Tại Việt Nam hiện đang có 4 quỹ ETF ngoại tham gia đầu tư, trong đó có 2 quỹ hoạt động ấn tượng là FTSE Vietnam, do Deusche Bank AG quản lý và VNM, do Van Eck Global quản lý.

FTSE và VNM có tổng tài sản  hiện nay vào khoảng 700-800 triệu USD, tăng mạnh so với số vốn ban đầu (vào năm 2009) là 50 triệu USD. Số lượng chứng chỉ quỹ cũng tăng lên đáng kể, Quỹ FTSE Vietnam tăng từ 1,8 triệu chứng chỉ quỹ lên 12,1 triệu chứng chỉ quỹ; Quỹ VNM hiện có 23,6 triệu chứng chỉ quỹ. Qua đó cho thấy sức hấp dẫn của quỹ ETF trong mắt nhà đầu tư.

Bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội cho biết, HNX đã chuẩn bị đầy đủ hạ tầng để sẵn sàng giao dịch ETF. Từ năm 2013, HNX đã chuẩn bị cho giao dịch thứ cấp các Chứng chỉ quỹ (CCQ), đã “test” với gần 80 công ty chứng khoán. Trung tâm lưu ký cũng đã xây dựng hệ thống và chạy thử. Về “hàng hóa” cho ETF, đại diện HNX cho biết các đơn vị đăng ký dự kiến sẽ dùng chỉ số HNX 30 – là sản phẩm đầu tiên trên HNX.

Về lâu dài, HNX sẽ tạo thêm các chỉ số mới để làm hàng hóa cho các ETF hoạt động. HNX hi vọng trong tương lai không xa, nhà đầu tư sẽ có nhiều lựa chọn cho các sản phẩm ETF để giao dịch.

Để hỗ trợ giao dịch arbitrage (một loại giao dịch của thành viên lập quỹ nhằm tránh hiện tượng thao túng giá CCQ ETF), hiện Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) đang xây dựng hệ thống vay và cho vay CCQ ETF. Mọi việc đang được VSD triển khai, tuy nhiên phía HNX khẳng định, giao dịch arbitrage vẫn có thể tiến hành khi chưa có hệ thống vay và cho vay CCQ ETF. Nếu có, việc thực hiện sẽ dễ dàng hơn.

Tại TP. HCM, cuối quý II/2014, quỹ ETF sẽ bước vào giai đoạn IPO (chào bán chứng chỉ quỹ lần đầu ra công chúng) để huy động vốn từ nhà đầu tư và chính thức niêm yết, giao dịch trên HOSE vào quý III/2014.

Việc ra mắt sản phẩm ETF vào quý III tới đây được giới đầu tư kỳ vọng sẽ đẩy mạnh thanh khoản, thu hút thêm nguồn vốn vào thị trường, đặc biệt là dòng vốn ngoại, do NĐT NN không bị hạn chế tỷ lệ sở hữu CCQ ETF nội (tuy nhiên vẫn phải tạo tài khoản giao dịch tại Việt Nam).

ETF (Exchange Traded Fund) là quỹ chỉ số hình thành từ việc hoán đổi danh mục chứng khoán cơ cấu và chứng chỉ quỹ. Chứng chỉ quỹ ETF được niêm yết trên sàn giao dịch, do đó nhà đầu tư có thể mua bán giao dịch chứng chỉ quỹ ETF như một cổ phiếu thông thường.

Quỹ ETF có điểm mạnh so với các quỹ khác là tính minh bạch cao; chi phí quản lý thấp, chỉ dao động quanh 1%, trong khi các quỹ khác có tổng chi phí khoảng 2%-2,5%. Trong ETF, nhà đầu tư có thể giao dịch trên thị trường sơ cấp và thứ cấp tạo nên tính thanh khoản cao cho sản phẩm này.

Có một rủi ro mà nhà đầu tư cần quan tâm là chứng chỉ quỹ ETF bắt buộc niêm yết, hủy niêm yết đồng nghĩa với việc quỹ sẽ bị giải thể. Ngoài ra còn có những rủi ro cơ bản như: biến động của thị trường cơ sở, giá của ETF theo cung cầu thị trường, tính thanh khoản trên thị trường cơ sở, buộc phải bán phần chứng khoán vượt mức sở hữu theo các quy định hiện hành.

Hải Điệp (Tổng hợp)