4 cổ đông lớn “khóa” hơn 91% vốn
Mới đây, Công ty Cổ phần Kỹ thuật và Ô tô Trường Long (HoSE: HTL) có văn bản gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) thông báo về tình trạng chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng. Tại ngày chốt danh sách cổ đông 25/9, 4 cổ đông lớn đang nắm giữ hơn 10,9 triệu cổ phiếu HTL, tương đương 91,14% lượng cổ phiếu đang lưu hành. Với tỷ lệ cổ phần đang tập trung cao vào nhóm cổ đông lớn, Ô tô Trường Long chưa đáp ứng điều kiện này.
Trước tình trạng trên, Ô tô Trường Long cho biết đang làm việc với các cổ đông lớn để tìm phương án xử lý và khắc phục, song đến thời điểm chốt danh sách cổ đông 25/9, cơ cấu sở hữu vẫn chưa có chuyển biến đáng kể.
Đây là lần thứ ba trong năm 2026 Ô tô Trường Long tiến hành công bố thông tin về vấn đề này. Trước đó, doanh nghiệp đã có các thông báo vào ngày 8/1 và 15/4, song cơ cấu cổ đông lớn về cơ bản chưa có thay đổi đáng kể.
Theo quy định, doanh nghiệp có thời hạn một năm để khắc phục tình trạng này. Như vậy, Trường Long hiện chỉ còn khoảng 3 tháng để hoàn tất việc xử lý trước khi đối mặt với nguy cơ bị hủy tư cách công ty đại chúng.
Theo số liệu được công bố tại ngày 30/6/2026, cơ cấu sở hữu của Ô tô Trường Long tập trung chủ yếu vào nhóm cổ đông lớn. Vợ chồng Chủ tịch HĐQT Nguyễn Thị Kiều Diễm và ông Lã Văn Trường Sơn, Thành viên HĐQT kiêm Giám đốc, đang sở hữu tổng cộng khoảng 61% vốn doanh nghiệp.
Trong đó, ông Lã Văn Trường Sơn sở hữu hơn 3,7 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 31% vốn điều lệ, còn bà Nguyễn Thị Kiều Diễm nắm hơn 3,6 triệu cổ phiếu, tương ứng 30,7%.
Hai cổ đông lớn còn lại là Chairatchakarn (Bangkok) Co. Ltd của Thái Lan, sở hữu gần 3 triệu cổ phiếu, tương đương 24,6% vốn, và Aichi Hino Motor Co. Ltd của Nhật Bản với 600.000 cổ phiếu, chiếm khoảng 5% vốn điều lệ.
Tính chung, 4 cổ đông lớn đang nắm 10.936.638 cổ phiếu HTL, tương đương 91,14% tổng số cổ phiếu lưu hành. Điều này đồng nghĩa phần cổ phiếu nằm ngoài nhóm cổ đông lớn chỉ còn chưa đến 9%.
Trong khi bài toán cơ cấu cổ đông chưa được giải quyết, Ô tô Trường Long vẫn thực hiện kế hoạch phân phối lợi nhuận năm 2025. Ngày 24/9, doanh nghiệp đã chốt quyền nhận cổ tức bằng tiền với tỷ lệ 20%, tương đương 2.000 đồng/cổ phiếu. Tổng số tiền dự kiến chi khoảng 24 tỷ đồng, ngày thanh toán là 26/10.
Với tỷ lệ sở hữu hiện tại, vợ chồng Chủ tịch HĐQT dự kiến nhận tổng cộng hơn 14,6 tỷ đồng cổ tức. Chairatchakarn (Bangkok) Co. Ltd dự kiến nhận hơn 5,9 tỷ đồng, trong khi Aichi Hino Motor nhận khoảng 1,2 tỷ đồng.
Kinh doanh phục hồi, thanh khoản cổ phiếu ảm đạm
Theo tìm hiểu, tiền thân của Ô tô Trường Long là Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ Trường Long, thành lập tháng 2/1998, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh các thiết bị chuyên dùng, đặc biệt là sản phẩm cần cẩu.
