Nguyên nhân nan giải”

Theo báo cáo của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, tỷ lệ các hộ gia đình, cá nhân được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở tại các dự án nhà ở thương mại là rất thấp. Một số vì dụ như tại khu đô thị Văn Phú, mới chỉ có 200/2578 trường hợp được cấp sổ đỏ... 

Lý giải nguyên nhân của thực trạng này, nhiều chuyên gia cho rằng trước hết đó là do các chủ đầu tư đã không thực hiện đúng trình. Sau khi đã ký hợp đồng bán căn hộ, nhà ở, lẽ ra chủ đầu tư phải có trách nhiệm liên hệ với Văn phòng Đăng ký đất đai của Sở để làm thủ tục cho người dân, trên cơ sở đó các địa phương mới có căn cứ để cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, trên thực tế không ít doanh nghiệp lại đẩy trách nhiệm này cho các hộ dân. Việc các chủ đầu tư hướng dẫn các hộ dân tự tiến hành làm thủ tục làm sổ đỏ là chưa phù hợp với quy định.

Bên cạnh đó, đối với các dự án vi phạm về quy hoạch, thiết kế xây dựng đã được duyệt hoặc hợp đồng bán nhà chưa bảo đảm tính pháp lý, chủ đầu tư không chủ động trong việc tiếp nhận bàn giao đất, chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước … thì cũng không đủ điều kiện để được các cơ quan chức năng tiến hành cấp "sổ đỏ".

Mặt khác, thị trường bất động sản trầm lắng, khiến chính người dân khi mua nhà cũng không mặn mà với việc khẳng định quyền sở hữu của mình. Đơn cử, tại Khu đô thị bắc quốc lộ 32 - Hoài Đức, dù chủ đầu tư đã bàn giao 551 căn hộ cho người dân, nhưng đến nay vẫn chưa triển khai làm sổ đỏ. Một số trường hợp có giấy tờ không hợp lệ do quyền sử dụng đất (giấy chứng nhận hoặc quyết định giao đất) đứng tên công ty mẹ, nhưng việc xây dựng và ký hợp đồng bán nhà lại do công ty con thực hiện...

Khó khăn chồng chất

Nếu so với các dự án nhà ở thương mại, thì việc cấp sổ đỏ của những hộ dân mua nhà thu nhập thấp còn khó khăn hơn rất nhiều lần. Phó Giám đốc Sở TN&MT Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định, chỉ cần người mua nhà thu nhập thấp nhận được biên bản bàn giao nhà từ chủ đầu tư là có thể được làm thủ tục cấp sổ đỏ. Thậm chí, người mua nhà có thể rút hồ sơ từ chủ đầu tư để tự đi làm sổ đỏ. Thế nhưng, thực tế tại các dự án nhà thu nhập thấp, mọi việc không đơn giản như vậy.

CT1 Ngô Thì Nhậm (quận Hà Đông) là dự án nhà thu nhập thấp thí điểm, triển khai đầu tiên của TP Hà Nội và bàn giao sớm nhất trên cả nước. Đặc biệt, trong giai đoạn thị trường bất động sản còn sốt nóng, dự án mở bán với giá hơn 8 triệu đồng/m2 đã thu hút được sự quan tâm của những người thu nhập thấp có nhu cầu về nhà ở. Thế nhưng, 328 căn hộ của dự án này đã được đưa vào sử dụng từ tháng 4/2011, đến nay chưa cư dân nào có sổ đỏ. Các dự án nhà thu nhập thấp Đặng Xá (huyện Gia Lâm), Kiến Hưng (quận Hà Đông), Đại Mỗ (quận Nam Từ Liêm) và Sài Đồng (quận Long Biên) cũng trong tình trạng tương tự.

Hàng ngàn căn hộ tại các dự án nhà thu nhập thấp bàn giao cho khách hàng đã lâu, nhưng hiện vẫn chưa nơi nào có giá chính thức, mới chỉ là giá tạm tính. Mặc dù người dân đã về ở hơn 3 năm, nhưng chủ đầu tư dự án CT1 Ngô Thì Nhậm vẫn chưa thể quyết toán xong với các sở, ngành.

Trong khi người mua nhà thu nhập thấp CT1 Ngô Thì Nhậm “dài cổ” chờ sổ đỏ, thì các hộ dân mua chung cư thương mại tại dự án Ngô Thì Nhậm, cùng chủ đầu tư, lại được cấp sổ đỏ cách đây đã 2 năm. Không chỉ có Vinaconex Xuân Mai, mà còn có rất nhiều những doanh nghiệp rất tích cực tham gia xây dựng nhà thu nhập thấp, đều đang loay hoay với việc quyết toán, kiểm toán, bổ sung các hồ sơ, thủ tục.

Thực tế cho thấy, nguyên nhân chính khiến việc cấp "sổ đỏ" bị chậm trễ là do chủ đầu tư. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi của người dân. Để giải quyết dứt điểm vấn đề này, thành phố Hà Nội đã đôn đốc các sở, ngành và địa phương liên quan cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ thực hiện để có thể hoàn thành việc cấp sổ đỏ đúng tiến độ. Đồng thời giải quyết các khó khăn vướng mắc theo từng dự án trên nguyên tắc ưu tiên bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, hạn chế thất thu ngân sách, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp các chủ đầu tư vi phạm pháp luật.

Thu Phương - Tổng hợp theo Nhân dân, KT&ĐT