Tại buổi họp chiều 17/6, Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son đã thông báo về quán triệt và triển khai đề án tái cơ cấu Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) theo quyết định của Thủ tướng.

Theo đó, Bộ trưởng Son cho biết đề án được xây dựng cho cả 2 năm 2014-2015 nhưng Bộ Thông tin & Truyền thông đặt mục tiêu hoàn thành ngay trong năm nay, để đưa VNPT hoạt động theo mô hình mới từ ngày đầu tiên của năm 2015. Quá trình này sẽ bao gồm việc điều chuyển 3 đơn vị (trong đó có Mobifone) từ VNPT về Bộ quản lý trực tiếp.

Cố gắng hoàn thành Cổ phần hóa

Tại Hội nghị công bố Quyết định của Thủ tướng về phê duyệt Đề án Tái cơ cấu VNPT giai đoạn 2014-2015 Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son cho biết: dự kiến trong quý III, Bộ sẽ trình Dự thảo nghị định về điều lệ hoạt động, cơ chế tài chính, mô hình tổ chức của VNPT lên Chính phủ. Hiện nay VNPT đã có trong tay điều lệ mẫu, do đó, việc mà Tập đoàn này cần sớm thực hiện là hoàn thiện dự thảo và trình lên Bộ để thẩm định, chỉnh sửa và trình Chính phủ.

VNPT và Bộ TT&TT cũng phải trình vốn điều lệ, kế hoạch sản xuất kinh doanh của Tập đoàn trong năm 2014 - 2015, giai đoạn đến 2020 - tầm nhìn đến 2030. Bộ sẽ thẩm định, trình Chính phủ phương án thành lập Công ty TNHH một thành viên VNPT - VinaPhone, VNPT - Media để tổ chức thực hiện. Bộ trưởng cho biết đang có hai hướng ý kiến về mô hình hoạt động của các đơn vị này: một là theo mô hình Tổng công ty; hai là theo mô hình Công ty. Hiện Bộ đang nghiêng theo hướng xây dựng VNPT - VinaPhone và VNPT - Media thành các Tổng công ty để có thể tương ứng với các Tập đoàn khác cùng ngành nghề kinh doanh, đảm bảo khả năng cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng cho doanh nghiệp. Chẳng hạn như Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel hiện đang hoạt động theo cơ chế Tập đoàn, với bên dưới là 5 Tổng công ty.

Dự kiến, quý III/2014, MobiFone sẽ tiến hành tổ chức lại thành một Tổng công ty hoàn chỉnh, hoàn thiện về bộ máy và đủ năng lực cạnh tranh với VinaPhone, Viettel. Đây là cơ sở để Bộ TT&TT có thể trình Chính phủ phương án cổ phần hóa nhà mạng này trong quý IV, đúng theo tinh thần của Quyết định 888.

Bộ trưởng cho biết "8 năm qua, chúng ta vẫn chưa cổ phần hóa được VMS nhưng năm nay, Bộ sẽ phải cố gắng thực hiện được nhiệm vụ này".

Tái cơ cấu phần còn lại của VNPT

Bộ trưởng khẳng định việc cơ cấu lại Tập đoàn sẽ phải được thực hiện trên tinh thần tinh gọn, giảm đầu mối trung gian, hạn chế ban bệ ở cả Công ty mẹ lẫn các công ty con bên dưới. Sau tái cơ cấu, chức năng chính của Tập đoàn là tập trung nghiên cứu xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển thị trường và mạng lưới; tổ chức thực hiện công tác cán bộ, đào tạo nhân lực; đầu tư tài chính để các công ty con đảm trách nhiệm vụ sản xuất kinh doanh; hợp tác quốc tế, thanh tra, kiểm tra....

Do đó, VNPT cần tích cực phân cấp, tạo quyền chủ động cho các đơn vị thành viên. Cụ thể: các công ty con sẽ không làm việc theo cơ chế xin - cho như trước đây mà sẽ thông qua cơ chế hợp tác, hợp đồng kinh tế, nâng cao hiệu quả hoạt động, kinh doanh.

Ngoài việc tăng cường phân cấp và giảm đầu mối, VNPT cũng cần phải có kế hoạch xử lý những nhân sự dôi dư sau tái cơ cấu. Đặc biệt, Tập đoàn phải minh bạch hóa mọi hoạt động, khi các số liệu đầu tư tài chính, kết quả kinh doanh đều phải công khai, minh bạch.

VNPT có thể nắm giữ 20% vốn của MobiFone sau cổ phần hóa

Sau tái cơ cấu, Bộ trưởng cho biết sẽ cùng Bộ tài chính thẩm định lại vốn điều lệ của tập đoàn. VNPT sau đó sẽ đảm nhiệm vai trò doanh nghiệp mẹ, thực hiện chức năng đầu tư vào các tổng công ty, công ty con hơn là hoạt động kinh doanh trực tiếp. Mô hình này được kỳ vọng sẽ giúp tinh giản bộ máy của công ty mẹ.

Toàn hệ thống VNPT có tới 53.500 lao động và sau tái cơ cấu thì sẽ có trường hợp dôi dư, đại diện của CNPT cho biết. Do đó, tập đoàn cần phải dự trù một khoản chi phí nhất định để xử lý vấn đề này.

Trong quá trình hoạt động của VNPT, việc thử nghiệm mô hình tập đoàn tại đây được coi là thành công lớn, tạo được những doanh nghiệp có sức cạnh tranh, quy mô lớn, tăng trưởng đều đặn……Nhưng kèm theo đó cũng có nhiều hạn chế như trong bản thân tập đoàn có nhiều doanh nghiệp kinh doanh cùng lĩnh vực, gây ra cạnh tranh nội bộ, đầu tư nhỏ lẻ. Điều này sẽ làm cho hiệu quả sản xuất kinh doanh, sức cạnh tranh kém, doanh thu tuy có tăng trưởng nhưng tỷ suất lợi nhuận thấp và giảm dần. Tong giai đoạn 2006-2011, VNPT được đánh giá là đầu tư lớn (128.854 tỷ đồng), song nhiều dự án còn chậm tiến độ hoặc phải hủy bỏ, gây lãng phí vốn.

Đại diện của Bộ TT & TT cho biết, sau khi tách khỏi VNPT, MobiFone sẽ được tổ chức lại trong quý III và hoàn thành cổ phần hóa. Với phương án này, VNPT có thể nắm giữ 20% vốn điều lệ của MobiFone, đây là tỷ lệ tối đa cho phép.

Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán TP HCM (HSC), giá trị hiện tại của Mobifone được ước tính khoảng 3,4 tỷ USD. Con số này có thể lên hơn 4 tỷ USD nếu doanh thu và lợi nhuận tiếp tục tăng sau khi tách khỏi VNPT.

Bích Ngọc (Tổng hợp)