Trong phiên ngày 14/5 đã xuất hiện nhiều dấu hiệu tích cực không giống như những phiên bull-trap của tuần trước khiến cho nhiều nhà đầu tư giật mình không dám mua. Nhóm cổ phiếu tăng khá đều từ ngân hàng, cổ phiếu giá trị tốt đến nhóm bất động sản, chứng khoán… đều tăng rất ấn tượng.

Ông Phan Hữu Khánh, trưởng phòng tư vấn đầu tư Công ty chứng khoán Maybank Kim Eng, tỏ ra lạc quan về triển vọng của thị trường chứng khoán trong năm 2014. Ông Khánh cho rằng nền kinh tế có các dấu hiệu đã chạm đáy từ năm 2013 và đang có xu hướng đi lên. Một số chỉ tiêu kinh tế đang tích cực hơn như: lạm phát được kiềm chế, số doanh nghiệp trước đây ngừng hoạt động nay đang dần hoạt động trở lại, xuất nhập khẩu được cải thiện, thưởng tết của doanh nghiệp trong năm nay cao hơn năm trước... “Bên cạnh đó, dòng tiền của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng mạnh trong năm 2013 với xu hướng mua ròng. Từ đầu năm 2014 đến nay vẫn tiếp tục tăng. Các quỹ đầu tư nước ngoài huy động được nhiều vốn hơn” - ông Khánh nói.

Sau nhiều phiên hoảng loạn, hàng loạt cổ phiếu chạm đáy sâu nhất đã bật tăng mạnh mẽ. Trong đó, những cổ phiếu đầu cơ bị bán tháo được nhà đầu tư (NĐT) mua vào với khối lượng lớn mà không còn sợ hãi như những phiên trước. Cổ phiếu lại tăng trần và dư mua trần rất lớn, thanh khoản gia tăng trở lại. Một đợt sóng lớn sau thời gian lao dốc?

Tâm lý sợ hãi chỉ dám bán ra bằng mọi giá mà không dám mua vào có thể sớm thay đổi khi các yếu tố tự nội lực nền kinh tế đến sức hút dòng tiền của khối ngoại mua vào miệt mài có thể lôi kéo nhà đầu tư nội tham gia trở lại. Theo nhận định của nhiều chuyên gia, nếu căng thẳng ngoài biển Đông lặng sóng, thì đây sẽ là con sóng lớn thúc đẩy TTCK tăng trở lại. Với những NĐT bị kẹt cổ phiếu ở mức cao bắt đầu kỳ vọng thị trường đi lên sẽ giảm được phần nào thua lỗ.

Dòng tiền của NĐT đã ổn định trở lại và đang có xu hướng tăng lên đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới. NĐT trong nước cũng đã thể hiện bản lĩnh chinh chiến trên thị trường, mạnh dạn mua vào lúc thị trường sụt giảm thì không phải quá lo lắng. Có thể, áp lực giải chấp từ các tài khoản giao dịch ký quỹ (margin) tại CTCK đã cân bằng nên thị trường khó có thể giảm trở lại. Tính từ đầu tháng 2 đến nay, hiếm khi nào giá trị giao dịch (GTGD) trên thị trường đạt dưới 3.000 tỷ đồng/phiên, vượt xa kỳ vọng của dân chứng khoán. Đối với các công ty chứng khoán (CTCK), GTGD khoảng 1.000-1.500 tỷ đồng là mức sống được, từ 1.500-2.000 tỷ đồng sống khỏe và trên mốc này thì thênh thang. Đó cũng là lý do vì sao cổ phiếu (CP) của các CTCK đã tăng mạnh trong quý I, không kém cạnh so với CP bất động sản.

