Sau khi Bộ Tài chính đưa ra đề xuất tăng thuế TTĐB thuốc lá, nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại vì thuế tăng, giá tăng liệu có "tiếp tay" cho thuốc lá lậu.

Bàn về vấn đề này, đại diện Bộ Y tế đưa ra một số dẫn chứng cho thấy giá cả thuốc lá tăng không ảnh hưởng đến vấn đề buôn lậu.

Cụ thể, theo khảo sát toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (GATS) 2010 cho thấy: Sản phẩm thuốc lá buôn lậu HERO và JET chiếm 90% tổng thị trường thuốc lá.

Mức giá trung bình của hai loại thuốc này cao hơn mức giá trung bình của các nhãn hiệu thuốc lá hợp pháp khoảng từ 30% đến 60%. Bên cạnh đó, qua điều tra người sử dụng thuốc lá lậu tại 12 tỉnh, thành phố của Việt Nam, Bộ Y tế nhận được kết quả: Trên 70% người hút thuốc lá lậu là do hương vị hợp "gu" sử dụng, do tò mò hoặc do bạn bè mời; 15% sử dụng thuốc lá lậu là do giá cả.

Vị này nhấn mạnh thêm, việc tăng giá thuốc lá tại Việt Nam không phải là nguyên nhân chủ yếu làm tăng buôn lậu vì giá của phần lớn thuốc nhập lậu đều cao hơn giá thuốc cùng loại được sản xuất trong nước.

Bà Phạm Thị Hoàng Anh- Giám đốc Health Bridge, Tổ chức phi Chính phủ của Canada cũng khẳng định, tại Việt Nam, giá cả có vai trò rất nhỏ trong việc buôn lậu.

Bằng chứng là giá thuốc lá lậu cao hơn thuốc lá nội hợp pháp cùng nhãn hiệu 46%. Và theo tính toán, nếu thuế TTĐB tăng lên tới 140% cũng chưa thể làm giá thuốc lá trong nước cao hơn giá thuốc lá lậu.

Việc gia tăng buôn lậu thuốc lá phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như: Hiệu quả hoạt động kiểm soát buôn lậu, khả năng kiểm soát tại biên giới; khả năng kiểm soát mạng lưới bán lẻ thuốc lá tại các quốc gia; mức độ minh bạch hay tham nhũng trong công tác chống buôn lậu tại các nước.

Dự kiến, nếu được đa số thành viên Chính phủ nhất trí, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật thuế TTĐB được Bộ Tài chính đửa ra xin ý kiến rộng rãi từ cuối tháng 1/2014, sẽ được trình Quốc hội xem xét thông qua vào kỳ họp lần thứ 8, diễn ra vào tháng 10/2014 và áp dụng chính thức từ 1/7/2015.

Vy Hà (TH theo NDH)