Hạnh phúc của một người nghệ sĩ là những tác phẩm để đời gắn liền với tên tác giả. Như khi nhắc tên Tô Hoài, người đọc sẽ nhớ ngay đến “Dế mèn phiêu lưu ký” của ông. Trong kinh doanh cũng xảy ra hiệu ứng tương tự, khi tên tuổi nhà lãnh đạo được gắn liền với doanh nghiệp.Như trường hợp “ông Vũ Trung Nguyên”, “bà Mai Thanh REE”..., hay một cái tên mà không ít nhà nông đều dễ dàng nhận ra: “ông Phong Đầu Trâu”.

“Phong Đầu Trâu” là tên gọi thân mật của ông Lê Quốc Phong, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, sau gần 30 năm gắn bó với thương hiệu phân bón Đầu Trâu.

Giám đốc "thử"

Bình Điền được thành lập từ năm 1973 với tên gọi ban đầu là Thành Tài Phân bón Công ty (Thataco). Trong những năm đầu, Công ty hoạt động mờ nhạt, thậm chí đứng trước nguy cơ bị xóa sổ vào năm 1989. Lúc đó, Lê Quốc Phong đã gặp Ban Lãnh đạo xin được làm Giám đốc “thử” trong 2 năm. Trước khi xảy ra sự kiện này, Lê Quốc Phong đang công tác tại Phòng Tổng hợp, phụ trách mảng thi đua. Nếu không có sự quả quyết của ông Phong ngày ấy, có lẽ đã không có một Phân bón Bình Điền của hôm nay.

Sau 25 năm dưới sự điều hành của Lê Quốc Phong, theo công bố của Bình Điền, họ đang chiếm thị phần lần lượt là 10%, 10% và 28% ở 3 thị tường tương ứng Bắc, Trung, Nam với tốc độ tăng trưởng sản lượng hằng năm khoảng 10%. Phân bón thương hiệu Đầu Trâu không chỉ phổ biến ở phía Nam mà nay đã mở rộng trên cả nước, thậm chí còn vươn tới một số nước lân cận với kim ngạch xuất khẩu gần 60 triệu USD.

25 năm như một giấc mộng dài mà ước mơ của anh chàng phụ trách thi đua đã trở thành hiện thực.

Sự thay đổi mô hình doanh nghiệp đã có những tác động tích cực đến hoạt động kinh doanh của Bình Điền. Sự khác biệt thể hiện rõ nhất ở tăng trưởng doanh thu từ gần 2.700 tỷ đồng năm 2009 đến hơn 6.500 tỷ đồng năm 2011. Tuy nhiên, trong một thị trường cạnh tranh mạnh như ngành phân bón, việc vươn lên dẫn đầu thị trường của họ đòi hỏi phải có những chiến lược kinh doanh xuất sắc.

“Đó chính là chiến lược sản phẩm tốt, đồng hành với nông dân, xây dựng hệ thống phân phối tốt và quảng bá thương hiệu hiệu quả”. Câu trả lời rất ngắn gọn nhưng không phải ai cũng thực hiện được. Và chỉ khi thực thi thành công cả 4 yếu tố trên, doanh nghiệp mới có thể tạo ra sự khác biệt.

Bên cạnh những sản phẩm tốt, chiến lược đồng hành cùng nông dân được ông chú trọng ngay từ những năm đầu. Đôi lúc, Bình Điền phải chịu lỗ trước hoặc cho nông dân sử dụng thử sản phẩm trước khi thu hoạch. “Đã tự tin với chất lượng sản phẩm nên sau khi cho nông dân dùng thử thấy tốt họ sẽ quay lại mua ngay, lúc đó mình từ từ nâng giá lên. Mình có thể chấp nhận bán lỗ nhưng bù lại là có được lòng tin của nông dân”, ông Phong đúc kết.

