Mặc dù là “con đẻ” của nhà nước nhưng mới đây thủ tướng chính phủ vừa ký phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của SCIC trong đó có quy định rõ hơn về các trường hợp SCIC bị giải thể, phá sản. Ngoại trừ bị kết thúc thời hạn hoạt động hoặc việc duy trì công ty không cần thiết, SCIC sẽ phải giải thể nếu kinh doanh lỗ 3 năm liên tiếp, có số lỗ lũy kế bằng 3/4 vốn Nhà nước hoặc không thực hiện được các nhiệm vụ do Nhà nước giao trong thời gian 2 năm. Trước khi ngừng hoạt động, tổng công ty phải thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác.

Điều lệ tổ chức và hoạt động của SCIC sẽ có hiệu lực từ ngày 6/8/2014. Theo đó thì nhiệm vụ chính tổng công ty là tập trung đầu tư và quản lý vốn được Chính phủ giao, thực hiện cổ phần hóa, sắp xếp, bán vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp tiếp nhận, quản lý quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp...

Trong quá trình hoạt động của mình SCIC cũng đã bị các cử tri lên tiếng phản đối vì SCIC rót vốn vào ngân hàng, cảng biển, Vinamilk để lấy lãi, nhiều đại biểu Quốc hội đã kiến nghị cần có một cơ quan độc lập để quản lý vốn của Nhà nước thay vì SCIC.

Tuy nhiên với việc ban hành điều lệ và tổ chức hoạt động mới Chính phủ tin tưởng SCIC sẽ làm tốt vai trò của mình. Và để đảm bảo thực hiện được khối lượng công việc lớn Chính phủ đã tăng vốn điều lệ của SCIC lên tới 50.000 tỷ đồng, gấp 10 lần mức vốn ghi trong điều lệ năm 2005. Chính phủ cũng cho phép SCIC được huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước phục vụ kinh doanh, song song với yêu cầu phải có trách nhiệm bảo toàn vốn Nhà nước

Kết quả kinh doanh của SCIC năm 2013 rất khả quan với lãi trước thuế 4.500 tỷ đồng, tăng 23% so với năm trước và vượt kế hoạch đề ra 6%. Với mức lợi nhuận trên, SCIC chuyển nộp ngân sách Nhà nước gần 1.800 tỷ đồng.

Xung quanh kết quả kinh doanh của SCIC nhiều người chưa hài lòng vì nguồn thu chính của SCIC vẫn là lấy lãi từ việc gửi tiền tiết kiệm và lãi cổ tức của Vinamilk, vốn là cổ phiếu vàng của của SCIC. Trong năm 2012 thì 96% nguồn thu của SCIC đến từ hoạt động này. Với số vốn được tăng thêm gấp 10 lần liệu SCIC có tiếp tục gửi vốn vào ngân hàng là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Vì trong tình hình hiện nay, nhiều doanh nghiệp không thể tiếp cận được vốn của ngân hàng, còn chính ngân hàng lại cũng đang thừa tiền thì công ty nên chuyển hướng đầu tư vào các doanh nghiệp khác.

Tính đến ngày 31/12/2013, tổng công ty quản lý đang danh mục đầu tư gồm 369 doanh nghiệp, giá trị sổ sách trên 14.000 tỷ đồng, giá trị thị trường hơn 74.000 tỷ đồng. SCIC đã bán vốn thành công tại 580 doanh nghiệp với tổng giá trị sổ sách trên 1.800 tỷ đồng, thu về cho nhà nước trên 4.000 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần giá trị sổ sách. Bằng nguồn tiền thu được từ bán vốn và lợi nhuận tích lũy, SCIC đầu tư 12.000 tỷ đồng vào một số ngành, lĩnh vực quan trọng.

Đề án tái cơ cấu SCIC của Chính phủ đã nêu ra đến năm 2015 SCIC sẽ tiếp tục giữ vốn tại 4 doanh nghiệp: Tổng công ty Tái Bảo hiểm quốc gia (VNREA), Viễn thông FPT (FPT Telecom), Dược Hậu Giang (DHG), Sữa Việt Nam (Vinamilk). Bên cạnh đó công ty sẽ thoái vốn tại 376 doanh nghiệp khác (chiếm hơn 1/3 số doanh nghiệp đã tiếp nhận vốn).

Theo các chuyên gia, để quản lý nguồn vốn nhà nước hiệu quả hơn, SCIC nên rút khỏi những doanh nghiệp mà vốn nhà nước chiếm dưới 50% cổ phần, không phân biệt lĩnh vực đầu tư. Đồng thời cần phải xem xét kỹ đầu tư vào ngành nghề lĩnh vực nào cho thật sự hiệu quả, đồng thời không chồng lấn sang các lĩnh vực mà khu vực kinh tế tư nhân có thể làm tốt.

 NQ (TH)