Việc xử lý tài chính, kiểm kê, xác định công nợ, trích lập dự phòng, xử lý công nợ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh trước khi cổ phần hóa là trách nhiệm của doanh nghiệp cổ phần phối hợp với các cơ quan liên quan chủ động xử lý theo thẩm quyền và theo quy định của pháp luật về những tồn tại tài chính trước khi cổ phần hóa.

Tuy nhiên, vấn đề này thường chưa được các DNNN thực hiện tốt, nên nhiều vấn đề tồn tại để lâu, không được giải quyết.

Những trường hợp vướng mắc hoặc vượt quá thẩm quyền đã báo cáo cấp có thẩm quyền chưa được giải quyết phải được ghi lại trong biên bản xác định giá trị doanh nghiệp thì mới tiếp tục giải quyết trong giai đoạn từ khi xác định giá trị doanh nghiệp đến thời điểm chính thức chuyển thành công ty cổ phần.

Các nội dung xử lý tài chính khi cổ phần hóa gồm: Xử lý tài sản thuê, mượn, góp vốn liên doanh, liên kết, tài sản không cần dùng, tài sản hình thành từ quỹ khen thưởng phúc lợi; các khoản quỹ dự phòng, lỗ lãi, khen thưởng, phúc lợi...

Việc xác định các khoản phải xử lý là cơ sở kết quả kiểm kê, kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm của DN.

Trong trường hợp nếu DN không xử lý thì rõ ràng những khoản nợ đó vẫn tồn tại và khi DN chuyển sang hoạt động theo hình thức công ty cổ phần, mang tính đa sở hữu, thì các cổ đông mới sẽ không nhận, vì nếu nhận thì cổ đông sẽ phải hứng chịu những rủi ro.

Tại thời điểm chuẩn bị cổ phần hóa, trước khi chốt thời điểm để xác định giá trị DN, DN phải kiểm kê, xác định và xử lý tất cả các tồn tại, để tìm giá trị thực của DN, sau đó mới bán cổ phần cho nhà đầu tư khác.

Thực tế có một số DNNN sau cổ phần hóa, chuyển sang hoạt động theo hình thức công ty cổ phần, hoạt động kém hiệu quả, trong đó nguyên nhân chính là vì DN không xử lý hết những tồn tại về tài chính.

Một chuyên gia cho rằng, trong thời gian tới, trong quá trình cổ phần hóa DNNN cần phải đảm bảo tính minh bạch. Có nghĩa là, DNNN phải có trách nhiệm công bố nợ cũng như những vấn đề chưa xử lý được cho các NĐT biết, tránh "đẩy qua đẩy lại, người mua cuối cùng phải xử lý”.

Khi xử lý dứt điểm tồn tại tài chính sẽ bộc lộ ngay những điểm yếu, điểm mạnh của DN. Có những DN mất vốn thì không thể thực hiện cổ phần hóa, Nhà nước sẽ phải cho phá sản. Nhưng cũng có không ít DN lại có tiềm năng hơn, quy mô vốn lớn hơn do đó sẽ có hướng phát triển tốt hơn.

P.N.(Tổng hợp)