Giai đoạn 2001 - 2005 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi doanh nghiệp trở thành đại lý 3S chính thức của Hino Motor Việt Nam, đồng thời thành lập bộ phận thiết kế kỹ thuật và đưa vào vận hành xưởng sản xuất xe tải, xe chuyên dùng tại TP.HCM. Trong giai đoạn 2006-2010, Ô tô Trường Long phát triển mô hình “one stop shopping”, cung cấp xe tải Hino cùng các dịch vụ liên quan tại một địa điểm.
Năm 2007, doanh nghiệp tiến hành cổ phần hóa và khai trương Trung tâm đăng kiểm tại TP.HCM. Cũng trong năm này, Sumitomo Corporation ký hợp đồng hợp tác chiến lược và nắm giữ 25,56% vốn điều lệ của Ô tô Trường Long.
Ba năm sau, cổ phiếu HTL chính thức niêm yết trên HoSE. Tháng 1/2014, Chairatchakarn (Bangkok) Co. Ltd, một trong những đại lý lớn của Hino tại Thái Lan, trở thành cổ đông chiến lược của Trường Long với tỷ lệ sở hữu 18%. Đến tháng 10/2016, Aichi Hino Motor Co. Ltd của Nhật Bản mua 5% cổ phần và trở thành cổ đông lớn.
Sau nhiều lần tăng vốn, tỷ lệ sở hữu của các cổ đông chiến lược thay đổi, hình thành cơ cấu sở hữu hiện tại.
Về hoạt động kinh doanh, giai đoạn 2014 - 2016 được xem là thời kỳ tăng trưởng mạnh của Ô tô Trường Long khi doanh thu duy trì trên 1.000 tỷ đồng, còn lợi nhuận có năm vượt 135 tỷ đồng. Những năm sau đó, doanh thu chịu áp lực từ cạnh tranh nhưng vẫn duy trì quy mô đáng kể. Năm 2022, doanh thu một lần nữa vượt mốc 1.000 tỷ đồng.
Bước sang năm 2026, kết quả kinh doanh của Ô tô Trường Long ghi nhận sự phục hồi rõ nét. Báo cáo tài chính bán niên cho thấy doanh thu đạt 444 tỷ đồng, tăng 78% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận gộp đạt 55 tỷ đồng, tăng 94%, trong khi doanh thu hoạt động tài chính đạt 1,3 tỷ đồng, cao gấp 5,3 lần cùng kỳ.
Ở chiều ngược lại, chi phí tài chính tăng 141%, lên 2,7 tỷ đồng. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp lần lượt đạt 14,7 tỷ đồng và 12,6 tỷ đồng, tăng 23% và 29,5%. Dù các khoản chi phí đồng loạt tăng, lợi nhuận gộp cải thiện mạnh giúp Ô tô Trường Long ghi nhận 26,8 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong 6 tháng đầu năm, cao gấp gần 3,2 lần mức 8,4 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu HTL hiện đang giao dịch ở mức 20.000 đồng/cp với thanh khoản hạn chế.
Lịch sử giao dịch cho thấy mã này từng trải qua những nhịp biến động khá mạnh. Từ vùng giá dưới 10.000 đồng/cp, mã này có giai đoạn tăng nhanh lên trên 20.000 đồng, thậm chí có thời điểm tiến sát 25.000 đồng/cp. Sau khi lập vùng giá cao, HTL bước vào nhịp điều chỉnh và hiện quay trở lại dao động quanh mốc 20.000 đồng.
Đáng chú ý, thanh khoản mỏng là đặc điểm xuyên suốt của cổ phiếu này, gắn với cơ cấu sở hữu cô đặc. Trong bối cảnh lượng cổ phiếu thực sự được giao dịch tự do trên thị trường hạn chế, khiến chỉ một lượng giao dịch không quá lớn cũng có thể tạo ra biến động đáng kể về giá.
Điều này cũng phần nào lý giải những nhịp tăng nhanh nhưng điều chỉnh cũng khá mạnh của HTL trong quá khứ. Khi lực cầu xuất hiện, lượng cổ phiếu lưu hành bên ngoài nhóm cổ đông lớn không nhiều có thể khiến giá dễ tăng nhanh; ngược lại, trong những thời điểm lực cầu suy yếu, thanh khoản thấp cũng khiến khả năng hấp thụ lượng bán hạn chế.
