Gian nan một hành trình đi… kiện

Sau khi Báo Kinh doanh & Pháp luật đăng bài “ Tiếng kêu cứu của mẹ Việt Nam Anh Hùng” thì rất nhiều bạn đọc gọi đến. Báo Kinh doanh & Pháp luật tiếp tục đăng tải sự việc. 

Mẹ VNAH Phạm Thị Lành sinh năm 1917. Mẹ là thương binh ¾ và  được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc Lập hạng Ba và Huân chương Kháng Chiến hạng Nhì. Chồng mẹ là liệt sĩ (LS) Trần Chúc. Mẹ có 9 người con trong đó có hai người là LS Trần Công Phát và LS Trần Thị Lý. 

Mẹ Lành quê gốc ở xã Tam Dân, TX Tam Kỳ, Quảng Nam. Năm 1989, khi 72 tuổi mẹ chuyển ra sống tại phường An Hải Tây, TP. Đà Nẵng ở với người con trai thứ là anh Trần Công Minh, lúc đó đang công tác CA phường An Hải Tây.

Ra Đà Nẵng, mẹ không có chỗ ở ổn định, phải ở tạm hiên nhà ở tổ 24 phường An Hải Tây. Đến tháng 6.1992, UBND phường An Hải Tây lại cắt các khoản tiền chính sách của mẹ Lành với lý do: “Bà Lành không phải dân thường trú, không có chỗ ở ổn định tại phường”. Lúc này ông Đỗ Trọng Bê là Phó Chủ tịch UBND phường có ký xác nhận chữ ký của cán bộ Ban TBXH phường trong văn bản.

Đây chính là thời điểm đã đẩy Mẹ VNAH Phạm Thị Lành phải đi vào con đường khiếu kiện gian nan cho đến tận ngày hôm nay khi mẹ đã 97 tuổi.

Ngày 6.11.1992, Sở LĐTBXH tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng (cũ) đã phải gửi CV đến UBND TP. Đà Nẵng và UBND phường An Hải Tây yêu cầu giải quyết khiếu nại của mẹ Lành về nhà tình nghĩa và trả tiền chế độ chính sách hàng tháng cho mẹ Lành.

CV của Sở LĐTBXH tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng nêu rõ: “Qua thực tế đến nay bác vẫn chưa có nơi nào ở ổn định để thờ phụng liệt sĩ mà phải chịu cảnh cơ cực ở tạm hiên nhà tại tổ 24 phường An Hải Tây”.

Tặng nhà tình nghĩa… rồi thu lại

Đến ngày 12.12.1992, UBND TP. Đà Nẵng có QĐ 1826/QĐUB cấp cho mẹ một phần diện tích chính ngôi nhà mẹ đang ở tạm ngoài hiên (tổ 24 đường Hà Thị Thân, phường An Hải Tây) với 20,35 m2 nhà (phía trước) và 7,4 m2 hiên. Phần phía sau ngôi nhà 21,65 m2, thành phố cấp cho Phan Văn Minh và Phan Văn Là là hai con liệt sĩ mồ côi.

Theo anh Trần Công Minh – con trai Mẹ Lành kể lại: “Sau đó, đó TP. Đà Nẵng chuyển hai con liệt sĩ đi chỗ khác và sửa sang phần nhà này thành nhà tình nghĩa và trao tặng cho mẹ Lành”. 

Diện tích nhà mẹ Lành ở tổ 24 đường Hà Thị Thân là 49.4 m2 và có khuôn viên sử dụng hơn 77 m2 đất nên có tổng diện tích 119.9 m2. Gia đình mẹ Lành sử dụng ổn định, không tranh chấp với ai từ đó đến khi bị thu hồi năm 2008 để thực hiện Dự án mở rộng đường Hà Thị Thân.

Trao đổi với PV, gia đình mẹ Lành chia sẻ : Ông Trần Văn Minh khi đó là Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng còn khẳng định: “Nhà đất của hộ bà Phạm Thị Lành (Mẹ VNAH) có nguồn gốc do Nhà nước giao quyền sử dụng theo diện chính sách không thu tiền sử dụng đất…”. Tuy nhiên, khi bị thu hồi 119.9 m2 đất, gia đình mẹ Lành đã “không được bồi thường thiệt hại về đất”. 

Theo LS Nguyễn Anh Tuấn (Công ty Luật TNHH Trường Lộc, Đoàn LS TP. Hà Nội): “Trường hợp mẹ VNAH Phạm Thị Lành cho thấy mẹ đã được Nhà nước giao quyền sử dụng đất (SDĐ), không thu tiền SDĐ. Thông qua việc giao nhà tình nghĩa cũng có nghĩa là nhà nước giao quyền SDĐ gắn liền nhà tình nghĩa cho mẹ. Theo quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 50 Luật Đất đai 2003, mẹ  Lành có đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền SDĐ. Theo khoản 1, Điều 42 Luật Đất đai 2003, khi UBND TP. Đà Nẵng thu hồi, giải tỏa thì phải đền bù về nhà, đất cho hộ mẹ Lành theo quy định của pháp luật”.

PV Báo Kinh doanh & Pháp luật đã đến lô đất mẹ Lành bị thu hồi ở đường Hà Thị Thân (ảnh). Sau khi thực hiện xong dự án, đất của mẹ Lành vẫn nguyên vẹn và hiện có vị trí nằm tại ngã ba đường Hà Thị Thân – Trần Hưng Đạo. Sau 6 năm bị giải tỏa thu hồi, lô đất này vẫn bị bỏ hoang và là nơi tập kết đồ đồng nát. 

Thực hư câu chuyện này ra sao, PV báo Kinh doanh & Pháp luật sẽ tiếp tục điều tra rồi phản ánh đến bạn đọc.

Đức Anh