Ngành sản xuất dầu cọ của Đông Nam Á đang phải đối mặt với một thách thức kép mà theo các nhà phân tích, có khả năng ảnh hưởng tới sản lượng dầu cọ và qua đó đẩy giá các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu tăng lên.

Hai thách thức kép đó là tình trạng khô hạn thời gian gần đây và những hệ lụy từ hiện tượng khí hậu El Nino vào cuối năm nay.

Đợt hạn hán trong tháng Một và Hai đầu năm nay tại hai nước trên - nơi cung cấp khoảng 85% lượng dầu cọ tiêu thụ trên toàn thế giới - đã làm dấy lên những lo ngại về triển vọng sụt giảm của sản lượng dầu cọ trong năm nay.

 

 

Và hệ quả "nhãn tiền" của tình trạng khô hạn đó là giá dầu cọ đã tăng nhẹ trong những tháng gần đây ở Indonesia, song Hiệp hội dầu cọ nước này dự đoán tác động của hạn hán có thể sẽ còn thấy rõ hơn vào cuối năm nay.

 

 

Ngoài khô hạn, một nguy cơ khác đối với hai nước sản xuất dầu cọ hàng đầu thế giới này là ảnh hưởng từ hiện tượng thời tiết El Nino, được các nhà khoa học dự báo có thể xuất hiện vào cuối năm nay và sẽ gây ra lũ lụt ở các nước Nam Mỹ song lại là một đợt hạn hán khác tại Indonesia, Malaysia và một số nước trong khu vực, ảnh hưởng tới sản lượng dầu cọ trong năm 2015.

 

 

Ủy ban Khí tượng học Australia vừa đưa ra báo động về hiện tượng El Nino, trong đó cảnh báo có tới 70% hiện tượng thời tiết này xuất hiện và sớm nhất có thể là từ tháng Bảy tới. Thông báo này cũng trùng với cảnh báo từ một số công ty dự báo thời tiết khác.

El Nino thường dẫn đến lụt lội tại các nước khô hạn ở Nam Mỹ và hạn hán ở Indonesia, Malaysia, cùng các nước khác trong khu vực Đông Nam Á. Các nhà phân tích lo ngại rằng, nếu El Nino năm nay cũng mạnh như trận El Nino mạnh nhất thế kỷ 20 hồi năm 1997-98, khiến hàng chục ngàn người thiệt mạng và làm thiệt hại hàng tỷ USD, thì niên vụ dầu cọ 2015 sẽ bị thiệt hại nặng nề.

Nhận định về triển vọng của ngành dầu cọ Indonesia trong năm 2014, Hiệp hội Các nhà sản xuất dầu cọ Indonesia (Gapki) mới đây cũng cho biết do yếu tố thời tiết bất lợi nên sản lượng dầu cọ của nước này có thể sẽ giảm trong năm nay nhưng xuất khẩu có thể vẫn giữ nguyên như năm 2013, chủ yếu do tiêu dùng trong nước gia tăng.

Tổng thư ký Gapki Joko Supriyono nói rằng xuất khẩu dầu cọ năm nay của Indonesia dự kiến sẽ chỉ đạt 21,1 triệu tấn như năm ngoái, do nhu cầu trong nước có thể tăng 25% lên 10 triệu tấn nhờ được thúc đẩy bởi chính sách nhiên liệu sinh học mới của chính phủ.

Trong khi đó, một cuộc thăm dò của hãng tin Bloomberg mới đây cho biết, theo ước tính của các nhà phân tích, thương gia và người trồng cọ, xuất khẩu dầu cọ của Indonesia - nước sản xuất và xuất khẩu dầu cọ lớn nhất thế giới - đã tăng 3,4% lên 1,85 triệu tấn trong tháng Tư.

Đây là mức cao nhất trong vòng bốn tháng qua, kể từ tháng 12/2013. Sản lượng dầu cọ trong tháng Tư của Indonesia cũng tăng 12% lên 2,35 triệu tấn, nhưng lượng dự trữ lại giảm 4,8% xuống còn 2 triệu tấn.

Theo Tổng thư ký Gapki Joko Supriyono, các thị trường truyền thống sẽ tiếp tục thống trị xuất khẩu dầu cọ của Indonesia, trong đó Ấn Độ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất với khoảng 6,1 triệu tấn năm 2013, tăng 5,17% so với năm 2012.

Theo tạp chí World Oil, có trụ sở tại Hamburg (Đức), hoạt động nhập khẩu dầu cọ trên toàn thế giới sẽ bắt đầu tăng từ quý 2 năm 2014 do nhu cầu gia tăng trước lễ ăn chay Ramadan của người Hồi giáo.

Dự kiến, doanh số bán dầu cọ sẽ tăng lên khoảng 10,5 triệu tấn trong quý 2, so với mức 9,6 triệu tấn trong quý 1 năm 2014.

Theo các nhà phân tích, các bữa ăn tập thể trong tháng ăn chay Ramadan tại Indonesia (bắt đầu vào ngày 28/6) có thể làm gia tăng các hợp đồng dầu cọ tương lai tại Kuala Lumpur.

Xuất khẩu của Malaysia - nước sản xuất và xuất khẩu dầu cọ lớn thứ hai thế giới - đã tăng 28% trong 10 ngày đầu tiên của tháng Năm, mặc dù giá các hợp đồng dầu cọ kỳ hạn được giữ khá ổn định ở mức 2.590 ringgit (800 USD)/tấn.

Trước đó, giá dầu cọ đã chạm mức 2.916 ringgit/tấn vào ngày 11/3, mức cao nhất kể từ tháng 9/2012, trong bối cảnh dự đoán rằng hạn hán trong quý đầu tiên của năm sẽ làm giảm nguồn cung trong cả năm.

Derom Bangun, Chủ tịch Hội đồng quản trị dầu cọ Indonesia, nhận định nhu cầu dầu cọ đang ngày càng tăng. Vì vậy, các nhà máy đang chuẩn bị và tiếp tục tích trữ hàng trong kho, không chỉ phục vụ cho xuất khẩu mà còn để đáp ứng cho nhu cầu tiêu dùng trong nước trong tháng ăn chay.

Các nhà quan sát cho rằng việc giá dầu cọ tăng có thể sẽ thúc đẩy sự gia tăng các sản phẩm thay thế khác, đặc biệt là dầu đậu nành, nguyên liệu chủ yếu được trồng ở Mỹ và Brazil.

Là nguyên liệu có mặt trong hầu hết các sản phẩm thiết yếu được bày bán trong các chợ truyền thống, cửa hàng, cửa hiệu và siêu thị, từ bánh quy, kẹo, thực phẩm, dầu tắm, dầu gội, cho đến mỹ phẩm các loại, ngành dầu cọ đã phát triển rất nhanh tại Đông Nam Á, đặc biệt là tại Indonesia và Malaysia - hai nước trồng và sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới.

Thảo Đan (TH từ TTXVN)