Trên Facebook, nhiều thành viên bức xúc việc giá điện tháng 5 tăng bất thường. Trong tháng 4, tiền điện nhà chị Bình (Hải Phòng) chỉ có 500 nghìn đồng. Thế nhưng, đến tháng 5, nhân viên thu tiền điện vào nhà thu với hóa đơn đỏ là 1 triệu đồng. Ngạc nhiên, chị Bình hỏi tại sao tiền điện tháng này nhà em nhiều như thế thì nhận được câu nói: "Mùa hè oi bức, tiền điện nhà ai chẳng tăng, nhà cô thế này là còn ít".

Bực bội, chị Bình nói không đóng tiền, để đến tháng sau đóng và cầm hóa đơn lên Sở điện lực khiếu nại. Nhân viên thu tiền lườm nguýt rồi nói tỉnh bơ: “Tùy chị, nếu không đóng tiền điện tháng này thì gia đình chị sẽ bị cắt điện sau 15 ngày nữa. Điều này đã được ghi trong điều 6 khoản 23 Luật điện lực, còn có khiếu nại gì thì sau khi xem xét EVN sẽ trả lại tiền hay xử lý ra sao… còn tùy”.

Không muốn rắc rối, chị Bình đóng đủ tiền cho người thu. Chị viết lên trang cá nhân trên Facebook: “Đang có nghi án EVN tháng rồi hack tiền điện của rất nhiều hộ gia đình tăng lên gấp đôi với lý giải: trời nóng các hộ dùng nhiều điện, nhưng không thuyết phục. Kỳ diệu thay là nhà nào bị đội tiền lên toàn là gấp đôi so với tháng trước chứ không thấy gấp rưỡi hay lẻ lẻ?”.

Lạ lùng, không chỉ chị Bình mà còn rất nhiều các mẹ khác cũng bị "phù phép" hóa đơn tiền điện. Mẹ Ruby Nguyễn bức xúc: "Nhà em cũng bị lên giá tiền gấp đôi so với tháng trước, chẳng lẽ cách nhau vài km mà chị em mình rủ nhau dùng điện tăng lên, EVN tài thế".

Tại Hà Nội, hóa đơn tiền điện của các gia đình còn thi nhau "nhảy múa" không theo nhịp, gia đình ông Hùng (phố Võng Thị, Tây Hồ, Hà Nội) mấy tháng nay khi nhận hóa đơn tiền điện đều tròn xoe mắt nhìn nhau. Theo lời ông Hùng kể lại, bình thường những tháng trước đây, tiền điện gia đình ông luôn ở mức 1,5 triệu đồng (có thể chênh nhau vài chục nghìn nhưng chưa bao giờ chênh lệch quá 100 nghìn đồng).

Tuy nhiên, tháng 3/2014, tiền điện gia đình ông chỉ có 890 nghìn đồng. Cầm hóa đơn mà ông còn phải xem đi xem lại vì sợ nhầm với gia đình khác. Niềm vui "dùng điện tiết kiệm" chưa được bao lâu, tháng 4/2014, hóa đơn điện nhà ông Hung lên đến 1,9 triệu đồng. Đến tháng 5/2014, hóa đơn điện lại "nhảy múa" lên đến 2,3 triệu đồng. 

Xem xét lại các thiết bị điện, trong tháng 5, gia đình ông đã hạn chế và không dùng bình nước nóng, cả gia đình lại đi nghỉ mát hẳn 1 tuần trong Nha Trang. Thấy hóa đơn tiền điện tăng bất thường, ông hỏi lại thì được cô nhân viên thu tiền điện giải thích: vì gia đình bác đóng giữa tháng nên chúng cháu “chốt sổ” vào tháng 5, sang nửa tháng 6 tính giá khác".

Tương tự, hóa đơn tiền điện của gia đình bác M. (Kim Mã quận Ba Đình) cũng tăng cao bất thường. Bác đã yêu cầu nhân viên đến xem lại số điện nhà mình, bởi công tơ ở tít trên cao, không phải ai cũng leo lên xem được. Thế nhưng, kết quả khớp với số điện trên hóa đơn. Vậy là, bác M. vẫn ngậm ngùi đóng tiền.

Chuyện minh bạch trong cách tính giá điện và xăng dầu của Việt Nam còn khiến chuyên gia của Liên hợp quốc – bà Michaela Prokop hoài nghi về lý do tăng giá nguồn năng lượng thiếu minh bạch chứng tỏ hoạt động thiếu hiệu quả. Thế nhưng, dù bị chất vấn trước Quốc hội nhưng người đứng đầu Bộ Công thương, nơi quản lý 3 DNNN trong ngành năng lượng là EVN, PVN và Vinacomin cũng chỉ thừa nhận chứ chưa có động thái gì có thể giải quyết một thực tế: người dân ngày càng phải mua giá điện, giá xăng tăng cao hơn, chứ ít khi thấy giảm.

Tiếp đó, chuyện EVN mua điện Trung Quốc với giá cao gấp 3 lần so với giá điện mua của các doanh nghiệp nội địa ngoài EVN, mới đây, đã được GS.TS Đặng Đình Đào thông tin trên báo Dân trí. Thậm chí, các doanh nghiệp trên muốn tham gia “thị trường điện cạnh tranh” cũng rất khó do EVN đặt ra yêu cầu quá cao.

Tính bình quân mỗi năm ngành điện cần khoảng 4,9 tỷ USD. Trong đó, trung bình mỗi một dự án nhiệt điện, EVN sẽ cần vay tới 1-1,2 tỷ USD, thì quả thật, việc tăng giá điện cho 90 triệu dân Việt theo lịch trình hàng năm sẽ không bao giờ dứt. Và đương nhiên, giá điện sẽ chỉ có tăng chứ không giảm, bởi còn ai sẽ gánh nợ hộ cho EVN ngoài người dân.

Tú Anh (tổng hợp)