Nhiều phỏng đoán hai nước thành viên của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc có thể hình thành một liên minh làm đối trọng với Mỹ và phương Tây.

Tuy nhiên, theo nhận định của một số chuyên gia, dù Moskva sẽ hợp tác chặt chẽ hơn với Bắc Kinh trong lĩnh vực kinh tế trong bối cảnh phương Tây thắt chặt lệnh trừng phạt do vấn đề Ukraine thì hai nước khó có thể thiết lập một liên minh chính trị do còn nhiều khác biệt về lợi ích.

Hợp tác chặt chẽ về kinh tế

Kết thúc cuộc hội đàm song phương ở Thượng Hải ngày hôm qua, Tổng thống Nga Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ký Tuyên bố chung cam kết tăng cường hợp tác trên nhiều phương diện, đặc biệt là kinh tế.

Theo tuyên bố, hai nước đặc biệt chú trọng hợp tác trong khuôn khổ Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO), Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và Liên minh Á - Âu (sẽ được thành lập ngày 1/1/2015).

Hai bên cũng cam kết đi sâu hợp tác, phối hợp quan điểm để đưa ra các đề xuất chung trong khuôn khổ "Hội nghị cấp cao lần thứ 4 về tương tác và giải pháp xây dựng lòng tin ở châu Á" (CICA) diễn ra ở Thượng Hải.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với các hãng truyền thông hàng đầu của Trung Quốc trước thềm chuyền thăm Thượng Hải, ông Putin đã khẳng định Nga coi hợp tác với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu và sẵn sàng làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hợp tác song phương.

Ông Putin cho rằng, những hướng ưu tiên hàng đầu là kinh tế, trong đó bao gồm việc thúc đẩy các doanh nghiệp hai nước phát triển các dự án chung trong lĩnh vực khoa học và công nghệ cao.

 Nga và Trung Quốc dự kiến đưa thương mại song phương từ gần 90 tỷ USD vào năm ngoái lên 100 tỷ USD vào năm 2015.

Không có một liên minh quân sự vì lợi ích khác biệt

Về quân sự, ông Putin nhấn mạnh việc hợp tác giữa Bộ Quốc phòng hai nước có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì ổn định và an ninh trong khu vực cũng như toàn thế giới. Hải quân Nga và Trung Quốc đang có cuộc diễn tập chung ở phía bắc biển Hoa Đông.

Tuy nhiên, trong cuộc gặp gỡ trực tuyến với công dân Nga mới đây, trả lời câu hỏi liệu Nga có liên minh với Trung Quốc hay không, ông Putin đã trả lời thẳng thắn Moskva “không có ý định hình thành liên minh” với Bắc Kinh.

Nhiều chuyên gia Nga từ lâu đã quan ngại việc hợp tác quốc phòng chặt chẽ với Trung Quốc có thể khiến lợi ích của Nga bị tổn thương. Họ cho rằng Trung Quốc có thể tiếp tục sao chép các vũ khi hiện đại của Nga và bán ra thị trường thế giới với giả rẻ hơn, trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Nga trên thị trường vũ khí thế giới.

Đồng thời chuyên gia Trung Quốc Yin Zhuo khẳng định với tờ Nhân dân nhật báo rằng, Moskva và Bắc Kinh không mong muốn thành lập liên minh quân sự, và rằng hình thức này không đáp ứng lợi ích của cả hai nước.

Nguyễn Thúy (tổng hợp)