Đầu tư mạo hiểm là việc cung cấp vốn tài chính cho các công ty ở giai đoạn khởi động tăng trưởng ban đầu.

Quỹ đầu tư mạo hiểm làm ra tiền bằng cách sở hữu cổ phần trong các công ty, các công ty này thường có một công nghệ mới hoặc mô hình kinh doanh trong ngành công nghiệp công nghệ cao, chẳng hạn như công nghệ sinh học, CNTT, phần mềm, vv.

Các đầu tư mạo hiểm điển hình xảy ra sau vòng cấp vốn gieo mầm cũng như như vòng tài trợ tăng trưởng (còn gọi là vòng chuỗi A) trong sự quan tâm của việc tạo ra hoàn vốn thông qua một sự kiện được hiện thực hóa được xảy ra, chẳng hạn như IPO hoặc bán công ty.

Quỹ tiên phong và lâu đời nhất tại Việt Nam là IDG Ventures Vietnam (IDGVV). Quỹ này đã đầu tư vào rất nhiều công ty trong giai đoạn đầu của làn sóng khởi nghiệp tại Việt Nam cách đây 10 năm và không ít trong số đó đã trở thành doanh nghiệp lớn, như Công ty cổ phần VNG, Công ty VC Corp, Công ty cổ phần Vật giá (vatgia.com)…

IDGVV đã và đang đầu tư vào 40 công ty, trong các lĩnh vực dịch vụ trực tuyến và mobile, công nghệ, truyền thông, giải trí và giáo dục. Với sự tăng trưởng mạnh mẽ của người dùng Internet và mobile, cùng sự bắt kịp nhanh chóng các dịch vụ trên nền Internet và mobile của khối doanh nghiệp, nên các công ty được đầu tư trong 2 năm qua đã đạt tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 30%/năm.

Nhờ đặc điểm quốc gia, thị trường và sự nhanh nhạy của các doanh nhân trẻ, làn sóng start-up của Việt Nam phát triển phong phú hơn rất nhiều nước trong khu vực, với sản phẩm dịch vụ đa dạng và đã có nhiều công ty vươn ra ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Dù vậy, start-up ở Việt Nam so với các nước phát triển hơn trong khối châu Á bị hạn chế hơn về nguồn tiếp cận vốn. Lý do là, các nước khác trong khu vực phát triển đồng đều về nhiều lĩnh vực kinh tế hơn, nên các nguồn vốn tài chính quốc tế cũng sẵn sàng hơn so với Việt Nam.

Công ty cổ phần Appota lọt vào Top 9 công ty khởi nghiệp (start-up) về nội dung số đáng được đầu tư nhất Đông Nam Á, giờ đã qua vòng gọi vốn thứ hai, được định giá lên tới vài chục triệu USD và đang là cái tên "nóng" được giới đầu tư săn lùng.

Tuy nhiên, sau nhiều lần chọn lựa, đàm phán, tìm hiểu, Appota đã được 1 quỹ của Singapore và 1 quỹ của Nhật Bản rót vốn.

Ông Đỗ Tuấn Anh, Tổng giám đốc Appota tuy không tiết lộ cụ thể về giá trị cũng như danh tính hai quỹ đầu tư này, nhưng đã khẳng định, ngoài vốn đầu tư, họ sẽ mang lại nhiều giá trị quan trọng hơn, như mạng lưới quan hệ, tư vấn chiến lược dài hạn.

Hiện có trên 5 quỹ đang chính thức hoạt động tại Việt Nam và một số quỹ không có trụ sở, nhưng vẫn quan tâm tới thị trường.

Trong khi đó, dù hoạt động tại Việt Nam từ năm 2007, nhưng Quỹ DFJV mới đầu tư vào 10 công ty. Trong khi đó, năm 2013, DFJV thoái toàn bộ phần vốn tại Công ty cổ phần VON (sở hữu KiemViec.com và HR Vietnam).

So với trước đây, khi các công ty khởi nghiệp mọc lên như nấm sau mưa và các quỹ đầu tư cũng giảm bớt được rủi ro vì có các tổ chức hỗ trợ đến khi công ty đó đủ lông, đủ cánh trước khi quỹ đầu tư nhảy vào, thì nay, các quỹ lại phải cạnh tranh với cả nhà đầu tư cá nhân.

Trong khi đó, không nhiều công ty có thể đem lại khả năng sinh lời tốt cho NĐT nên quỹ còn băn khoăn. Hơn nữa, trong mấy năm qua, việc huy động vốn cho quỹ không dễ, dù nhà đầu tư Mỹ, châu Âu, châu Á bắt đầu có xu hướng muốn bỏ tiền vào thị trường Việt Nam.

Trong tương lai gần, các công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ trong nông nghiệp, chuỗi cung ứng trong công nghiệp phụ trợ, thương mại điện tử, giải trí, quảng cáo và truyền thông sẽ tiếp tục đứng đầu danh mục ưu tiên rót vốn của các quỹ.

Hầu hết công ty khi nhận được vốn đầu tư từ các quỹ đều được đưa vào quỹ đạo và được hỗ trợ tốt nhất để đạt tốc độ tăng trưởng mong muốn của cả hai bên. Bản thân các doanh nghiệp start-up cũng thừa nhận, họ khó tồn tại một mình và đối đầu với những tập đoàn quốc tế lớn. Đến một lúc nào đó, tự họ cũng phải tìm cách bán lại hoặc sáp nhập vào các tập đoàn lớn trong và ngoài nước để cùng phát triển.

P.N.(Tổng hợp)