Các cơ quan có thẩm quyền mạnh tay trong quản lý
Hiện nay, TTCK Việt Nam có 694 công ty niêm yết trên hai sàn giao dịch và 137 công ty đăng ký giao dịch trên sàn UPCom, với 105 công ty chứng khoán, 47 công ty quản lý quỹ trong nước, 11 ngân hàng lưu ký và 42 công ty kiểm toán được chấp thuận. Ngoài ra, có 1.912 công ty cổ phần có cổ phiếu đăng ký giao dịch qua sàn OTC. Chính vì vậy để đảm bảo an toàn cho hệ thống thanh toán giao dịch chứng khoán, UBCKNN cùng với các Sở giao dịch, Trung tâm lưu ký chứng khoán tăng cường công tác giám sát giao dịch, giám sát thành viên, giám sát việc công bố thông tin, giám sát tin đồn, các hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng khoán của các thành viên lưu ký...
Trong năm 2013, UBCKNN đã ứng dụng CNTT hiện đại trong giám sát và công bố thông tin trên TTCK nhằm đáp ứng 3 tiêu chí: Giúp nâng cao tính minh bạch, công bằng của thị trường; Tăng cường bảo vệ các nhà đầu tư trên thị trường thông qua khả năng thiết lập các tiêu chí cảnh báo sớm, cũng như thực hiện những tiêu chí cảnh báo theo tin đồn, thông tin bất thường; Sớm đưa ra các phân tích về giao dịch chứng khoán trên thị trường, hỗ trợ quản lý và giám sát giao dịch chứng khoán trên thị trường phù hợp với yêu cầu hoạt động và phát triển TTCK Việt Nam, ngày càng tiếp cận với thông lệ và chuẩn mực quốc tế.
Theo đó, Hệ thống giám sát giao dịch Chứng khoán (MSS) bước đầu đã phát huy hiệu quả như: Đảm bảo các hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán tuân thủ các điều khoản của Luật Chứng khoán và quy định khác có liên quan; Phát hiện các dấu hiệu giao dịch bất thường kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi giao dịch chứng khoán vi phạm quy định của pháp luật.
Cụ thể, năm 2013, UBCKNN đã ban hành 84 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức và cá nhân, với tổng số tiền phạt gần 7 tỷ đồng. Bên cạnh đó UBCKNN đã áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động môi giới có thời hạn đối với 1 công ty chứng khoán do hành vi cho khách hàng vay chứng khoán khi chưa có quy định của Bộ Tài chính, đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với 1 công ty quản lý quỹ do hoạt động không đúng nội dung quy định trong giấy phép.
Mong muốn của nhà đầu tư đối với các CTCK
Mong muốn, kỳ vọng của nhà đầu tư có thể nhiều, riêng đối với CTCK theo người viết mong muốn của nhà đầu tư là “An toàn-Thuận tiện-Minh bạch-Trí tuệ”.
- An toàn: Các CTCK cần làm cho các nhà đầu tư tin chắc rằng tiền, chứng khoán của mình được CTCK giữ hộ, luôn sẵn sàng giao dịch theo lệnh của nhà đầu tư. Để có được sự tin tưởng này thiết nghĩ CTCK cần cung cấp thông tin về quy trình kiểm tra, giám sát hoạt động môi giới chứng khoán, quy định về sử dụng vốn tạm thời nhàn rỗi, quy định về hoạt động tự doanh chứng khoán, phần mềm công nghệ thông tin sử dụng trong hoạt động môi giới chứng khoán của công ty mình.
- Thuận tiện: Sàn giao dịch đáp ứng các điều kiện về mặt bằng, trang thiết bị theo quy định của Bộ tài chính - Ủy ban chứng khoán nhà nước, thuận tiện giao thông, dễ tìm…Trong điều kiện công nghệ thông tin phát triển như hiện nay,các hình thức giao dịch qua điện thoại, qua internet được nhiều nhà đầu tư sử dụng đòi hỏi các CTCK cần đầu tư trang bị các phần mềm để đáp ứng các nhu cầu giao dịch như trên đồng thời phải ban hành các quy định kèm theo để nhà đầu tư biết, tuân thủ và giám sát trở lại hoạt động môi giới chứng khoán của chính công ty.
- Minh bạch: Các sản phẩm, dịch vụ cung cấp cho nhà đầu tư cần được công bố công khai, ngắn gọn, dề hiểu; quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư/CTCK phải được quy định cụ thể kèm theo chế tài xử lý khi có vi phạm. Bên cạnh đó cần có những quy định nhằm quản lý, theo dõi tách bạch giữa vốn/ chứng khoán của chủ sở hữu với vốn/chứng khoán của nhà đầu tư. Cam kết các thông tin có được từ lợi thể hoạt động sẽ được chia sẻ cho các nhà đầu tư trước khi dùng cho hoạt động tự doanh.
- Trí tuệ: Là tổng hợp các tiện ích, lợi thế của các sản phẩm dịch vụ mà CTCK cung cấp cho các nhà đầu tư, được thể hiện rõ nhất thông qua kết quả hoạt động nghiệp vụ tư vấn tài chính và đầu tư chứng khoán, nghiệp vụ quản lý danh mục đầu tư. Một CTCK tốt nên thông tin kết quả hoạt động của hai nghiệp vụ trên ở mức độ càng cụ thể càng tốt đến các nhà đầu tư và đối tác kinh doanh của mình.
Các nội dung trên có thể chưa thể hiện hết mong muốn, kỳ vọng của nhà đầu tư đối với CTCK nhưng là những nội dung thiết thực; thiết nghĩ các CTCK cần có nghiên cứu, đánh giá và xây dựng lộ trình thực hiện nhằm đáp ứng mong muốn của các nhà đầu tư.
Nhà đầu tư với tư cách là khách hàng đồng thời là người giám sát thường xuyên, liên tục các hoạt động, tình hình tuân thủ quy chế, quy định của CTCK, họ có quyền đánh giá chất lượng dịch vụ mà CTCK dành cho mình và có quyền quyết định việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ, cơ chế thị trường-khách hàng là thượng đế, sự hài lòng của khách hàng là nhân tố quan trọng đảm bảo thành công.
N.N.(Tổng hợp)