SCMP dẫn nội dung một báo cáo của S&P Global Ratings hôm thứ Hai. Theo đó, thị trường trái phiếu Trung Quốc được nhận định đang đối mặt với tình trạng vỡ nợ gia tăng, do căng thẳng kéo dài trên thị trường nhà ở, nơi nhiều năm nới lỏng và kích thích kinh tế của chính phủ vẫn chưa mang lại hiệu quả.
Kể từ năm 2020, trong bối cảnh khủng hoảng do sự vỡ nợ của Tập đoàn China Evergrande – nhà phát triển bất động sản nợ nần nhiều nhất thế giới – khoảng 40% trái phiếu trong nước được tái cấu trúc đã bị vỡ nợ. Tình trạng hỗn loạn này càng trầm trọng hơn do sự vỡ nợ của Country Garden hai năm sau đó và China Vanke hai năm sau nữa.
Bất chấp các biện pháp kích thích kinh tế, cho vay doanh nghiệp đã giảm trong ba năm liên tiếp, và cho vay hộ gia đình trong sáu năm. Việc phát hành trái phiếu chính phủ đã tăng lên, nhưng phần lớn được sử dụng để hoán đổi nợ thay vì mở rộng tín dụng mới.
“Thị trường nhà ở Trung Quốc đã chứng kiến ba đợt suy thoái lớn trong cuộc khủng hoảng này. Hai trong số đó đã dẫn đến sự gia tăng đột biến các vụ vỡ nợ. Đợt thứ ba, hiện đang hình thành, có thể dẫn đến điều tương tự vào năm 2027”, ông Charles Chang, người đứng đầu bộ phận doanh nghiệp khu vực Đại Trung Hoa tại S&P Global Ratings, cho biết. “Cuộc khủng hoảng hiện tại đã để lại những lo ngại về rủi ro hệ thống đang bị trầm trọng thêm bởi cuộc xung đột với Iran.”
Lulu Shi, giám đốc xếp hạng doanh nghiệp khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Fitch Ratings, cho biết việc gia hạn hoặc hoán đổi nợ có thể giảm bớt áp lực thanh khoản nhưng sẽ không giải quyết được những thách thức cơ bản của các nhà phát triển, bao gồm cấu trúc tài chính không bền vững, dòng tiền yếu do doanh số bán hàng giảm sút và niềm tin suy giảm của người mua nhà và các tổ chức tài chính.
Ông Shi cho biết: “Nếu những yếu tố cơ bản này không được cải thiện, việc vỡ nợ lần nữa gần như là điều không thể tránh khỏi”. Mặc dù những trở ngại như vậy có thể làm xói mòn thêm niềm tin, ông Shi nhận định tác động của chúng đối với ngành xây dựng nhà ở có thể sẽ ít nghiêm trọng hơn so với các giai đoạn trước của cuộc khủng hoảng.
“Theo quan điểm của chúng tôi, niềm tin của người mua nhà hiện nay dường như ít phụ thuộc vào tình hình tài chính của các nhà phát triển bất động sản mà lại bị hạn chế nhiều hơn bởi những khó khăn về cấu trúc, bao gồm tăng trưởng thu nhập chậm và tỷ lệ nợ hộ gia đình cao”, ông Shi đưa ra quan điểm.
Các chỉ thị của chính phủ nhằm ngăn chặn tình trạng vỡ nợ hoàn toàn đã giúp giảm số vụ vỡ nợ mới trong năm nay, với tỷ lệ vỡ nợ cả trong nước và ngoài nước đều giảm xuống bằng 0 tính đến thời điểm hiện tại.
Theo báo cáo của S&P, trái phiếu doanh nghiệp ngoài nước đáo hạn sẽ giảm xuống còn 71,1 tỷ USD trong năm nay và 56,8 tỷ USD vào năm 2027. Trái phiếu đáo hạn trong lĩnh vực bất động sản sẽ giảm gần một nửa, từ 22 tỷ USD trong cùng kỳ. Trái phiếu trong nước đáo hạn của các công ty sẽ tăng 16% trong năm nay lên 7,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,1 nghìn tỷ USD) trước khi giảm xuống còn 5,6 nghìn tỷ nhân dân tệ vào năm 2027, theo báo cáo của S&P.
Ông Chang cảnh báo rằng tỷ lệ vỡ nợ giảm sẽ càng làm khó khăn hơn việc phân biệt tín dụng trên thị trường trái phiếu Trung Quốc, khi lợi suất giảm trên toàn bộ phổ tín dụng. Ông nói: “Nếu không có các yếu tố điều chỉnh như vỡ nợ, thị trường sẽ càng khó phân biệt và định giá rủi ro, cũng như phân bổ tín dụng một cách hiệu quả”.
Trong 5 năm qua, lĩnh vực bất động sản ghi nhận số vụ vỡ nợ và gia hạn nợ nhiều hơn bất kỳ ngành nào khác. Năm ngoái, lĩnh vực này chiếm 75 trái phiếu tín dụng vỡ nợ hoặc gia hạn với tổng giá trị 78,3 tỷ nhân dân tệ, tương đương 66,5% tổng số, theo một báo cáo gần đây của Công ty Chứng khoán Huayuan.
Báo cáo cho biết, các vụ vỡ nợ tập trung ở các khu vực kinh tế phát triển, với tỉnh Quảng Đông, Bắc Kinh, Thượng Hải, Phúc Kiến và Hồ Bắc nằm trong top 5. “Mặc dù số vụ vỡ nợ trái phiếu tín dụng bất động sản đã giảm hàng năm kể từ năm 2022, nhưng lĩnh vực này vẫn phải đối mặt với rủi ro hệ thống rộng lớn trong năm ngoái”, ông Liao Zhiming, chuyên viên phân tích trưởng mảng trái phiếu tại Công ty Chứng khoán Huayuan, cho biết trong báo cáo. “Các nhà phát triển lớn như China Vanke, và các nhà phát triển tầm trung như Sino-Ocean Group, China Aoyuan Group và Logan Group, vẫn đang chịu áp lực.”
