Mới đây nhất, trong lộ trình cổ phần hóa DNNN, tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) đã ấn định thời gian lần đầu tiên phát hành cổ phần ra công chúng vào ngày 22/7 tới đây với mức giá khởi điểm 11.000 đồng/CP. Về hoạt động cốt lõi, Vinatex luôn giữ một vị thế lớn trong ngành dệt may Việt Nam từ nhiều năm nay, đóng góp đến 14% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành năm 2013.

Ngành cảng biển đã có những kết quả IPO đáng thất vọng trong thời gian qua như cảng Hải Phòng, cảng Quảng Ninh, cảng Nha Trang, cảng Đà Nẵng. Gần đây, các NĐT dành nhiều sự chú ý tới thương vụ IPO của Vinatex như một phép thử về mức độ triển vọng của ngành dệt may Việt Nam trước cơ hội gia nhập TPP (Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương).

Vốn điều lệ 5.000 tỉ đồng, phần vốn nhà nước dự kiến giữ lại doanh nghiệp là 51% vốn điều lệ (tương đương 2.550 tỉ đồng), tiếp đến Vinatex sẽ bán đấu giá công khai 122 triệu cổ phiếu (tương đương 1.220 tỉ đồng, chiếm 24,4% vốn điều lệ). Một lượng vốn tương tự khoảng 24% vốn điều lệ dự kiến sẽ được bán cho ba đối tác chiến lược (một NĐT tài chính, một nhà sản xuất và một nhà phân phối hàng dệt may).

Có vẻ Vinatex rất mong muốn có một thế “kiềng ba chân” từ các đối tác chiến lược ở ba khía cạnh huy động vốn, công nghệ sản xuất và bán hàng hiệu quả.

Tập đoàn này dự kiến sẽ thoái vốn tại một số công ty thành viên, chỉ giữ lại 10 công ty con và nắm giữ dưới 50% cổ phần tại 20 doanh nghiệp trong đó có những công ty dệt may hàng đầu như Tổng công ty Phong Phú, Việt Tiến, Nhà Bè, Hanosimex, May 10, May Đức Giang...

Mặc dù nếu TPP được ký kết trong năm tới, triển vọng của ngành dệt may Việt Nam là khá tốt nhưng lượng vốn nhà nước dự kiến tại tập đoàn này vẫn rất lớn (51% vốn điều lệ).

Theo quyết định 37/2014/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 18-6-2014 và có hiệu lực kể từ ngày 6-8-2014, việc đưa ra các tiêu chí phân loại DNNN để từ đó quyết định tỷ lệ vốn Nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp đã chi tiết và rõ ràng hơn nhiều so với trước đây.

Theo đó, danh mục các doanh nghiệp mà Nhà nước sẽ nắm giữ tỷ lệ trên 50% vốn điều lệ sau cổ phần hóa được chia thành bốn nhóm: (1) Nhà nước nắm giữ 100% tổng số cổ phần; (2) Nhà nước nắm giữ trên 75% tổng số cổ phần; (3) Nhà nước nắm giữ từ 65-75% tổng số cổ phần; và (4) Nhà nước nắm giữ từ 50-65% tổng số cổ phần.

Tỷ lệ phần vốn nắm giữ của Nhà nước tại Vinatex chỉ mang tính tạm thời và hoàn toàn linh động. Theo thời gian, nếu tình hình thuận lợi, Nhà nước có thể bán bớt cổ phần, giảm tỷ lệ nắm giữ.

Nhưng nếu ngay từ đầu trong đề án IPO tại một tập đoàn có ngành nghề kinh doanh không thuộc lĩnh vực nhạy cảm như Vinatex mà yếu tố nhà nước vẫn hiển hiện một cách rõ nét thông qua tỷ lệ sở hữu ở mức “quá bán” thì NĐT có quyền nghi ngờ về khả năng thành công trong việc tìm đối tác chiến lược, bán hết số cổ phần đấu giá công khai và xa hơn nữa là thay đổi hoàn toàn cơ chế quản trị của doanh nghiệp này sau cổ phần hóa.

Minh Vy(Tổng hợp)