Đánh giá mới nhất công bố ngày hôm nay của S&P cộng với những số liệu kinh tế mới của Trung Quốc gần đây càng làm tăng lo ngại về sức khỏe của hệ thống tài chính nước này, khi các công ty bất động sản phải vật lộn với thị trường đang đóng băng và chính quyền địa phương thì thường xuyên thiếu tiền. Chính quyền Trung Quốc cũng bắt đầu để một số công ty tư nhân nhỏ vỡ nợ, cho thấy nước này không sẵn sàng cứu các doanh nghiệp gặp rắc rối.

Trong báo cáo, S&P dự báo nhu cầu nợ mới và tái cấp vốn của doanh nghiệp trên thế giới sẽ lên khoảng 60.000 tỷ USD giai đoạn 2014-2018, tăng từ mức 53.000 USD giai đoạn 2013-2017. Đóng góp một nửa số đó là các công ty châu Á – Thái Bình Dương.

Trung Quốc đã vượt Mỹ để trở thành nước phát hành nợ doanh nghiệp nhiều nhất thế giới với khoảng 14.200 tỷ USD cuối năm 2013. Trong khi đó, con số này tại Mỹ là 14.100 tỷ USD. Năm 2018, nhu cầu nợ mới và tái cấp vốn tại Trung Quốc sẽ chạm 20.400 tỷ USD, bằng một phần ba thế giới.

Bất chấp những  nỗ lực kiềm chế tăng trưởng tín dụng đề cân bằng nền kinh tế phụ thuộc vào đầu tư, lượng tiền mặt khổng lồ tại các ngân hàng và chi tiêu của các công ty nhà nước những năm qua đã khiến các khoản nợ ngày càng tăng nhanh.

"Các yếu tố như tài chính yếu, tăng trưởng chậm, tín dụng thắt chặt và lãi suất cao là thách thức lớn với doanh nghiệp Trung Quốc, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, bất kỳ tác động tiêu cực nào với doanh nghiệp nước này cũng có thể lan sang các nước khác", S&P cho biết.

Rủi ro nợ doanh nghiệp của Trung Quốc càng gia tăng trong năm qua, khi tăng trưởng kinh tế chậm lại và chi phí đi vay lên cao do Bắc Kinh siết tín dụng. Đầu năm nay, Trung Quốc đã lần đầu tiên để mặc một hãng sản xuất thiết bị pin mặt trời vỡ nợ trái phiếu theo quy luật thị trường.

"Chúng tôi dự đoán sẽ có nhiều vụ vỡ nợ như thế trong ngành thép. Giá quặng thép đã giảm hơn 25% trong năm nay ", S&P cho biết.

Trước đó, Chính phủ Trung Quốc đã đưa ra một số biện pháp thúc đẩy tăng trưởng, bao gồm cả việc giảm yêu cầu lượng tiền mặt dự trữ của ngân hàng, hỗ trợ tài chính cho các công ty nhỏ và chi cho cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, những chính sách này cho đến nay vẫn chưa cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Những động thái mới đây của chính phủ Trung Quốc như cắt giảm lãi suất càng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ quá tải các khoản tín dụng.

Nguyễn Hằng (TH)