CP của CTCK Sài Gòn (SSI), đơn vị dẫn đầu thị phần sàn HOSE quý I, đã tăng từ 1.8 lên gần 3.0, tỷ lệ tăng 66%, VND (CTCK VN Direct) tăng mạnh hơn với tỷ lệ 80%, từ 1.0 lên 1.8. Trong 3 tuần qua có thể xem là 3 tuần thử thách dành cho VN Index khi các phiên điều chỉnh xuất hiện nhiều hơn. Nhưng nhiều NĐT lại không hề tỏ ra lo ngại, vì theo họ VN Index đã tăng quá nhiều, phải có lúc điều chỉnh. NĐT nước ngoài và tự doanh của một số CTCK lớn có động thái tăng mua cổ phiếu. Đây là lực đỡ rất tốt cho thị trường trong bối cảnh nhiều NĐT có tâm lý tiêu cực. Đặc biệt là NĐT nước ngoài đã đi ngược xu hướng và thành công ngoạn mục trong suốt những phiên giảm sàn, bán tháo vừa qua.

Trên sàn hiện nay có nhiều cổ phiếu tốt có thể tham gia đầu tư. Sau một số phiên giảm sâu vừa qua, giá của nhiều cổ phiếu, trong đó có các mã có yếu tố cơ bản vững mạnh, đang ở mức hấp dẫn.

Có 2 điều tưởng chừng rất nghịch lý, nhưng vẫn diễn ra trên TTCK Việt Nam gần chục năm nay: Thứ nhất, khi ai cũng nghĩ thị trường hết tiền sau khi trải qua thời gian dài èo uột, chỉ cần thời gian ngắn phục hồi dòng tiền sẽ quay trở lại một cách mạnh mẽ. Gần nhất là việc một lượng tiền từ kênh gửi tiết kiệm đã được đổ sang TTCK góp phần gia tăng thanh khoản. Trong số những người rút tiền gửi chuyển sang thị trường có cả những người trước đây đã có kinh nghiệm đầu tư vì quá chán nản đã tạm lánh khỏi “chứng trường”. Năm 2009, cũng không khác năm 2014 là mấy, sau năm 2008 thua lỗ đến vỡ mặt, năm 2009 thị trường phục hồi và ngay lập tức dòng tiền lại đổ vào rất mạnh. Thứ hai, CP dù có xuống cỡ nào, nhưng nếu có một số yếu tố hấp dẫn đặt trong điều kiện TTCK thuận lợi đều thu hút NĐT.

2 điều trên chỉ ra rằng niềm tin còn quan trọng hơn cả dòng tiền trên TTCK, có niềm tin, sẽ lập tức có dòng tiền. Có rất nhiều yếu tố để củng cố niềm tin cho NĐT, nhưng ở đây có thể xem xét trên yếu tố phổ biến nhất đó là thông tin. Khoảng nửa năm qua, dân chứng khoán có đúc kết ra quy luật: Hễ khi nào TTCK giảm điểm lại có… tin khủng hỗ trợ, nên thị trường không giảm mà cứ tăng. Không quá khó để lý giải cho quy luật, thậm chí là những sự trùng hợp này

Tính từ đầu năm tới nay, mới chỉ có một ông lớn thực sự niêm yết là BIDV (BID), trong khi một loạt ông lớn khác hoặc chưa lên sàn, hoặc còn chưa cổ phần hóa và IPO. Những doanh nghiệp lớn, hoạt động hiệu quả trên sàn như FPT, REE, Vinamilk (VNM), Nhựa Bình Minh(BMP)… đã hết room. Và nhiều khả năng, khi những doanh nghiệp này được mở room, nguồn cung CP chưa chắc đã đáp ứng được nhu cầu.

Khối ngoại có vai trò quan trọng trong những năm gân đây, là người đi đầu dẫn dắt thị trường chứng khoán. Họ đã thắng lớn khi thị trường tăng cao và mua vào cực mạnh khi thị trường xuống thấp. Theo thống kê mới nhất của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), 4 tháng đầu năm, khối ngoại mua ròng bằng 80% cả năm 2013. Các quỹ đầu tư nước ngoài cũng đang tích cực mua vào cổ phiếu khi nhà đầu tư trong nước bán tháo với giá vô cùng hấp dẫn.

Khối ngoại cằng chiếm ưu thế thì các NĐT nội đang tự hại mình chứ không phải tháo chạy bằng mọi giá là hay. Người nước ngoài nhìn thấy cơ hội tốt và hành động ngay, còn NĐT trong nước lại giẫm đạp lên nhau để thoát thân là điều hết sức vô lý.