Theo Công ty Chứng khoán Bảo Việt, năm 2013, quy mô huy động vốn qua trái phiếu chính phủ đạt 194.800 tỷ đồng, tăng 25% so với năm 2012. Thị trường thứ cấp cũng sôi động không kém. Giá trị giao dịch trái phiếu năm 2013 phá vỡ mọi kỷ lục, đạt gần 40.000 tỷ đồng, gấp đôi năm 2012 và gấp gần 10 lần so với năm 2010, 2011.
Lượng tiền khổng lồ này phần lớn có xuất phát điểm là các ngân hàng thương mại, chiếm hơn 80% lượng tiền đổ vào trái phiếu. Bất chấp lợi suất trái phiếu giảm, các ngân hàng ngày càng đổ tiền vào loại giấy tờ có giá này nhiều hơn, chủ yếu tập trung vào trái phiếu chính phủ đặc biệt là với kỳ hạn ngắn (2 và 3 năm).
Thực tế, đây không phải là lần đầu ngân hàng bị hút vào trái phiếu chính phủ.
Giai đoạn 2008 - 2009, trái phiếu từng là kênh đầu tư hấp dẫn với mức lợi suất có lúc lên đến hơn 20%, tức ngân hàng có thể kiếm lời 20% từ việc mua bán trái phiếu. Đó là giai đoạn toàn nền kinh tế căng thẳng về thanh khoản, lãi suất rất cao.
Còn ngày nay, tiền mặt đang dư thừa, lãi suất giảm và đi kèm theo đó là lợi suất trái phiếu cũng giảm theo. Vậy mà, trái phiếu vẫn hấp dẫn, và theo một cách hoàn toàn khác.
Theo Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), thành viên tham gia đấu thầu trên thị trường trái phiếu, cuối năm 2013, dòng vốn chảy vào trái phiếu mạnh nhất là từ các ngân hàng có quy mô nhỏ và vừa. Sở dĩ như vậy vì các ông lớn đẩy được tín dụng trong những tháng cuối năm, trong khi các ngân hàng nhỏ vẫn mắc kẹt trong hoạt động cho vay.
Một chuyên gia nhận định, vốn nhàn rỗi của các ngân hàng đang rất dồi dào. So với việc cho vay các kỳ hạn ngắn trên thị trường liên ngân hàng với lãi suất khá thấp thì đầu tư vào trái phiếu chính phủ sẽ có lãi suất tốt hơn.
Trên thế giới, đáng chú ý trong việc đầu tư mạnh vào trái phiếu phải kể đến tập đoàn Sam sung, với mục tiêu giải ngân số tiền mặt 60 tỷ USD của mình.
Samsung đã mua hơn hai phần ba số trái phiếu kỳ hạn 2 năm (gần 300 triệu USD) của Kookmin Bank - thuộc Tập đoàn tài chính KB Financial. Đây là ngân hàng thương mại lớn nhất nước này về giá trị tài sản. Hãng cũng đã mua gần 300 tỷ won (hơn 290 triệu USD) trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 3 năm cuối tháng trước. Các khoản đầu tư của nhà sản xuất smartphone lớn nhất thế giới cho thấy hãng đang gặp rắc rối trong việc quản lý khối dự trữ khổng lồ ngày một phình lên.
Dù mua trái phiếu chẳng phải việc bất thường, theo giới phân tích, Samsung lại thường mua trái phiếu phát hành bởi các công ty tài chính được Chính phủ bảo đảm, như Korea Development Bank hay Korea Finance Corp. "Tôi cho rằng Samsung đang đa dạng hóa đầu tư. Gửi tiền vào ngân hàng thường không có lãi suất và kỳ hạn như ý, nên có vẻ họ đang chuyển hướng sang thị trường trái phiếu", Kong Dong-rak tại công ty chứng khoán Hanwha cho biết trên Reuters.
Samsung không thường xuyên thực hiện mua bán - sáp nhập lớn, và cũng ngần ngại chia cổ tức khủng hay mua lại cổ phiếu. Vì thế, núi tiền của hãng ngày một nhiều lên.
Một quan chức ngân hàng Hàn Quốc cho biết động thái mua trái phiếu của Samsung xuất phát một phần từ sự lưỡng lự của ngân hàng khi phải nhận quá nhiều tiền gửi từ hãng này. Số tiền này thường là ngắn hạn và có thể gây khó khăn trong việc quản trị nợ của nhà băng khi bị rút ra.
Động thái của Samsung đã giúp nâng giá các trái phiếu ngắn hạn địa phương, đặc biệt là loại kỳ hạn 2 năm và 3 năm.
Trái phiếu hấp dẫn ở chỗ nó là loại tài sản có mức độ rủi ro gần như bằng không, trong khi nếu đem tiền cho vay ngân hàng phải tuân thủ theo hàng loạt quy định về tín dụng, tốn thêm chi phí kiểm soát khoản vay và trích lập dự phòng. Vì vậy mà kênh này đang thu hút lượng đầu tư lớn từ các ngân hàng, tập đoàn trong nước cũng như thế giới.
P.N.(Tổng hợp)