Tiêu chuẩn nào đánh giá?
Một loạt tiêu chuẩn cho công chức thủ đô được Chánh văn phòng UBND TP Hà Nội Nguyễn Thịnh Thành ký ngày 29/5 nêu rõ: Công chức Văn phòng UBND TP Hà Nội được yêu cầu phải nhã nhặn, lắng nghe ý kiến trong giao tiếp và ứng xử với nhân dân. Ngôn ngữ trong giao tiếp với đồng nghiệp phải chuẩn mực, rõ ràng mạch lạc, không nói tục, nói tiếng lóng, quát nạt nhân dân. Không được hút thuốc lá trong phòng họp và nơi công cộng; sử dụng đồ uống có cồn trước và trong giờ làm việc tại công sở; không được đánh bạc, đánh cờ, chơi game hoặc chơi thể thao trong giờ làm việc. Đặc biệt, quy chế quy định rõ cán bộ công chức không được nói tục, nói tiếng lóng, quát nạt người khác…
Nếu công chức không thay đổi mà vẫn vi phạm như nói tục, thô lỗ… bị coi như không hoàn thành nhiệm vụ, sẽ bị kỷ luật từ nhắc nhở tới không nâng lương.

Đánh giá về văn bản mới này, Ông Thang Văn Phúc, Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ hết lời hoan nghênh: “Quy chế đặt ra cho công chức Hà Nội như thế là tốt vì xác định rõ phạm vi đạo đức công vụ, đạo đức công chức. Nó góp phần đảm bảo một Hà Nội thanh lịch, ứng xử nhã nhặn. Đáng lẽ, những quy định này là tiêu chuẩn đáng phải có trong giao tiếp cơ bản của những cán bộ nhà nước ở thủ đô. Nhưng có nhiều cán bộ công chức hay chửi bậy, coi nhiệm sở như quán bia nên phải ra quy định”.
Bộ quy định xuất phát từ thực tế nghiên cứu về văn hóa ứng xử của công chức với đa số công dân. Trong một cuộc điều tra của Khoa Quốc tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Sở Văn hóa Hà Nội thực hiện mới đây cho thấy: 88% người được hỏi cán bộ lãnh đạo có hành vi ứng xử không phù hợp; 95% cho rằng công chức, viên chức ứng xử không phù hợp.
Tuy nhiên, bộ văn bản mới này gây khá nhiều tranh cãi. Bởi, nhìn vào quy phạm không có một tiêu chuẩn nào đánh giá: thế nào được coi là tiếng lóng? Ứng xử không nhã nhặn với công dân? Nói đến đâu thì coi là nói tục?... Nếu đã không có quy định rõ ràng thì quan điểm của mỗi người khác nhau, ít có người đã tự nhận mình nói tục. Hơn nữa, không có mức độ, quy chuẩn thì không thể phạt được.
Khó kiểm chứng
Không chỉ khiến người khác lo lắng về mức độ phạt, bộ quy chuẩn còn khiến người dân băn khoăn: “Khi tôi đến giải quyết thủ tục hành chính, cán bộ có dấu hiệu bực bội, không tận tình. Xét theo quy định này thì tôi sẽ kêu ai để phản ánh? Khi tôi phản ánh lên cơ quan chức năng, vị cán bộ này biết bao giờ mới bị khiển trách. Nhưng trước mắt, tôi đã làm vị này bực bội càng thêm bực bội vì dám phản ánh lên cấp trên, ảnh hưởng đến công việc của họ. Chắc chắn hồ sơ của tôi sẽ khó mà làm được. Cho nên tâm lý chung là mọi người là tốt nhất nên nín nhịn một chút để hồ sơ, giấy tờ cần làm êm xuôi. Vâng thực tế đang là như vậy đó, nếu các vị muốn ra luật thì nên đi khảo sát dân tình” bạn Hoàng Giang lo lắng.
Bác Lưu Văn viết: “Tôi rất hoan nghênh quy định mới này. Đã là cán bộ nhà nước thì phải lấy dân làm trọng. Nhưng đi đến đâu tôi cũng thấy dân phải cúi rạp, khụy lụy cán bộ để công việc được giải quyết nhanh gọn. Hi vọng sẽ có chuyển biến đáng kể khi quy định có hiệu lực”.
Đây không phải lần đầu tiên công chức nhà nước có quy định về văn hóa ứng xử nơi làm việc. Năm 2007, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký và ban hành quy chế “Văn hoá công sở tại các cơ quan hành chính nhà nước”. Trong văn bản cũng quy định rất rõ về lối ứng xử với đồng nghiệp và dân chúng. Thế nhưng, hiện trạng tại các cơ quan hành chính nhà nước, công chức vẫn khiến người dân khổ sở mỗi khi đến làm thủ tục, giấy tờ.
Liệu rằng quy chế mới này sẽ cải thiện lối ứng xử của công chức Hà Nội hay lại thêm một quy định ra đời và nhanh chóng rơi vào quên lãng?

Đức Hoan