Theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước công bố ngày 25/7/2014 cho biết, các ngân hàng này đều huy động vốn của Bảo hiểm Xã hội bằng hình thức vay phù hợp với Luật Bảo hiểm Xã hội nhưng không đúng quy định của Luật các TCTD và chưa điều chỉnh sang hợp đồng tiền gửi theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, dẫn đến huy động vượt trần lãi suất.
Cụ thể, số tiền lãi huy động vượt trần của Agribank là 10,57 tỷ đồng; Vietcombank là 25,56 tỷ đồng; Vietinbank là 30,79 tỷ đồng.
Trong khi đó, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) lại chưa cân đối giữa nhu cầu vốn với huy động vốn, dẫn đến tồn đọng vốn lớn. Số dư tiền gửi bình quân năm tại VDB là 25.140 tỷ đồng, trong đó tiền gửi có kỳ hạn là 22.392 tỷ đồng, làm tăng cấp bù từ Ngân sách nhà nước.
Được biết, năm 2012, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh giảm trần lãi suất huy động xuống 8%/năm, nhằm tạo điều kiện để giảm lãi suất cho vay. Tuy nhiên, lãi suất thấp khó thu hút vốn, khiến cho cuộc đua huy động vốn “nóng” lên, tình trạng “vượt” trần lãi suất phổ biến tại hầu hết các ngân hàng.
Báo cáo đánh giá, năm 2012, tình hình kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, thách thức tác động trực tiếp đến hoạt động của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, các ngân hàng cơ bản hoàn thành chức năng, nhiệm vụ được giao; đáp ứng các tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động cùa tổ chức tín dụng, trừ Agribank.
Cụ thể, Agribank thường xuyên vi phạm tỷ lệ an toàn vốn hợp nhất, tỷ lệ khả năng chi trả ngay và tỷ lệ khả năng chi trả 7 ngày đối với VND.
Đáng chú ý, tỷ lệ nợ xấu cao. Tỷ lệ nợ xấu bình quân đến 31/12/2012 theo báo cáo của 125 tổ chức tín dụng là 4,08% (đến 30/6/2013 là 4,46%). Tuy nhiên, kết quả thanh tra, giám sát của NHNN đối với 59 tổ chức tín dụng thì tỷ lệ nợ xấu đến 31/12/2012 là 7,8%. Riêng kết quả kiểm toán tại VDB là 10,58% và Agribank là 8,16%.
Cũng theo báo cáo, VDB, Vietcombank, Agribank, Vietinbank còn theo dõi tài sản ngoài bảng chưa kịp thời. Hầu hết các tổ chức tín dụng phản ánh thu nhập chưa chính xác. Qua kiểm toán điều chỉnh giảm thu nhập tại VDB 23,66 tỷ đồng; Vietcombank 27,84 tỷ đồng; Agrỉbank 69,09 tỷ đồng; Vỉetinbank 7,86 tỷ đồng.
Riêng ngân hàng Agribank có hàng loạt sai phạm: Về huy động vốn, số tiền lãi huy động vốn của BHXH vượt trần của Agribank là 10,57 tỷ đồng.
Mức tăng trưởng tín dụng của Agribank là 10,22%, cao hơn mức bình quân của toàn hệ thống (8,85%), song tỷ lệ nợ xấu tại 31/12/2012 của Agribank là 8,16%, tăng 34,43% so với 31/12/2011.
Đến 30/6/2013, tỷ lệ nợ xấu của Agribank là 23.652 tỷ đồng, chiếm tới 59,23% tổng dư nợ xấu trong toàn hệ thống, bằng 89% vốn điều lệ.
Nếu tính cả nợ được cơ cấu lại theo Quyết định số 780/QĐ-NHNN ngày 23/4/2012 của NHNN về phân loại nợ đối nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ thì Agribank cũng là 1 trong 2 ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu vượt quá mức an toàn theo quy định của NHNN. Cụ thể, Vietinbank là 5,23%, là 15,68%.
Việc phân loại nợ chưa phù hợp, kết quả kiểm tra điều chỉnh giảm nhóm nợ đủ tiêu chuẩn tại Agribank là 965,94 tỷ đồng.
Đặc biệt, Agribank có nhiều sai phạm trong hoạt động cho vay, tiềm ẩn rủi ro và khó thu hồi vốn. Tại chi nhánh TP.HCM, dư nợ của Công ty TNHH Bất động sản Diệp Bạch Dương đến 31/12/2012 là 3.700 tỷ đồng. Tại chi nhánh Bình Tân, đến 30/6/2013, tổng dư nợ của nhóm khách hàng Đông Á là 200,5 tỷ đồng, của nhóm khách hàng là cán bộ tín dụng là 24,2 tỷ đồng.
Về hoạt động bảo lãnh, Agribank cũng không thực hiện đúng quy trình, vi phạm quy định về phát hành, theo dõi và quản lý thư bảo lãnh. Cụ thể, chi nhánh Tràng An không hạch toán trong thời gian dài khoản bảo lãnh 518,56 tỷ đồng cho Công ty REVN vay Ngân hàng nước ngoài (Landesbank), phê duyệt vay và bảo lãnh vay vượt thẩm quyền, vi phạm nguyên tắc quản lý an toàn vốn vay nhưng không báo cáo cấp trên 134,9 tỷ đồng.
Nguyên Giám đốc chi nhánh Tây Hà Nội ký phát hành bảo lãnh 389 tỷ đồng nhưng không lưu hồ sơ và chứng thư bảo lãnh, không hạch toán. Hiện có 2 đơn vị đã khởi kiện yêu cầu Agribank thực hiện trách nhiệm thanh toán.
Ninh An (TH theo Bizlive)