹ Obama cảnh cáo hành động khiêu khích của Trung Quốc ở biển Đông và tuyên bố sẽ buộc Trung Quốc phải có trách nhiệm đối với các nguyên tắc và luật pháp quốc tế trên biển Đông cũng như tại các khu vực khác, đồng thời cảnh báo Mỹ đã sẵn sàng đáp trả “sự gây hấn” của Trung Quốc.

Ngay trước thềm Đối thoại Shangri-la, ngày 28/5, Hội thảo quốc tế về Biển Đông với chủ đề “Căng thẳng gia tăng tại Biển Đông và những tác động tới an ninh khu vực” do Trung tâm nghiên cứu chiến lược châu Á của Ấn Độ (CASS) tổ chức đã diễn ra tại khách sạn The Traders, Singapore, thu hút sự tham gia của hơn 50 học giả, nhà nghiên cứu quốc tế.

Tại hội thảo, các đại biểu đã lên án yêu sách chủ quyền "Đường 9 đoạn" phi lý và phi pháp nhằm độc chiếm biển Đông, đặc biệt là sự việc ngày 2/5/2014 Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền và tài phán của Việt Nam.

Hành vi này đã vi phạm luật pháp quốc tế về biển, gây căng thẳng, phức tạp tình hình, đe dọa hòa bình, ổn định, tạo nguy cơ xung đột, chạy đua vũ trang, mất an toàn hàng hải, hàng không tại Biển Đông.

Dự kiến, đối thoại năm nay sẽ thu hút được rất nhiều sự quan tâm của dư luận thế giới.

Nguyễn Hằng (Tổng hợp)