Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP, đưa ra hàng loạt cơ chế, chính sách nhằm xử lý dứt điểm các vướng mắc tồn đọng đối với các dự án đầu tư theo hình thức Xây dựng – Chuyển giao (BT), đặc biệt là các dự án chuyển tiếp kéo dài nhiều năm.

Theo Nghị quyết, đối tượng áp dụng là các dự án BT được triển khai trước thời điểm Luật PPP có hiệu lực nhưng đang gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Điểm đáng chú ý, Chính phủ cho phép tiếp tục triển khai và thanh toán đối với các dự án có hợp đồng phù hợp quy định pháp luật tại thời điểm ký kết, qua đó “giải cứu” nhiều dự án đình trệ do vướng cơ chế.

Một trong những nội dung trọng tâm là cơ chế thanh toán cho nhà đầu tư. Trong đó, thanh toán bằng ngân sách đảm bảo không vượt tổng mức đầu tư, có tính đến lãi vay và lợi nhuận hợp lý. Thanh toán bằng quỹ đất, tài sản công áp dụng cơ chế bù trừ giá trị giữa đất và công trình BT. Chuyển đổi hình thức thanh toán từ quỹ đất sang ngân sách trong trường hợp cần thiết.

Đáng chú ý, trong trường hợp giá trị quỹ đất thực tế chênh lệch so với hợp đồng, cơ quan nhà nước được phép điều chỉnh, bù trừ hoặc đàm phán lại với nhà đầu tư.

Nghị quyết mở ra cơ chế “cởi trói” khi cho phép sửa đổi, bổ sung hợp đồng đối với các dự án có nội dung chưa phù hợp pháp luật nhưng nguyên nhân xuất phát từ phía cơ quan quản lý.

Trong trường hợp không thể tiếp tục thực hiện, dự án có thể bị chấm dứt hợp đồng, Nhà nước sẽ thanh toán phần giá trị đã thực hiện trên cơ sở kiểm toán.

Đối với các dự án đã chọn được nhà đầu tư nhưng chưa ký hợp đồng hoặc chưa triển khai: có thể tiếp tục hoặc dừng dự án tùy từng trường hợp; nhà đầu tư được hoàn trả chi phí hợp lý nếu dự án bị dừng.

Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt: Không hợp thức hóa sai phạm, không để “sai chồng sai”; tách bạch trách nhiệm cá nhân, tổ chức với việc tháo gỡ dự án; tăng cường kiểm toán, thanh tra, xử lý nghiêm tiêu cực.

Bên cạnh các cơ chế chính sách mang tính tổng thể, Nghị quyết 16/2026/NQ-CP cũng công bố danh mục cụ thể các dự án BT chuyển tiếp cần xử lý, trong đó riêng tại Hà Nội có nhiều dự án hạ tầng giao thông và đô thị quy mô lớn đang được “điểm danh” để tháo gỡ.

Cụ thể, danh mục bổ sung cho thấy 10 dự án BT của Hà Nội đã và đang gặp vướng mắc trong thời gian qua, bao gồm: Dự án xây dựng nút giao thông trung tâm quận Long Biên; Tuyến đường Vành đai 2,5 (đoạn từ Đầm Hồng đến Quốc lộ 1A); Tuyến đường liên tỉnh Hà Nội – Hưng Yên (đoạn từ cầu Thanh Trì đến hết địa phận Hà Nội); Tuyến đường từ Lê Đức Thọ qua sông Nhuệ đến Khu đô thị Xuân Phương (kéo dài đến đường 70);

Tuyến đường từ đê Ngọc Thụy đến khu đô thị mới Thượng Thanh; Tuyến đường giao thông quanh khu tưởng niệm Chu Văn An; Dự án đường trục phía Nam tỉnh Hà Tây (cũ); Dự án cải tạo, xây dựng hệ thống cống kết nối hồ Vực – hồ Đầu Băng – hồ Tư Đình; Tuyến đường Minh Khai – Vĩnh Tuy – Yên Duyên (đoạn từ Minh Khai đến Vành đai 2,5); Các tuyến đường kết nối hạ tầng khu đô thị, dân cư trên địa bàn quận Hà Đông.