Cắt nguồn cung khí đốt

Từ nhiều tuần nay, Nga cảnh báo sẽ chuyển sang hệ thống thanh toán trước trong trường hợp các cuộc đàm phán thất bại, cũng đồng nghĩa với việc Nga cắt nguồn cung cấp khí đốt cho Ukraine và sẽ chỉ nối lại nếu Ukraine thanh toán trước tiền khí đốt.

Sự thật nói trên cuối cùng cũng đã xảy ra sau những cuộc đàm phán không đạt được bất cứ thỏa thuận nào nhằm giải quyết về tranh chấp giá khí đốt. Nga đã quyết định ngừng cung cấp khí đốt cho Ukraine vào ngày 16/6 qua.

Tập đoàn Gazprom của Nga tuyên bố Ukraine giờ sẽ phải trả trước tiền nếu muốn mua khí đốt, sau khi không trả được 1,95 tỉ USD trong tổng số 4,5 tỉ USD tiền nợ. Cùng lúc, tập đoàn năng lượng Gazprom của Nga cho biết, đã đệ đơn kiện Công ty dầu khí quốc gia Naftogaz của Ukraine lên Tòa án trọng tài quốc tế ở Stockholm (Thụy Điển) để đòi nợ. Phía Ukraine nói họ còn khí dự trữ cho tới tháng 12.

Ukraine “bơ vơ”

Ngay sau quyết định của Nga, Thủ tướng lâm thời Ukraine Arseny Yatsenyuk  đã ban bố tình trạng khẩn cấp đối với lĩnh vực năng lượng của nước này.

Thủ tướng Yatsenyuk đã chỉ thị Bộ Năng lượng và Bộ Tư pháp Ukraine chuẩn bị một dự luật về tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực năng lượng, dự luật thu hút đầu tư từ Mỹ và Liên minh Châu Âu nhằm hiện đại hóa mạng lưới vận chuyển khí đốt của Ukraine. Ông Yatsenyuk cũng yêu cầu Ủy ban điều phối năng lượng quốc gia ban hành thuế đối với việc vận chuyển khí đốt của Nga qua lãnh thổ Ukraine.

Trước đó vào ngày 5/3, EC đã đồng ý một chương trình tổng quát cung cấp cho Ukraine 11 tỉ USD viện trợ và các khoản vay trong những năm tới để giúp nước này ổn định nền kinh tế à giải quyết những vấn đề nội bộ và cả những tranh chấp khí đốt với Nga. Phía Mỹ cũng hứa hẹn sẽ viện trợ cho Ukraine khoản tiền 1 tỷ USD.

Từ đó, Ukraine đã “ảo tưởng” và có thêm tự tin để đối đầu với Nga trong “cuộc chiến” khí đốt này.

Tuy nhiên, cho đến nay, những gì mà Ukraine nhận được mới chỉ là khoản tiền 250 triệu euro do tổ chức EU giải ngân hôm 13/6 vừa qua và vài chục triệu USD (tính bằng hàng hóa và khí cụ quốc phòng không sát thương) mà Mỹ viện trợ hồi tháng 5/2014.

Không ai có thể trả lời trước được số tiền viện trợ khổng lồ như đã hứa hẹn bao giờ sẽ hoàn toàn đến tay Ukraine. Đến khi chuẩn bị không có nhiên liệu thì Ukraine mới thực sự ngỡ ngàng nhận ra sự “chơ vơ” của mình.

Nga đã hết sức không khéo tung ra “đòn hiểm” trong ván bài kinh tế của mình. Không ai có thể can thiệp vì Nga không hề sử dụng đến bất kỳ một loại vũ khí nào. Có thể nói, Ukraine đang trong tình thế “nằm gọn trong lòng bàn tay” của Nga. Cuộc khủng hoảng chính trị và kinh tế nước này khó mà mở ra một lối thoát nào trong thời điểm hiện tại.

Nguyễn Hằng (TH)