Người hụt hơi vì giá vốn, kẻ bứt tốc nhờ biên gộp
Công ty cổ phầnVĩnh Hoàn (HOSE: VHC) ghi nhận doanh thu thuần quý II đạt 3.444 tỷ đồng, tăng 7,9% so với cùng kỳ. Giá vốn tăng chậm hơn doanh thu giúp lợi nhuận gộp tăng 12,1%, lên 709,6 tỷ đồng. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế lại giảm 8,5%, còn 493,3 tỷ đồng.
Nguyên nhân nằm ở sự đảo chiều của các khoản mục ngoài hoạt động kinh doanh chính. Doanh thu tài chính giảm 53,8%, còn 51,9 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính tăng hơn 7 lần lên 34,4 tỷ đồng. Chi phí lãi vay tăng hơn gấp đôi, còn chi phí bán hàng tăng 15,9%.
Công ty cổ phần Nam Việt (Navico, HOSE: ANV) chịu áp lực lớn hơn. Doanh thu quý II tăng 12,2%, đạt 1.937 tỷ đồng, nhưng giá vốn tăng tới 31,1%, khiến lợi nhuận gộp giảm 35,9%, còn 311,8 tỷ đồng. Cùng với chi phí tài chính tăng hơn gấp đôi, chi phí bán hàng tăng 25,7% và chi phí quản lý tăng 20,4%, lợi nhuận sau thuế giảm tới 59,5%, còn 134 tỷ đồng.
Lũy kế 6 tháng, Nam Việt đạt 3.778 tỷ đồng doanh thu, tăng 33,4%, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 29%, xuống 330 tỷ đồng. Trường hợp của ANV cho thấy tăng trưởng doanh thu sẽ không nhiều ý nghĩa nếu giá vốn tăng nhanh hơn tốc độ bán hàng.
Ở chiều ngược lại, Minh Phú và Sao Ta cho thấy chỉ cần cải thiện biên gộp, lợi nhuận có thể tăng nhanh hơn nhiều so với doanh thu.
Công ty cổ phần Tập đoàn thủy sản Minh Phú (UPCoM: MPC) đạt 3.952 tỷ đồng doanh thu quý II, tăng 9,2%, trong khi giá vốn chỉ tăng 7%. Nhờ vậy, lợi nhuận gộp tăng tới 50,4%, lên 649,6 tỷ đồng; biên lợi nhuận gộp tăng từ 11,9% lên 16,4%. Lợi nhuận sau thuế đạt 194,5 tỷ đồng, tăng 18%.
Sau 6 tháng, doanh thu Minh Phú đạt 7.555 tỷ đồng, tăng 16,8%, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng tới 127,5%, lên 415,4 tỷ đồng.
Tại Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta (HOSE: FMC), diễn biến còn rõ nét hơn. Doanh thu quý II giảm 10%, xuống 1.674 tỷ đồng, nhưng giá vốn giảm tới 15,2%, giúp lợi nhuận gộp tăng 26,9%, lên 250 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 174 tỷ đồng, tăng 71%.
Lũy kế 6 tháng, doanh thu FMC giảm 20%, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 61,4%, lên 225 tỷ đồng. Đây là minh chứng rõ cho việc tăng trưởng lợi nhuận có thể đến từ cải thiện hiệu quả thay vì mở rộng doanh thu.
Lợi nhuận bật tăng, nhưng động lực không đồng nhất
Không phải mọi trường hợp lợi nhuận tăng mạnh đều phản ánh sự khởi sắc của hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Tại Thủy sản Mekong (HOSE: AAM), doanh thu thuần quý II giảm tới 74%, còn 16,8 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn đạt 3,4 tỷ đồng, gấp 3 lần cùng kỳ. Động lực chủ yếu đến từ doanh thu tài chính tăng 169,6%, chi phí tài chính giảm 27,3%, cùng việc không còn phát sinh chi phí bán hàng và chi phí khác giảm mạnh từ 3,5 tỷ đồng xuống 111,7 triệu đồng.
Lũy kế 6 tháng, doanh thu AAM giảm 57,7%, còn 50,2 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng 147,3%, lên 5,8 tỷ đồng.
Công ty cổ phần Tập đoàn Sao Mai (HOSE: ASM) cũng ghi nhận diễn biến tương tự ở mức độ nhẹ hơn. Doanh thu quý II giảm 3,1%, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng 2,4 lần, lên 94,4 tỷ đồng. Giá vốn giảm nhanh hơn doanh thu giúp lợi nhuận gộp tăng 14,5%, trong khi doanh thu tài chính tăng 56,8%.
Sau 6 tháng, doanh thu ASM giảm 5,7%, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng tới 170,1%, đạt 214,5 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, áp lực chi phí khiến một số doanh nghiệp không thể chuyển hóa tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận.
Lãi vay của Xuất nhập khẩu Thủy sản Cửu Long An Giang (HOSE: ACL) tăng 73%, nhưng doanh nghiệp vẫn đạt gần 17 tỷ đồng lợi nhuận, gần gấp 3 lần cùng kỳ. Doanh thu giảm 12%, song giá vốn giảm nhanh hơn, giúp lợi nhuận từ hoạt động bán hàng được cải thiện.
Trong khi đó, Camimex (UPCoM: CMM) tăng doanh thu 36%, lên 1.120 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm gần 53%, còn hơn 17 tỷ đồng. Giá vốn tăng nhanh hơn doanh thu khiến lợi nhuận gộp suy giảm, trong khi lãi vay tăng 27%, lên hơn 45 tỷ đồng.
Tại Xuất nhập khẩu Thủy sản An Giang (UPCoM: AGF), doanh nghiệp chuyển từ lãi hơn 1 tỷ đồng sang lỗ 7,3 tỷ đồng. Theo doanh nghiệp, nguyên liệu khan hiếm, giá đầu vào và chi phí vận chuyển tăng, trong khi thiếu vốn lưu động tiếp tục hạn chế khả năng khai thác nhà máy và vùng nuôi.
Đầu tư Thương mại Thủy sản (UPCoM: ICF) cũng lỗ gần 2 tỷ đồng sau khi doanh thu giảm 25%. Dù lãi vay giảm gần một phần ba, mức tiết giảm này không đủ bù đắp sự suy yếu của hoạt động kinh doanh.
Một số doanh nghiệp khác cho thấy khoảng cách rõ giữa doanh thu và lợi nhuận. Xuất nhập khẩu Thủy sản Bến Tre (HOSE: ABT) tăng doanh thu 21%, lên 214 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm hơn 16%, còn gần 52 tỷ đồng do giá vốn tăng nhanh hơn doanh thu.
Nông nghiệp Hùng Hậu (UPCoM: SJ1) cũng tăng doanh thu hơn 21%, song lợi nhuận sau thuế giảm trên một nửa, còn 4,3 tỷ đồng. Chi phí lãi vay trong kỳ tăng 28%, lên gần 25 tỷ đồng.
Ở nhóm quy mô nhỏ, Kiên Hùng (HNX: KHS) ghi nhận hơn 20 tỷ đồng lợi nhuận, tăng gần 30%, trong đó có khoản thu từ chuyển nhượng toàn bộ dự án nhà máy bột cá. Chế biến và Xuất nhập khẩu Thủy sản Cadovimex (UPCoM: CAD) cũng chuyển từ lỗ 3,4 tỷ đồng sang lãi hơn 200 triệu đồng.