Với chiến lược thứ 3 - xây dựng hệ thống phân phối - Lê Quốc Phong đã đưa thương hiệu Đầu Trâu gần như phủ kín thị trường trong nước. Tốt không chỉ đơn thuần là hệ thống đại lý phân phối này trải rộng các cấp xuống đến cửa hàng bán lẻ tại địa phương mà đại lý còn phải là những nhà tư vấn giúp nông dân sản xuất hiệu quả hơn và bảo hành cho đến khi nhà nông thu hoạch xong vụ mùa. “Chiến lược xây dựng đại lý của Bình Điền chính là đã xây nhà trên nền đất cứng”, Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Bảo Vê, Đại học Cần Thơ nhận xét.

Cộng hưởng với chiến lược hệ thống phân phối tốt, quảng bá thương hiệu hiệu quả đã đóng góp vào thành công của Bình Điền. Cách quảng bá thương hiệu của Bình Điền cũng vô cùng gần gũi và thiết thực như việc thành lập đội bóng chuyền Bình Điền - Long An. Mặc dù chỉ chơi cho nông dân xem nhưng ông Phong tiết lộ mỗi năm đội bóng chuyền cũng ngốn hết gần 20 tỷ đồng của Công ty.

Chân dung nhà lãnh đạo

Không chỉ có tư duy kinh doanh khác biệt, Lê Quốc Phong còn được nhiều người biết đến như là một doanh nhân đa tài. Ít ai biết rằng ông vốn là dân Văn khoa Sài Gòn với khả năng viết truyện ngắn, viết nhạc, ca hát, chơi golf. Và ông còn là một doanh nhân đầy thiện tâm với nhiều hoạt động san sẻ cho xã hội.

Trong giới đánh golf, Lê Quốc Phong được đánh giá là một đối thủ có hạng. Với ông, golf không chỉ là môn thể thao để cân bằng cuộc sống mà còn cả những câu chuyện làm ăn. “Hơn 30% các vụ hợp tác làm ăn của Bình Điền được chốt trên sân golf. Cũng nhờ golf mỗi năm mình mang về được mấy tỉ đồng cho các bạn sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được đến trường”, ông Phong nói về thú vui của mình.

Ông là người khởi xướng Câu Lạc bộ Tiếp sức đến trường và Bình Điền là đơn vị tổ chức giải Golf gây Quỹ Tiếp sức đến trường hằng năm. Sau gần 11 năm, đã có gần 10.000 sinh viên nghèo nhận được học bổng từ quỹ này.

Tuy nhiên, bức chân dung về vị doanh nhân này không chỉ đơn sắc với những cái hay mà vài người có thể nhầm lẫn là may mắn, câu chuyện còn được ông tự vẽ thêm bằng những sai lầm trong thời gian điều hành Phân bón Bình Điền.

Nhớ về khoảng thời gian năm 2008, khi nguyên liệu đầu vào được nhập khẩu với giá 700 USD/tấn nhưng cuối năm khủng hoảng kinh tế thế giới đã khiến cho giá sụt giảm còn 300 USD/tấn. Năm đó, Bình Điền lỗ gần 24 triệu USD, mất sạch vốn. Lúc đó, hầu như doanh nghiệp phân bón nào cũng gặp phải khó khăn này vì nguyên liệu phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Thế nhưng, chỉ 1 năm sau đó Bình Điền đã xốc lại thị trường. Đến năm 2013, rủi ro nguồn cung nguyên liệu đầu vào cũng được giảm thiểu với hơn 80% nguyên liệu được mua trong nước.

Năm 2010, Lê Quốc Phong cũng suýt mắc sai lầm khi dự định nhảy vào lĩnh vực bất động sản. Lúc đó, Bình Điền đã ra quyết định chuyển văn phòng và xí nghiệp ở Bình Chánh sang làm khu dân cư. “Cũng may là thủ tục hóa giá khu đất gặp trục trặc, nếu không Bình Điền chắc cũng khốn đốn” ông Phong nói.

Và bài học lớn nhất ông có được từ những sai lầm đó là “cứ tập trung vào ngành cốt lõi mà làm để tránh những tổn thất không đáng có”, ông đúc kết.

Theo Gafin