Bộ Tài chính mới đây đã trình Chính phủ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Theo đó, các loại đất này sẽ chịu thuế suất 0,2%, đồng thời không áp dụng hạn mức.
Mức thuế đề xuất cao gần 7 lần so với thuế suất 0,03% đang áp dụng đối với diện tích đất ở trong hạn mức. Với quy định mới, chi phí nắm giữ những khu đất không được đưa vào sử dụng đúng thời gian có thể tăng đáng kể.
Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung quy định này nhằm thực hiện Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 khắc phục tình trạng sử dụng đất lãng phí, đất bỏ hoang.
Bộ Tài chính cho hay, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã có một số quy định nhằm điều tiết việc sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.
Đối với đất ở, luật áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần. Cụ thể, diện tích trong hạn mức chịu thuế suất 0,03%; phần diện tích vượt không quá 3 lần hạn mức chịu thuế suất 0,07%; phần diện tích vượt trên 3 lần hạn mức chịu thuế suất 0,15%.
Đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thuế suất hiện hành là 0,03%. Trong khi đó, đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định chịu thuế suất 0,15%; đất lấn, chiếm chịu thuế suất 0,2%.
Tuy nhiên, luật hiện hành chưa quy định một mức thuế suất riêng đối với trường hợp đất bị bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Đây là khoảng trống mà dự thảo luật lần này đề xuất bổ sung.
Theo các chuyên gia, việc áp mức thuế cao đối với đất bỏ hoang có thể tạo thêm chi phí nắm giữ, từ đó hạn chế động lực găm giữ đất chờ tăng giá. Khi chi phí sở hữu tăng lên, người có đất sẽ có thêm động lực đưa đất vào sản xuất, kinh doanh, cho thuê hoặc chuyển nhượng, thay vì để đất không được khai thác.
Cách tiếp cận này cũng phù hợp với xu hướng sử dụng công cụ thuế để điều tiết hiệu quả nguồn lực đất đai. Không chỉ đất bỏ hoang, việc đánh thuế đối với đất sử dụng kém hiệu quả cũng được xem là một giải pháp nhằm hạn chế tình trạng đất bị giữ lại nhưng không tạo ra giá trị kinh tế.
Tuy nhiên, để chính sách có thể triển khai hiệu quả, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là yếu tố quan trọng. Cơ sở dữ liệu đầy đủ, liên thông sẽ giúp cơ quan quản lý xác định chính xác cá nhân, tổ chức đang sở hữu bao nhiêu thửa đất, vị trí, diện tích và tình trạng sử dụng. Đây cũng là nền tảng để nhận diện tình trạng đầu cơ, găm giữ đất và sử dụng đất lãng phí, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi chính sách thuế đối với nhóm đất này.
