Nợ như “chúa chổm”!

Tại các huyện như Hoài Đức, Đan Phượng, Thạch Thất… (nơi có nhiều dự án khu đô thị, khu công nghiệp được triển khai), theo quy định của UBND TP Hà Nội, những hộ gia đình bị thu hồi từ 30% tổng diện tích đất nông nghiệp trở lên ngoài được hỗ trợ bằng tiền, còn được nhận 80m2 đất dịch vụ để phục vụ chuyển đổi nghề nghiệp. Trường hợp thu hồi dưới 30% được ghi nhận khi nào thu hồi tiếp và vượt mức trên sẽ được trả đất dịch vụ. 

Thế nhưng, đến nay, đã hơn 6 năm kể từ khi tỉnh Hà Tây sáp nhập về Hà Nội, vẫn còn vài nghìn trường hợp chưa được nhận đất dịch vụ. Điển hình là tại xã An Khánh (huyện Hoài Đức), từ năm 2001 xã có hơn 435ha đất nông nghiệp bị thu hồi để phục vụ các dự án đô thị, công nghiệp, giao thông. Tổng số hộ bị thu hồi từ 30% diện tích đất nông nghiệp là 2.073 hộ (tính theo thời điểm giao “sổ đỏ” năm 1993 và nay tách thành 3.200 hộ). Bốn thôn của xã là Vân Lũng, Yên Lũng, Phú Vinh, An Thọ đã không còn đất để trồng lúa, những người dân nơi đây trông chờ vào đất dịch vụ để mở mang nghề nghiệp, tuy nhiên, đến nay cũng chưa có đất cho họ.

Theo số liệu của xã An Khánh thì người dân đang bị “nợ” hơn 92.000m2 đất dịch vụ. Tình trạng “nợ” đất dịch vụ cũng diễn ra tại nhiều xã khác của huyện Hoài Đức, bởi hàng chục dự án đất dịch vụ vẫn giậm tại chỗ, như dự án 4,5ha ở xã Vân Canh, dự án tại khu chéo đường tàu ở xã La Phù, dự án ở xã Di Trạch… 

Tại xã Tân Lập, huyện Đan Phượng, 5 - 6 năm nay, nhiều hộ gia đình đã bàn giao từ 10-80m2 đất cho dự án trạm viễn thông, đường Hoàng Quốc Việt kéo dài vẫn mong ngóng chờ được nhận đất dịch vụ. Ông Nguyễn Tuấn Hồng - Phó chủ tịch xã Tân Lập cho biết: “Do chưa được trả đất dịch vụ của dự án cũ, nên khi giải phóng mặt bằng dự án khác, người dân bất hợp tác, không giao đất nữa”

…Vì thiếu kinh phí giải phóng mặt bằng

Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn tới sự chậm trễ này là do các quận, huyện, thị xã đều khó khăn về nguồn kinh phí GPMB và xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đất dịch vụ. Theo tính toán, dự kiến, các địa phương cần bố trí khoảng 13.290 tỷ đồng từ ngân sách. Đồng thời, do việc điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Thủ đô và các quy hoạch phân khu, một số khu đất dịch vụ tại các xã Vân Canh, La Phù, An Khánh, Kim Chung (huyện Hoài Đức) đã giải phóng mặt bằng, đang xây dựng hạ tầng nhưng lại không phù hợp quy hoạch chung, quy hoạch phân khu.

Bên cạnh đó, nhiều cấp chính quyền của địa phương chưa vào cuộc, chỉ đạo quyết liệt. Đặc biệt, một số huyện như Quốc Oai, Ba Vì, Thanh Trì, Gia Lâm... có quỹ đất nhưng chưa giao đất cho dân.

Trước tình hình đó, TP Hà Nội cam kết sẽ tiếp tục bố trí nguồn vốn ngân sách để thực hiện nhiệm vụ GPMB, xây dựng hạ tầng khu đất dịch vụ. TP thống nhất cho phép UBND các quận, huyện, thị xã nghiên cứu, đề xuất theo hướng xã hội hóa đầu tư xây dựng hạ tầng các khu đất dịch vụ, lựa chọn các chủ đầu tư có năng lực, tự nguyện ứng trước nguồn kinh phí xây dựng hạ tầng khu đất.

Bên cạnh đó, để tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thực hiện giao đất dịch vụ, UBND thành phố Hà Nội đã cho phép các địa phương được xác định giá đất làm căn cứ thu tiền khi giao đất dịch vụ tại thời điểm thu hồi đất. Thời điểm xác định giá thu tiền sử dụng đất được thực hiện khi khu đất đã được quyết toán chi phí giải phóng mặt bằng và chi phí đầu tư hạ tầng khu đất. UBND thành phố cũng đồng ý cho các địa phương huy động theo nguyên tắc tự nguyện, người được giao đất cùng ứng kinh phí để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật các khu đất. 

Sở TN&MT cũng kiến nghị thành phố chỉ đạo thành lập tổ công tác liên ngành gồm các Sở: TN&MT, Kế hoạch đầu tư, Tài chính, Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng và Quỹ phát triển đất làm việc với các địa phương để rà soát tháo gỡ khó khăn. Với những quận huyện còn nhiều vướng mắc như Mê Linh, Hoài Đức, hàng tháng Tổ sẽ xuống kiểm tra, tháo gỡ khó khăn và báo cáo UBND thành phố chỉ đạo.

Thu Phương - (Tổng hợp theo An ninh Thủ đô, Giao thông vận tải)