Cá heo còn có tên là cá nanh heo (Botia modesta bleeker), một loài cá nước ngọt, được phân bố tự nhiên trên các sông Tiền và sông Hậu, nhiều nhất là thủy vực thuộc tỉnh An Giang. Đặc điểm của cá heo là con đực thường nhỏ và thon dài hơn cá cái, mình có sọc. Cá heo cái con to bằng ba ngón tay, da xanh bóng, đuôi màu đỏ cam, thịt thơm ngon, giá trị kinh tế cao hơn con đực. Trong thiên nhiên, cá cái chiếm tỷ lệ cao hơn cá đực. Do đó, người nuôi chỉ chọn cá cái làm giống để đạt năng suất và chất lượng cao hơn.
Đây là 1 trong 8 loài cá nước ngọt thuộc giống Botia phân bố khá phổ biến ở vùng hạ nguồn sông Mêkông như Thái Lan, Lào, Campuchia và vùng ĐBSCL của Việt Nam. Cá heo là đối tượng mới, thịt ngon, giá trị kinh tế cao nên được nhiều người khai thác, nuôi lồng bè, vừa phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ vừa bảo tồn một nguồn lợi quý hiếm.
Anh Bùi Chí Linh, ở ấp Vĩnh Phú, xã Vĩnh Hội Đông, H.An Phú (An Giang) là một trong những người đầu tiên nuôi thành công cá heo nước ngọt. Anh Linh cho biết: "Nếu cá heo thu hoạch vào tháng nghịch, mùa nắng, giá có thể lên đến 500.000 đồng/kg. Năm nay giá cá heo cao hơn năm rồi từ 80.000 - 120.000 đồng/kg, nhưng nguồn cung không đủ cầu. Thị trường tiêu thụ mạnh nhất là nhà hàng các tỉnh thành ĐBSCL và TP.HCM".
Ngay trong vụ nuôi đầu tiên, anh Linh bỏ túi trên 100 triệu đồng, lợi nhuận gấp nhiều lần nuôi cá cóc, mè hôi. Nhận thấy loài cá này dễ nuôi, ít hao hụt, anh Linh mạnh dạn chuyển sang nuôi đại trà. Với 200kg cá giống cho mỗi bè, sau khoảng 10 tháng nuôi có thể cho thu hoạch từ 400- 500kg cá thương phẩm. Năm 2013, với 11 bè cá, trong đó có 8 bè cá heo nước ngọt. Anh Linh còn lãi khoảng 700 triệu đồng, sau khi trừ chi phí.
Nuôi cá heo nước ngọt mang lại nguồn thu lớn cho ngư dân.
Năm 2010, tại An Giang chỉ có vài hộ nuôi cá heo trong bè, nay đã có hơn 50 hộ. Bình quân, một hộ nuôi từ 5 6 bè (mỗi bè rộng 3 m dài 5 m, nuôi khoảng 1.500 con).
Theo thống kê của một số chuyên gia thế giới, hiện nay cứ 3 người có 1 người dùng thực phẩm sông nước. Hơn nữa, hiện nay là thời “tôm cá đang dần dần thay thế cho gia súc, gia cầm” vì các món ăn từ thủy sản không những an toàn mà còn cung cấp 15% nguồn protein cho con người.
Cá heo nước ngọt đã và đang là loài cá bạc tỷ giúp nông dân An Giang phát triển kinh tế.
Dương Khang (tổng hợp theo AGO)